Μια πρόσφατη μελέτη εξέτασε πώς 2 δημοφιλή αμινοξέα που περιέχονται σε συμπληρώματα διατροφής με σκοπό την ενίσχυση της εγκεφαλικής λειτουργίας μπορεί να επηρεάζουν τη διάρκεια ζωής, μειώνοντας το προσδόκιμο των ανδρών κατά 1 χρόνο. Η έρευνα, που δημοσιεύθηκε στο επιστημονικό περιοδικό Aging-US, διερεύνησε αν τα επίπεδα αυτών των ουσιών στο αίμα σχετίζονται με το προσδόκιμο ζωής.
Η ερευνητική ομάδα, επικεντρώθηκε στη φαινυλαλανίνη και την τυροσίνη. Όπως έδειξαν τα ευρήματα υψηλότερα επίπεδα τυροσίνης συνδέονται με μικρότερο προσδόκιμο ζωής στους άνδρες, γεγονός που υποδηλώνει ότι οι στρατηγικές για υγιή γήρανση ενδέχεται να χρειάζεται να διαφοροποιούνται ανάλογα με το φύλο.
Αμινοξέα, εγκέφαλος και γήρανση
Η φαινυλαλανίνη και η τυροσίνη είναι αμινοξέα που παίζουν σημαντικό ρόλο στον μεταβολισμό και στη λειτουργία του εγκεφάλου. Υπάρχουν φυσικά σε τρόφιμα πλούσια σε πρωτεΐνη και κυκλοφορούν και ως συμπληρώματα διατροφής. Αν και χρησιμοποιούνται ευρέως, δεν έχει αποσαφηνιστεί πλήρως πώς επηρεάζουν τη διαδικασία της γήρανσης σε βάθος χρόνου.
Ιδιαίτερα η τυροσίνη συμμετέχει στην παραγωγή νευροδιαβιβαστών, όπως η ντοπαμίνη, οι οποίοι επηρεάζουν τη διάθεση, το κίνητρο και τις γνωστικές λειτουργίες. Για τον λόγο αυτό έχει προσελκύσει αυξημένο ερευνητικό ενδιαφέρον στον τομέα της γήρανσης.
Μελέτη σε περισσότερους από 270.000 συμμετέχοντες
Για να διερευνήσουν τη σχέση με τη μακροζωία, οι ερευνητές ανέλυσαν δεδομένα υγείας και γενετικά στοιχεία από περισσότερους από 270.000 συμμετέχοντες της UK Biobank. Χρησιμοποίησαν τόσο παρατηρησιακά δεδομένα όσο και γενετικές μεθόδους, προκειμένου να εκτιμήσουν αν τα επίπεδα φαινυλαλανίνης και τυροσίνης στο αίμα σχετίζονται με τη συνολική θνησιμότητα και το εκτιμώμενο προσδόκιμο ζωής.
Σε αρχική ανάλυση, και τα 2 αμινοξέα φάνηκε να συνδέονται με αυξημένο κίνδυνο θανάτου. Ωστόσο, μετά από πιο αναλυτική διερεύνηση, μόνο η τυροσίνη παρουσίασε σταθερή και πιθανώς αιτιώδη σχέση με μειωμένο προσδόκιμο ζωής στους άνδρες. Τα γενετικά μοντέλα έδειξαν ότι άνδρες με αυξημένα επίπεδα τυροσίνης ενδέχεται να ζουν κατά μέσο όρο σχεδόν 1 χρόνο λιγότερο. Στις γυναίκες δεν εντοπίστηκε αντίστοιχη ουσιαστική συσχέτιση.
Η συσχέτιση αυτή παρέμεινε ακόμη και μετά την προσαρμογή για άλλους παράγοντες, συμπεριλαμβανομένης της φαινυλαλανίνης, γεγονός που ενισχύει το ενδεχόμενο η τυροσίνη να επηρεάζει ανεξάρτητα τη διαδικασία της γήρανσης. Οι ερευνητές επισήμαναν επίσης ότι οι άνδρες εμφανίζουν κατά κανόνα υψηλότερα επίπεδα τυροσίνης από τις γυναίκες, κάτι που θα μπορούσε να εξηγεί εν μέρει το γνωστό χάσμα στο προσδόκιμο ζωής μεταξύ των φύλων.
«Η φαινυλαλανίνη δεν εμφάνισε καμία συσχέτιση με το προσδόκιμο ζωής ούτε στους άνδρες ούτε στις γυναίκες, μετά την προσαρμογή για την τυροσίνη», τόνισαν οι ερευνητές.
Πιθανοί μηχανισμοί
Οι επιστήμονες προσπαθούν ακόμη να κατανοήσουν γιατί η τυροσίνη μπορεί να επηρεάζει το προσδόκιμο ζωής στους άνδρες. Μία πιθανή εξήγηση αφορά την αντίσταση στην ινσουλίνη, η οποία συνδέεται με πολλά νοσήματα που εμφανίζονται με την ηλικία.
Παράλληλα, η τυροσίνη συμμετέχει στην παραγωγή νευροδιαβιβαστών που σχετίζονται με το στρες και ενδέχεται να επηρεάζει μεταβολικές και ορμονικές οδούς με διαφορετικό τρόπο σε άνδρες και γυναίκες. Διαφορές στη δράση των ορμονών θα μπορούσαν να εξηγούν γιατί το φαινόμενο παρατηρήθηκε μόνο στους άνδρες.
Συμπληρώματα και ερωτήματα για τη μακροζωία
Η τυροσίνη διαφημίζεται συχνά ως συμπλήρωμα για βελτίωση της συγκέντρωσης και της πνευματικής απόδοσης. Αν και η μελέτη δεν αξιολόγησε άμεσα τη λήψη συμπληρωμάτων, τα ευρήματα δημιουργούν εύλογα ερωτήματα σχετικά με τη μακροπρόθεσμη επίδρασή της στην υγεία και τη διάρκεια ζωής.
Οι ερευνητές ανέφεραν ότι άτομα με υψηλά επίπεδα τυροσίνης θα μπορούσαν να εξετάσουν διατροφικές προσαρμογές. Για παράδειγμα, ο περιορισμός της συνολικής πρόσληψης πρωτεΐνης ενδέχεται να συμβάλει στη μείωση των επιπέδων τυροσίνης και να υποστηρίξει πιο υγιή γήρανση.
Απαιτούνται περαιτέρω μελέτες για να επιβεβαιωθούν τα ευρήματα και να διαπιστωθεί αν αλλαγές στη διατροφή ή στον τρόπο ζωής μπορούν με ασφάλεια να μειώσουν τα επίπεδα τυροσίνης και να συμβάλουν σε μεγαλύτερη διάρκεια ζωής.
