Ο μεταβολισμός είναι η διαδικασία μέσω της οποίας το σώμα σας μετατρέπει την τροφή σε ενέργεια. Τα κύτταρα αξιοποιούν αυτή την ενέργεια για να εκτελούν βασικές λειτουργίες και να διατηρούν τον οργανισμό σε καλή κατάσταση. Τα συμπληρώματα που διαφημίζονται ως «ενισχυτικά μεταβολισμού» ενδέχεται να αυξάνουν τον ρυθμό με τον οποίο καίτε θερμίδες. Ωστόσο, τα επιστημονικά δεδομένα είναι περιορισμένα και σε καμία περίπτωση δεν αντικαθιστούν μια ισορροπημένη διατροφή και έναν δραστήριο τρόπο ζωής.

1. Εκχύλισμα πράσινου τσαγιού

Το πράσινο τσάι (Camellia sinensis) είναι ένα από τα πιο διαδεδομένα ροφήματα παγκοσμίως και κυκλοφορεί και σε μορφή συμπληρώματος. Έχει μελετηθεί για διάφορα πιθανά οφέλη, μεταξύ των οποίων και η υποστήριξη του μεταβολισμού.

Εκτιμάται ότι συμβάλλει στον μεταβολισμό του λίπους, γεγονός που μπορεί να οδηγήσει σε ελαφρώς αυξημένο μεταβολικό ρυθμό και πιθανή απώλεια βάρους. Τα αντιοξειδωτικά του, όπως η επιγαλλοκατεχίνη γαλλική εστέρας EGCG, φαίνεται να παίζουν ρόλο σε αυτή τη δράση.

Σε μία μελέτη σε γυναίκες, το εκχύλισμα πράσινου τσαγιού αύξησε τα επίπεδα λεπτίνης, μιας ορμόνης που ρυθμίζει τον μεταβολισμό του λίπους και μπορεί να συμβάλλει στη μείωση των αποθεμάτων λίπους.

Άλλες μελέτες έχουν δείξει πιθανή συσχέτιση με βελτίωση του λιπιδαιμικού προφίλ, ενώ υπάρχουν και ενδείξεις ότι μπορεί να βοηθά στον καλύτερο έλεγχο του σακχάρου στο αίμα.

2. Βιταμίνες του συμπλέγματος Β

Οι βιταμίνες του συμπλέγματος Β είναι απαραίτητες για πολλές χημικές διεργασίες που σχετίζονται με τον φυσιολογικό μεταβολισμό.

Σύμφωνα με μία μελέτη, το φυλλικό οξύ, η βιταμίνη Β6 και η βιταμίνη Β12 ενδέχεται να μειώνουν τον κίνδυνο εμφάνισης μεταβολικού συνδρόμου σε νεαρούς ενήλικες. Τα άτομα με επαρκή επίπεδα αυτών των βιταμινών είχαν μικρότερη πιθανότητα να εμφανίσουν μεταβολικό σύνδρομο, δηλαδή ένα σύνολο παραγόντων που αυξάνουν τον κίνδυνο καρδιοπάθειας, σε σύγκριση με όσους είχαν χαμηλά επίπεδα.

Μία άλλη μελέτη σε αρουραίους έδειξε ότι ένα σύμπλεγμα βιταμινών Β μπορεί να ενισχύσει τον ενεργειακό μεταβολισμό και να περιορίσει την αύξηση βάρους. Οι ερευνητές ανέφεραν ότι οι βιταμίνες Β υποστηρίζουν τα ένζυμα και διευκολύνουν τις χημικές αντιδράσεις που πραγματοποιούνται κατά τον μεταβολισμό. Ωστόσο, τα αποτελέσματα αυτά δεν έχουν ακόμη επιβεβαιωθεί σε ανθρώπους.

3. 5-HTP, 5-υδροξυτρυπτοφάνη

Η 5-υδροξυτρυπτοφάνη παράγεται φυσιολογικά στον οργανισμό όταν διασπάται το αμινοξύ τρυπτοφάνη. Παράλληλα, το σώμα παράγει τη σεροτονίνη, μια ορμόνη που επηρεάζει τον κύκλο ύπνου και εγρήγορσης.

