Υπάρχουν δύο βασικοί τύποι χοληστερίνης στο σώμα, η υψηλής πυκνότητας λιποπρωτεΐνη (HDL), η λεγόμενη «καλή» χοληστερίνη, και η χαμηλής πυκνότητας λιποπρωτεΐνη (LDL), γνωστή ως «κακή» χοληστερίνη.
Η HDL προστατεύει τα αιμοφόρα αγγεία, καθώς απομακρύνει την περίσσεια χοληστερίνης και τη μεταφέρει στο συκώτι, όπου είτε επαναχρησιμοποιείται είτε αποβάλλεται από τον οργανισμό.
Αντίθετα, η LDL, αν και επίσης μεταφέρει χοληστερίνη στο αίμα, όταν βρίσκεται σε αυξημένα επίπεδα μπορεί να εναποθέσει χοληστερίνη στα τοιχώματα των αρτηριών. Έτσι δημιουργείται πλάκα που στενεύει τις αρτηρίες και δυσκολεύει την καρδιά να κυκλοφορεί το αίμα στο σώμα. Η κατάσταση αυτή ονομάζεται αθηροσκλήρωση.
Τα άτομα με αθηροσκλήρωση έχουν αυξημένο κίνδυνο να εμφανίσουν αθηροσκληρωτική καρδιαγγειακή νόσο, όπως στεφανιαία νόσο, περιφερική αρτηριακή νόσο, νόσο καρωτίδων και στένωση νεφρικής αρτηρίας. Παράλληλα, διατρέχουν μεγαλύτερο κίνδυνο για έμφραγμα και εγκεφαλικό.
Τα αυξημένα επίπεδα LDL χοληστερίνης αντιμετωπίζονται συνήθως με συνδυασμό παρεμβάσεων, όπως αλλαγές στον τρόπο ζωής, υιοθέτηση καρδιοπροστατευτικής διατροφής, επαρκής άσκηση και, όπου χρειάζεται, φαρμακευτική αγωγή.
Μια νέα μελέτη που παρουσιάστηκε στο ετήσιο επιστημονικό συνέδριο του American College of Cardiology υποστηρίζει ότι η πιο επιθετική μείωση της LDL χοληστερίνης, πέρα από τα επίπεδα που προτείνουν οι μέχρι σήμερα οδηγίες, μπορεί να μειώσει τον κίνδυνο σοβαρών καρδιαγγειακών συμβάντων. Τα αποτελέσματα δημοσιεύθηκαν στο The New England Journal of Medicine.
Μείωση της LDL χοληστερίνης: Ποιος πρέπει να είναι ο στόχος;
Στη μελέτη συμμετείχαν περισσότεροι από 3.000 άνθρωποι από τη Νότια Κορέα, με μέση ηλικία τα 64 έτη, όλοι με διαγνωσμένη αθηροσκληρωτική καρδιαγγειακή νόσο.
Οι συμμετέχοντες χωρίστηκαν σε δύο ομάδες. Η μία στόχευε σε επίπεδα LDL χοληστερίνης κάτω από 55 mg/dL και η άλλη κάτω από 70 mg/dL.
«Για πολλά χρόνια, όταν ένας ασθενής έχει περάσει έμφραγμα, εγκεφαλικό ή έχει απόφραξη σε αρτηρία του ποδιού, οι γιατροί στόχευαν να μειώσουν την LDL χοληστερίνη στα 70 mg/dL», εξήγησε ο Yu-Ming Ni, καρδιολόγος και ειδικός στη διαχείριση λιπιδίων στο MemorialCare Heart and Vascular Institute στο Orange Coast Medical Center στην Καλιφόρνια, ο οποίος δεν συμμετείχε στη μελέτη.
«Αυτό βασίστηκε σε μελέτες πριν από περίπου 20 χρόνια, που έδειξαν ότι ο κίνδυνος επανεμφάνισης συμβάντος μειώνεται σημαντικά όταν η LDL πέφτει στα 70 mg/dL ή χαμηλότερα», ανέφερε.
«Ωστόσο, το όριο των 70 mg/dL δεν προέκυψε από κάτι απόλυτα συγκεκριμένο. Ήταν σε μεγάλο βαθμό τυχαίο. Εδώ και καιρό υπάρχει η αντίληψη ότι όσο χαμηλότερη είναι η χοληστερίνη, τόσο μικρότερος είναι ο κίνδυνος για μελλοντική καρδιοπάθεια. Νεότερες μελέτες με επιπλέον φάρμακα έδειξαν ότι άτομα πολύ υψηλού κινδύνου μπορεί να ωφεληθούν ακόμη και από επίπεδα της τάξης των 55 mg/dL. Παρόλα αυτά, λόγω της υψηλής συχνότητας διαβήτη, παχυσαρκίας και χρόνιας νόσου των νεφρών, πολλοί ασθενείς εξακολουθούν να έχουν πολύ υψηλό κίνδυνο για μελλοντικό καρδιακό επεισόδιο, ακόμη και με τη συνήθη αγωγή».
«Έτσι προέκυψε το βασικό ερώτημα της μελέτης: πρέπει να στοχεύουμε πιο επιθετικά τα 55 mg/dL σε όλους τους ασθενείς με ήδη υπάρχουσα καρδιοπάθεια; Και τελικά, έχει τόσο μεγάλη σημασία αν κάποιος χαρακτηρίζεται υψηλού ή πολύ υψηλού κινδύνου;», πρόσθεσε.
