Ένα συμπλήρωμα διατροφής που κυκλοφορεί ήδη ευρέως θα μπορούσε να βρει θέση στη θεραπεία της ψωρίασης, σύμφωνα με μελέτη που δημοσιεύθηκε στις στο Journal of Experimental Medicine. Οι ερευνητές διαπίστωσαν ότι η παντεθίνη, ένα παράγωγο της βιταμίνης Β5, περιορίζει τη δράση κυττάρων του ανοσοποιητικού που εμπλέκονται στην αυτοάνοση φλεγμονή. Η χορήγησή της απέτρεψε την εμφάνιση ψωρίασης στα ποντίκια, ενώ σε μια μικρή κλινική δοκιμή οι ασθενείς που την έλαβαν παρουσίασαν βελτίωση στα συμπτώματά τους.
Η μελέτη έφερε στο φως μια απρόσμενη σχέση ανάμεσα στην παραγωγή χοληστερόλης και τη λειτουργία του ανοσοποιητικού. Η παντεθίνη φαίνεται ότι, επηρεάζοντας την παραγωγή χοληστερόλης, μπορεί να περιορίζει την υπερβολική αντίδραση του ανοσοποιητικού που συμβάλλει στην ψωρίαση και ενδεχομένως και σε άλλα αυτοάνοσα νοσήματα.
Πώς εμπλέκεται το ανοσοποιητικό στην ψωρίαση
Για να καταλάβετε πώς μπορεί να δρα η παντεθίνη, έχει σημασία να δείτε τι ρόλο παίζουν τα δενδριτικά κύτταρα. Πρόκειται για εξειδικευμένα κύτταρα του ανοσοποιητικού που εντοπίζουν πιθανές απειλές και κινητοποιούν άλλα κύτταρα για να τις αντιμετωπίσουν.
Τα δενδριτικά κύτταρα συλλέγουν ξένες ουσίες, γνωστές ως αντιγόνα, και τις παρουσιάζουν στα Τ λεμφοκύτταρα. Με αυτόν τον τρόπο, τα Τ λεμφοκύτταρα μπορούν να αναγνωρίσουν συγκεκριμένες απειλές. Τα δενδριτικά κύτταρα απελευθερώνουν επίσης χημικά σήματα που προσελκύουν και άλλα κύτταρα του ανοσοποιητικού και πυροδοτούν τη φλεγμονή.
Αυτή η αντίδραση είναι απαραίτητη για την αντιμετώπιση των λοιμώξεων. Όταν όμως τα δενδριτικά κύτταρα ενεργοποιούνται υπερβολικά, η φλεγμονή μπορεί να επιμένει και να συμβάλλει στην εμφάνιση αυτοάνοσων νοσημάτων, όπως η ψωρίαση.
«Όλο και περισσότερες μελέτες δείχνουν ότι οι διεργασίες του μεταβολισμού και οι ουσίες που συμμετέχουν σε αυτές παίζουν σημαντικό ρόλο τόσο στη λειτουργία των κυττάρων του ανοσοποιητικού όσο και στην εξέλιξη των αυτοάνοσων νοσημάτων», εξήγησε η Wei-Na Zhang, ερευνήτρια στο Κρατικό Εργαστήριο Βιοϊατρικής Ανάλυσης στο Πεκίνο. «Ωστόσο, η δυνατότητα να αντιμετωπίσουμε φλεγμονώδη νοσήματα με θεραπείες που στοχεύουν στον μεταβολισμό έχει μελετηθεί ελάχιστα».
Πώς συνδέεται η χοληστερόλη με την ψωρίαση
Στα δενδριτικά κύτταρα ανθρώπων με ψωρίαση ή άλλα αυτοάνοσα νοσήματα, οι ερευνητές βρήκαν ασυνήθιστα υψηλά επίπεδα ενζύμων που ονομάζονται βανίνες. Τα ένζυμα αυτά ρυθμίζουν τον τρόπο με τον οποίο τα κύτταρα επεξεργάζονται ορισμένες ουσίες του μεταβολισμού.
Όταν οι επιστήμονες μείωσαν τα επίπεδα των βανινών, περιορίστηκε η δραστηριότητα των δενδριτικών κυττάρων και μαζί της η ικανότητά τους να ενεργοποιούν τα Τ λεμφοκύτταρα. Στα ποντίκια, μάλιστα, ένα φάρμακο που είχε σχεδιαστεί για να αναστέλλει τη δράση των βανινών απέτρεψε την εμφάνιση ψωρίασης.
Στη συνέχεια, οι ερευνητές εξέτασαν γιατί τα ένζυμα αυτά φαίνεται να παίζουν τόσο σημαντικό ρόλο.
Οι βανίνες συμμετέχουν στη μετατροπή της παντεθίνης σε βιταμίνη Β5, την οποία χρειάζονται τα κύτταρα για να παράγουν ενέργεια. Η παντεθίνη κυκλοφορεί ήδη ως συμπλήρωμα διατροφής και χρησιμοποιείται συχνά για τη μείωση της χοληστερόλης στο αίμα, καθώς μπορεί να περιορίσει την παραγωγή της.
