Την Κυριακή 8 Μαρτίου -και κάθε 8η Μαρτίου- είναι η Παγκόσμια Ημέρα Γυναίκας. Μία ετήσια υπενθύμιση των αγώνων του κινήματος για τα δικαιώματα των γυναικών.
Ωστόσο, εν έτει 2026 παραμένουν σημαντικά προβλήματα. Ειδικότερα στον χώρο της Υγείας, οι διακρίσεις είναι σημαντικές, τόσο σε επίπεδο ασθενών όσο και σε επίπεδο εργαζομένων.
Γυναίκες εργαζόμενες στο ΕΣΥ
Οι γυναίκες αποτελούν τη ραχοκοκαλιά των συστημάτων υγείας (νοσηλεύτριες, γιατροί, διασώστριες), εκπροσωπώντας περίπου το 67% του παγκόσμιου εργατικού δυναμικού υγείας και φροντίδας. Ωστόσο, αντιμετωπίζουν σκληρή καθημερινότητα, περιορισμένες ευκαιρίες ανέλιξης και συχνά διπλή επιβάρυνση, παρά την κυριαρχία τους στον κλάδο. Παρά τη συμβολή τους, οι ηγετικές θέσεις παραμένουν περιορισμένες για αυτές.
Είναι ενδεικτικό ότι στην Ελλάδα, οι άνδρες εξακολουθούν να αποτελούν την πλειοψηφία των γιατρών (που έχει φαινομενικά μεγαλύτερο «κύρος»).
- περίπου 55,8% των γιατρών είναι άνδρες
- περίπου 44,2% είναι γυναίκες
Παράλληλα:
- οι γυναίκες αποτελούν περίπου 51,6% των διδακτόρων στον τομέα της ιατρικής και των επιστημών υγείας στην Ελλάδα
Δηλαδή, περισσότερες γυναίκες ολοκληρώνουν υψηλού επιπέδου σπουδές, αλλά τελικά δεν εκπροσωπούνται ισότιμα στην ιατρική αγορά εργασίας και στις υψηλές θέσεις. Οι γυναίκες είναι πολύ λιγότερες στις θέσεις διευθυντών και συντονιστών κλινικών, ενώ οι διοικητικές και ανώτερες ιατρικές θέσεις παραμένουν κυρίως ανδροκρατούμενες.
Στον ευρύτερο τομέα υγείας και κοινωνικής φροντίδας στην Ελλάδα:
- περίπου 22,8% των εργαζόμενων γυναικών απασχολούνται στον κλάδο υγείας
- έναντι 8,2% των ανδρών.
Δηλαδή, οι γυναίκες συγκεντρώνονται πολύ περισσότερο στον τομέα υγείας, αλλά δεν κατέχουν ανάλογη εξουσία ή διοικητικές θέσεις.
Αναπόφευκτα, στην Ελλάδα ισχυρή είναι η μισθολογική ανισότητα:
- Το μισθολογικό χάσμα μεταξύ ανδρών και γυναικών είναι περίπου 13,4%, σύμφωνα με στοιχεία της ΕΛΣΤΑΤ για την περίοδο 2022-2024
- Αυτό σημαίνει ότι οι γυναίκες αμείβονται κατά μέσο όρο λιγότερο από τους άνδρες για εργασία αντίστοιχης αξίας
- Σε πρακτικούς όρους, οι γυναίκες εργάζονται περίπου 7 εβδομάδες τον χρόνο «δωρεάν» σε σχέση με τους άνδρες λόγω της μισθολογικής διαφοράς
Γυναίκες ασθενείς στο ΕΣΥ
Σε επίπεδο ασθενών, πολύ χαμηλή είναι η ικανοποίηση των γυναικών από την περίθαλψη στην Ελλάδα:
- μόνο 32% των Ελληνίδων δηλώνουν ικανοποιημένες από την ποιότητα της υγειονομικής περίθαλψης
Αυτό είναι το χαμηλότερο ποσοστό μεταξύ των χωρών της ΕΕ που συμμετείχαν στην έρευνα και δείχνει ότι πολλές γυναίκες στην Ελλάδα θεωρούν ότι το σύστημα υγείας δεν καλύπτει επαρκώς τις ανάγκες τους.
Στην ίδια ευρωπαϊκή έρευνα:
- περίπου 51% των γυναικών στην Ελλάδα δηλώνουν ότι βιώνουν έντονο άγχος ή ανησυχία
Πρόκειται για ένα από τα υψηλότερα ποσοστά στην Ευρωπαϊκή Ένωση. Η ψυχική υγεία αποτελεί σημαντική διάσταση της υγείας των γυναικών και συχνά δεν καλύπτεται επαρκώς από τις υπηρεσίες υγείας.
Επίσης,
- 18,2% των νέων γυναικών δηλώνουν ότι έχουν κάποιο χρόνιο πρόβλημα υγείας
- έναντι 14,5% των ανδρών
Δηλαδή οι γυναίκες έχουν περίπου 3,7 ποσοστιαίες μονάδες υψηλότερη πιθανότητα να αναφέρουν χρόνια προβλήματα υγείας. Το μοτίβο αυτό εμφανίζεται και στην Ελλάδα.
Σύμφωνα με διεθνείς έρευνες για ασθενείς με χρόνιες παθήσεις στην Ελλάδα:
- 43% των ανδρών δηλώνουν ότι εμπιστεύονται το σύστημα υγείας
- ενώ μόνο 31% των γυναικών δηλώνουν εμπιστοσύνη
Αυτό δείχνει ότι οι γυναίκες συχνά αισθάνονται ότι δεν λαμβάνουν την ίδια ποιότητα φροντίδας.
Σε διεθνές επίπεδο, η έρευνα για την υγεία των γυναικών είναι περιορισμένη:
- μόνο 6% της συνολικής χρηματοδότησης υγείας αφορά την υγεία των γυναικών.
Παράλληλα, οι γυναίκες χάνουν περίπου 75 εκατομμύρια έτη υγιούς ζωής κάθε χρόνο λόγω ασθενειών που δεν αντιμετωπίζονται επαρκώς. Αυτό επηρεάζει και την Ελλάδα, επειδή τα συστήματα υγείας βασίζονται σε αυτή την παγκόσμια έρευνα.
