Μια νέα κλινική δοκιμή δείχνει ότι η χορήγηση ανοσοθεραπείας πριν από τη χειρουργική επέμβαση μπορεί να βελτιώσει σημαντικά την πορεία ορισμένων ασθενών με καρκίνο του παχέος εντέρου. Στη μελέτη, ασθενείς που έλαβαν μια σύντομη θεραπεία ανοσοθεραπείας αντί για χημειοθεραπεία μετά το χειρουργείο παρέμειναν χωρίς καρκίνο για σχεδόν 3 χρόνια.
Η δοκιμή, που δημοσιεύτηκε στο επιστημονικό περιοδικό Cancer Research, έδειξε ότι μόλις 9 εβδομάδες θεραπείας με pembrolizumab πριν από το χειρουργείο οδήγησαν σε ισχυρή και μακροχρόνια ανταπόκριση σε ασθενείς με καρκίνο του παχέος εντέρου σταδίου 2 ή 3.
Καμία υποτροπή σχεδόν 3 χρόνια μετά
Τα πρώτα αποτελέσματα έδειξαν ότι το 59% των ασθενών δεν είχε πλέον ανιχνεύσιμο καρκίνο μετά την ολοκλήρωση της ανοσοθεραπείας και τη χειρουργική επέμβαση. Τώρα, έπειτα από 33 μήνες παρακολούθησης, κανένας ασθενής δεν έχει παρουσιάσει υποτροπή.
Αυτό αφορά τόσο ασθενείς των οποίων οι όγκοι εξαφανίστηκαν πλήρως όσο και εκείνους που εξακολουθούσαν να έχουν μικροσκοπικά ίχνη καρκίνου μετά τη θεραπεία. Σε όλες τις περιπτώσεις, ο εναπομείνας καρκίνος δεν αναπτύχθηκε ούτε εξαπλώθηκε με την πάροδο του χρόνου.
Το αποτέλεσμα αυτό διαφέρει σημαντικά από τη συνήθη θεραπευτική προσέγγιση, όπου περίπου το 25% των ασθενών που υποβάλλονται σε χειρουργείο και στη συνέχεια σε χημειοθεραπεία αναμένεται να εμφανίσει ξανά καρκίνο μέσα σε 3 χρόνια. Τα ευρήματα δείχνουν ότι η έναρξη της θεραπείας με ανοσοθεραπεία μπορεί να προσφέρει πιο μακροχρόνια προστασία.
Εξατομικευμένες εξετάσεις αίματος ίσως προβλέπουν ποιοι θα ανταποκριθούν στη θεραπεία
Οι ερευνητές προσπάθησαν επίσης να κατανοήσουν γιατί η θεραπεία είχε τόσο καλά αποτελέσματα και πώς μπορούν να εντοπιστούν οι ασθενείς που είναι πιθανότερο να ωφεληθούν. Αναλύοντας δείγματα αίματος, ανέπτυξαν εξατομικευμένες εξετάσεις που μπορούν να ανιχνεύσουν αν εξακολουθεί να κυκλοφορεί στο αίμα DNA από καρκινικά κύτταρα.
Οι εξετάσεις αυτές ενδέχεται να επιτρέψουν στους γιατρούς να γνωρίζουν από νωρίς αν η θεραπεία έχει πετύχει.
Ο Kai-Keen Shiu, εκ των συγγραφέων της μελέτης από το University College London Cancer Institute και ιατρικός ογκολόγος στο University College London Hospitals NHS Foundation Trust, ανέφερε: «Το γεγονός ότι κανένας ασθενής δεν παρουσίασε υποτροπή σχεδόν 3 χρόνια μετά είναι εξαιρετικά ενθαρρυντικό και ενισχύει την πεποίθησή μας ότι το pembrolizumab είναι μια ασφαλής και ιδιαίτερα αποτελεσματική θεραπεία για τη βελτίωση της έκβασης σε ασθενείς με καρκίνο του εντέρου υψηλού κινδύνου.
»Αυτό που είναι ιδιαίτερα εντυπωσιακό είναι ότι πλέον ίσως μπορούμε να προβλέψουμε ποιοι θα ανταποκριθούν στη θεραπεία χρησιμοποιώντας εξατομικευμένες εξετάσεις αίματος και ανοσολογικό προφίλ. Αυτά τα εργαλεία θα μπορούσαν να μας βοηθήσουν να προσαρμόζουμε καλύτερα τη θεραπεία, εντοπίζοντας ασθενείς που ανταποκρίνονται καλά και μπορεί να χρειάζονται λιγότερη θεραπεία πριν και μετά το χειρουργείο, σε σύγκριση με ασθενείς που διατρέχουν μεγαλύτερο κίνδυνο εξέλιξης της νόσου ή υποτροπής και χρειάζονται επιπλέον θεραπεία».
Όλες οι λεπτομέρειες της μελέτης
Η δοκιμή περιλάμβανε 32 ασθενείς με καρκίνο του παχέος εντέρου σταδίου 2 ή 3 και έναν συγκεκριμένο γενετικό υπότυπο, γνωστό ως MMR deficient/MSI-high καρκίνος του εντέρου. Ο υπότυπος αυτός αντιστοιχεί περίπου στο 10% έως 15% αυτών των περιπτώσεων, δηλαδή περίπου σε 2.000 έως 3.000 ασθενείς κάθε χρόνο στο Ηνωμένο Βασίλειο.