Η χοληστερόλη που κυκλοφορεί στο αίμα έχει σημασία και για τη λειτουργία του ανοσοποιητικού. Προηγούμενες έρευνες έχουν δείξει ότι η χοληστερόλη μπορεί να ενεργοποιήσει τα δενδριτικά κύτταρα, ενώ τα υψηλά επίπεδά της στο αίμα αποτελούν σημαντικό παράγοντα κινδύνου για την εμφάνιση ψωρίασης.
Η ομάδα διαπίστωσε ότι η υπερβολική δράση των βανινών μειώνει την ποσότητα της παντεθίνης μέσα στα δενδριτικά κύτταρα. Όσο λιγοστεύει η παντεθίνη, τα κύτταρα παράγουν περισσότερη χοληστερόλη και γίνονται πιο δραστήρια από όσο χρειάζεται.
Όταν οι ερευνητές αποκατέστησαν τα επίπεδα της παντεθίνης, διέκοψαν αυτή την αλληλουχία. Με τη χορήγηση του συμπληρώματος, συσσωρεύτηκε λιγότερη χοληστερόλη στα δενδριτικά κύτταρα και περιορίστηκε η υπερβολική ενεργοποίηση του ανοσοποιητικού που συνδέεται με τη φλεγμονή.
«Όταν χορηγήσαμε παντεθίνη στα ποντίκια, η ψωρίαση υποχώρησε. Τα ευρήματά μας δείχνουν ότι, όταν αυξάνονται τα επίπεδα των βανινών, η μείωση της παντεθίνης μπορεί να είναι ο βασικός λόγος για τον οποίο τα δενδριτικά κύτταρα ενεργοποιούνται υπερβολικά και προκαλούν αυτοάνοση φλεγμονή», ανέφερε η Zhang.
Τι έδειξε η δοκιμή σε ασθενείς με ψωρίαση
Τα αποτελέσματα στο εργαστήριο και στα ποντίκια οδήγησαν τους ερευνητές να εξετάσουν αν η παντεθίνη θα μπορούσε να βοηθήσει και ανθρώπους με ψωρίαση.
Στη μικρή κλινική δοκιμή συμμετείχαν 24 ασθενείς. Όλοι χρησιμοποίησαν αλοιφή με καλσιποτριόλη και βηταμεθαζόνη, έναν συνδυασμό που χορηγείται για τον έλεγχο των συμπτωμάτων της ψωρίασης. Η καλσιποτριόλη είναι παράγωγο της βιταμίνης D και βοηθά να ρυθμιστεί η ανάπτυξη των κυττάρων του δέρματος. Η βηταμεθαζόνη είναι κορτικοστεροειδές και μειώνει τη φλεγμονή.
Οι μισοί ασθενείς πήραν, εκτός από την αλοιφή, και δισκία παντεθίνης. Έτσι, οι ερευνητές μπορούσαν να εξετάσουν αν το συμπλήρωμα ενίσχυε το αποτέλεσμα της καθιερωμένης αγωγής.
Έπειτα από 12 εβδομάδες, τα συμπτώματα είχαν βελτιωθεί περισσότερο στους ασθενείς που έλαβαν και παντεθίνη. Η διαφορά ήταν πιο εμφανής σε όσους είχαν υψηλή χοληστερόλη πριν από την έναρξη της θεραπείας.
Με βάση τα ευρήματα αυτά, η παντεθίνη θα μπορούσε να χρησιμοποιηθεί συμπληρωματικά στη θεραπεία της ψωρίασης, ιδίως όταν ο τρόπος με τον οποίο ο οργανισμός μεταβολίζει τη χοληστερόλη φαίνεται να συμβάλλει στη φλεγμονή.
Η δοκιμή, όμως, έγινε σε μόλις 24 ασθενείς και, όπως επισήμαναν οι ερευνητές, χρειάζονται μεγαλύτερες μελέτες για να επιβεβαιωθεί η αποτελεσματικότητα του συμπληρώματος. Μένει επίσης να φανεί αν η βελτίωση που παρατηρήθηκε στους ασθενείς οφείλεται στον ίδιο μηχανισμό που εντόπισαν στο εργαστήριο.
«Στην κλινική δοκιμή που ξεκινήσαμε με δική μας πρωτοβουλία, η προσθήκη παντεθίνης στην αγωγή για την ψωρίαση έδωσε ενθαρρυντικά αποτελέσματα. Έχουμε μια πρώτη ένδειξη ότι η προσέγγιση αυτή μπορεί να εφαρμοστεί στην κλινική πράξη. Για να επιβεβαιώσουμε πώς δρα η παντεθίνη στους ασθενείς, χρειάζεται περαιτέρω έρευνα», κατέληξε η Zhang. «Η μελέτη μας έδειξε ότι η αλληλεπίδραση ανάμεσα στις βανίνες, την παντεθίνη και τη χοληστερόλη αποτελεί βασική μεταβολική οδό που ρυθμίζει την ενεργοποίηση των δενδριτικών κυττάρων. Το εύρημα αυτό μπορεί να αποτελέσει τη βάση για νέες θεραπείες σε διάφορα αυτοάνοσα νοσήματα στα οποία εμπλέκονται αυτά τα κύτταρα».