Τα συμπληρώματα 5-HTP χρησιμοποιούνται συχνά για το άγχος, την κατάθλιψη και άλλες νευρολογικές διαταραχές. Υπάρχουν επίσης ενδείξεις ότι μπορεί να μειώνει την όρεξη και να παίζει ρόλο στην παχυσαρκία και στον διαβήτη.

Σε μελέτες σε ζώα, η 5-HTP μείωσε την πρόσληψη τροφής και το κοιλιακό λίπος. Οι ερευνητές εκτιμούν ότι ενδέχεται να επηρεάζει την έκφραση γονιδίων, οδηγώντας σε καταστολή της όρεξης και μειωμένη συσσώρευση λίπους, ωστόσο χρειάζονται περισσότερες μελέτες.

Πρέπει να γνωρίζετε ότι η 5-HTP μπορεί να προκαλέσει σύνδρομο σεροτονίνης, μια σοβαρή κατάσταση κατά την οποία τα επίπεδα σεροτονίνης αυξάνονται υπερβολικά. Αυτό μπορεί να συμβεί όταν λαμβάνονται ταυτόχρονα πολλά φάρμακα ή συμπληρώματα που αυξάνουν τη σεροτονίνη.

Για τον λόγο αυτό, είναι απαραίτητο να συμβουλευτείτε επαγγελματία υγείας πριν τη χρήση, ιδίως αν λαμβάνετε φάρμακα που επηρεάζουν τη σεροτονίνη, όπως εκλεκτικούς αναστολείς επαναπρόσληψης σεροτονίνης, για παράδειγμα φλουοξετίνη.

Πιθανοί κίνδυνοι και παρενέργειες

Η χρήση συμπληρωμάτων διατροφής ενέχει ορισμένους κινδύνους.

• Παρενέργειες: Αν και τα περισσότερα θεωρούνται γενικά ασφαλή, μπορεί να προκαλέσουν ενοχλήσεις όπως κοιλιακό άλγος, ναυτία, διάρροια, δυσκοιλιότητα, μυϊκές κράμπες ή αδυναμία και αϋπνία. Ο κίνδυνος αυξάνεται όταν λαμβάνονται πολλά συμπληρώματα ταυτόχρονα ή σε υψηλές δόσεις.
• Αλληλεπιδράσεις: Πολλά συμπληρώματα μπορεί να αλληλεπιδρούν με φάρμακα, τρόφιμα ή άλλα συμπληρώματα. Εκτιμάται ότι σχεδόν 50% των χρηστών λαμβάνουν φάρμακα που ενδέχεται να αλληλεπιδρούν με συμπληρώματα, γεγονός που μπορεί να επηρεάσει τη δράση της αγωγής τους. Εάν λαμβάνετε φαρμακευτική αγωγή, συμβουλευτείτε επαγγελματία υγείας πριν ξεκινήσετε οποιοδήποτε συμπλήρωμα.
• Άλλες προφυλάξεις: Τα συμπληρώματα δεν είναι κατάλληλα για όλους. Οι έγκυες ή οι θηλάζουσες γυναίκες, τα παιδιά, τα άτομα με συγκεκριμένες παθήσεις ή όσοι πρόκειται να υποβληθούν σε χειρουργική επέμβαση ενδέχεται να διατρέχουν αυξημένο κίνδυνο.

Πότε πρέπει να μιλήσετε με επαγγελματία υγείας

Πριν χρησιμοποιήσετε οποιοδήποτε συμπλήρωμα διατροφής, είναι σημαντικό να συμβουλευτείτε επαγγελματία υγείας. Η χρήση συμπληρωμάτων πρέπει να εξατομικεύεται και να αξιολογείται από ειδικό, όπως διαιτολόγο διατροφολόγο, φαρμακοποιό ή ιατρό. Κανένα συμπλήρωμα δεν έχει σκοπό να θεραπεύσει, να ιάσει ή να προλάβει νόσο.

Συμβουλευτείτε επαγγελματία υγείας εάν:

• Είστε έγκυος
• Θηλάζετε
• Πρόκειται να υποβληθείτε σε χειρουργείο
• Λαμβάνετε συνταγογραφούμενα φάρμακα
• Έχετε προβλήματα υγείας

Ο επαγγελματίας υγείας μπορεί να αξιολογήσει αν ένα συμπλήρωμα είναι κατάλληλο για εσάς και αν υπάρχουν θέματα ασφάλειας. Να ενημερώνετε πάντα για όλα τα συμπληρώματα που λαμβάνετε.