Οι συμμετέχοντες έλαβαν έως 9 εβδομάδες το φάρμακο pembrolizumab (είδος ανοσοθεραπείας) πριν από τη χειρουργική επέμβαση, αντί για τη συνήθη πρακτική του χειρουργείου που ακολουθείται από αρκετούς μήνες χημειοθεραπείας. Στη συνέχεια παρακολουθήθηκαν σε βάθος χρόνου.
Γιατί η ανοσοθεραπεία φαίνεται να λειτουργεί τόσο καλά
Οι επιστήμονες απέκτησαν επίσης νέα στοιχεία για το πώς η ανοσοθεραπεία καταφέρνει να έχει τόσο μακροχρόνια αποτελέσματα.
Ο Marnix Jansen από το University College London Cancer Institute ανέφερε: «Αυτά τα αποτελέσματα όχι μόνο επιβεβαιώνουν ότι οι ανταποκρίσεις που είχαμε δει σχεδόν 3 χρόνια πριν διατηρούνται, αλλά παρέχουν και σημαντικές βιολογικές πληροφορίες για το γιατί η ανοσοθεραπεία είναι τόσο αποτελεσματική σε αυτή την περίπτωση».
Οι ερευνητές διαπίστωσαν ότι όταν το DNA του όγκου εξαφανιζόταν από το αίμα, οι ασθενείς είχαν πολύ περισσότερες πιθανότητες να παραμείνουν χωρίς καρκίνο μακροπρόθεσμα.
Η Yanrong Jiang, πρώτη συγγραφέας της μελέτης, ανέφερε: «Ως ερευνητική ομάδα, ήμασταν ενθουσιασμένοι που μπορέσαμε να παρακολουθήσουμε τους ασθενείς πολύ στενά χρησιμοποιώντας τις εξατομικευμένες εξετάσεις αίματος. Όταν το DNA του όγκου εξαφανιζόταν από το αίμα, οι ασθενείς είχαν πολύ περισσότερες πιθανότητες να μην έχουν υπολειπόμενο καρκίνο, και αυτό συμφωνεί με τα μακροπρόθεσμα αποτελέσματα που βλέπουμε τώρα.
»Επιπλέον, διαπιστώσαμε ότι το ανοσολογικό προφίλ από τον ιστό του όγκου, πριν οι ασθενείς ξεκινήσουν τον πρώτο κύκλο θεραπείας, μπορεί να βοηθήσει στην πρόβλεψη της ανταπόκρισης. Ελπίζουμε ότι αυτές οι εξετάσεις θα μπορούν να χρησιμοποιηθούν για να καθοδηγούν τις θεραπευτικές αποφάσεις με πιο πρακτικό και έγκαιρο τρόπο».
Η ιστορία ενός ασθενούς δείχνει τον πραγματικό αντίκτυπο
Ο Christopher Burston, ένας 73χρονος ασθενής από το Portland διαγνώστηκε με καρκίνο του παχέος εντέρου τον Φεβρουάριο του 2023, αφού προληπτικός έλεγχος εντόπισε αίμα στα κόπρανά του.
Ο ίδιος ανέφερε: «Ένα από τα τεστ έδειξε ίχνη αίματος στα κόπρανά μου. Έκανα κι άλλες εξετάσεις και κατά την κολονοσκόπηση εντόπισαν καρκίνο στο έντερό μου».
Λίγο μετά τη διάγνωση, του δόθηκε η δυνατότητα να συμμετάσχει στην προαναφερθείσα μελέτη και αποφάσισε να λάβει μέρος, ταξιδεύοντας στο Λονδίνο για τη θεραπεία.
Έλαβε 3 δόσεις ανοσοθεραπείας μέσα σε 9 εβδομάδες πριν υποβληθεί σε χειρουργείο τον Μάιο του 2023. Η ανάρρωσή του ήταν ομαλή, με ελάχιστες παρενέργειες.
Ο Christopher ανέφερε: «Το αποτέλεσμα της επέμβασης ήταν ουσιαστικά ότι ο καρκίνος είχε λιώσει, αυτά ήταν τα λόγια του γιατρού. Η ανοσοθεραπεία είχε σχεδόν άμεση επίδραση. Είδα τις εικόνες από την πρώτη κολονοσκόπηση και μπορούσα να δω ότι επρόκειτο πραγματικά για έναν αρκετά μεγάλο όγκο. Οπότε, όπως λέω, δεν ήταν κάτι μικρό, είχα διαγνωστεί με καρκίνο σταδίου 3».
Σχεδόν 3 χρόνια αργότερα, ο ίδιος παραμένει χωρίς καρκίνο και έχει επιστρέψει στην καθημερινότητά του.
Ο Christopher κατέληξε: «Η ανάρρωση πήγε καλά. Δεν είχα κανένα πρόβλημα. Και από τότε αισθάνομαι σχεδόν πλήρως το ίδιο με πριν. Αισθάνομαι πολύ τυχερός που έφτασα στο σημείο όπου το βασικό μου πρόβλημα είναι η ηλικία και όχι ο καρκίνος ή κάποια ασθένεια».