Πιο χαμηλή LDL, χαμηλότερος καρδιαγγειακός κίνδυνος
Μετά από παρακολούθηση 3 ετών, οι ερευνητές διαπίστωσαν ότι το σύνθετο καταληκτικό σημείο, που περιλάμβανε καρδιαγγειακό θάνατο, μη θανατηφόρο έμφραγμα, μη θανατηφόρο εγκεφαλικό, επαναιμάτωση ή νοσηλεία για ασταθή στηθάγχη, εμφανίστηκε στο 6,6% όσων είχαν στόχο κάτω από 55 mg/dL.
Αντίστοιχα, το ποσοστό ήταν 9,7% στην ομάδα με στόχο κάτω από 70 mg/dL.
Με βάση τα δεδομένα, η πιο επιθετική μείωση της LDL χοληστερίνης συνδέθηκε με μείωση του κινδύνου κατά 33%, κυρίως λόγω λιγότερων μη θανατηφόρων εμφραγμάτων και λιγότερων επεμβάσεων επαναιμάτωσης.
«Η μελέτη προσφέρει ουσιαστικά και πρακτικά στοιχεία, δείχνοντας ότι σε ασθενείς με αθηροσκληρωτική καρδιαγγειακή νόσο, ο στόχος κάτω από 55 mg/dL μειώνει σημαντικά τον τριετή κίνδυνο σοβαρών καρδιαγγειακών συμβάντων σε σύγκριση με τον στόχο των 70 mg/dL, χωρίς να τίθεται θέμα ασφάλειας», δήλωσε ο Byeong-Keuk Kim, διευθυντής του τμήματος καρδιακού καθετηριασμού και παρεμβάσεων και καθηγητής καρδιολογίας στο Severance Hospital του Yonsei University College of Medicine στη Νότια Κορέα, και εκ των συγγραφέων της μελέτης.
Γιατί έχει νόημα να μειώνεται περισσότερο η LDL χοληστερίνη
Ο Ni σχολίασε ότι πρόκειται για μια ιδιαίτερα σημαντική μελέτη, που αναμένεται να επηρεάσει την καθημερινή κλινική πρακτική.
«Αν και η διαφορά μεταξύ των δύο ομάδων ήταν μόλις 10 μονάδες LDL, αυτό ήταν αρκετό για να μειωθεί ο κίνδυνος καρδιακού επεισοδίου κατά 33%», εξήγησε.
«Το εύρημα αυτό δείχνει ότι αξίζει να γίνεται πιο επιθετική αντιμετώπιση της LDL χοληστερίνης για την πρόληψη μελλοντικών συμβάντων. Δεδομένου ότι οι καρδιοπάθειες παραμένουν η κύρια αιτία θανάτου, είναι κρίσιμο να συνεχιστεί η προσπάθεια για αποτελεσματική πρόληψη. Η συγκεκριμένη μελέτη αφορά ασθενείς που έχουν ήδη καρδιοπάθεια».
Ο Robert Fishberg, καρδιολόγος στο Atlantic Health, δήλωσε επίσης ότι τα αποτελέσματα είναι ιδιαίτερα ενθαρρυντικά.
Όπως ανέφερε, οι νέες κατευθυντήριες οδηγίες για τις δυσλιπιδαιμίες του 2026 δίνουν έμφαση στη μείωση της LDL χοληστερίνης κάτω από 70 mg/dL για όλους τους ασθενείς με αθηροσκληρωτική καρδιαγγειακή νόσο, με έναν προαιρετικό στόχο κάτω από 55 mg/dL.
«Όμως, η μελέτη, συγκρίνοντας άμεσα τους δύο στόχους σε ασθενείς με αθηροσκληρωτική καρδιαγγειακή νόσο, έδειξε ότι το όριο κάτω από 55 mg/dL μειώνει τα καρδιαγγειακά συμβάντα κατά ένα τρίτο», εξήγησε. «Σε συνδυασμό με τις νέες οδηγίες, τα δεδομένα αυτά συμβάλλουν ουσιαστικά στη βελτίωση της αντιμετώπισης αυτών των ασθενών».
Παρόλα αυτά, επισήμανε ότι υπάρχει σημαντικό χάσμα μεταξύ των οδηγιών και της πραγματικής εφαρμογής τους.
«Σύμφωνα με το Gould Registry του 2021, που ανέλυσε 5.006 ασθενείς με αθηροσκληρωτική καρδιαγγειακή νόσο, μόνο ένας στους 3 είχε LDL χοληστερίνη κάτω από 70 mg/dL. Το ίδιο επιβεβαιώνεται και από άλλες μελέτες».
«Τα τελευταία χρόνια έχουν προστεθεί νέα φάρμακα, τόσο από του στόματος όσο και ενέσιμα, που μπορούν να βοηθήσουν τους ασθενείς να φτάσουν πιο κοντά στον στόχο κάτω από 55 mg/dL. Ωστόσο, χρειάζεται καλύτερη ενημέρωση τόσο των επαγγελματιών υγείας όσο και των ασθενών ότι όσο χαμηλότερα είναι τα επίπεδα, τόσο το καλύτερο», κατέληξε.
