Τα οστά μπορεί να χάσουν την πυκνότητά τους μετά την εμμηνόπαυση ή όταν δεν γυμναζόμαστε ώστε να διατηρούνται σε καλή κατάσταση. Αυτό που δεν γνωρίζουν οι περισσότεροι, είναι ότι ορισμένα φάρμακα που λαμβάνετε - για άσχετα μεταξύ τους προβλήματα υγείας - ενδέχεται να επηρεάσουν αρνητικά την υγεία των οστών σας.
Η Natasha Trentacosta, ορθοπεδικός χειρουργός στο Cedars-Sinai στο Λος Άντζελες προειδοποιεί μέσω της The Washington Post για πέντε τύπους φαρμάκων, που μπορούν να επηρεάσουν την οστική πυκνότητα.
Χάπια κορτιζόνης
Τα κορτικοστεροειδή, όπως η πρεδνιζόνη, χρησιμοποιούνται για τη μείωση της φλεγμονής στο σώμα. Συνήθως συνταγογραφούνται για ένα ευρύ φάσμα παθήσεων, συμπεριλαμβανομένου του λύκου και άλλων αυτοάνοσων νοσημάτων, του άσθματος, των δερματικών εξανθημάτων, των σοβαρών αλλεργιών και των μυοσκελετικών παθήσεων, όπως η τενοντίτιδα. Δρουν καταστέλλοντας την ανοσολογική απόκριση του οργανισμού.
Αυτά τα φάρμακα μπορούν να επηρεάσουν την υγεία των οστών με διάφορους τρόπους. Αυξάνουν τη δραστηριότητα των οστεοκλαστών —κυττάρων που διασπούν τον οστικό ιστό— και μπορούν να παρεμποδίσουν την απορρόφηση του ασβεστίου, εξηγεί ο Naim Maalouf, αναπληρωτής διευθυντής του Κέντρου Μεταβολισμού Μετάλλων και Κλινικής Έρευνας στο University of Texas Southwestern Medical Center.
Επιπλέον, «καταστέλλουν τη δραστηριότητα των οστεοβλαστών, των κυττάρων που είναι υπεύθυνα για τη δημιουργία νέου οστικού ιστού, ενώ μπορούν επίσης να μειώσουν τη διάρκεια ζωής τόσο των οστεοβλαστών όσο και των οστεοκυττάρων, τα οποία είναι απαραίτητα για τη διατήρηση μιας υγιούς οστικής δομής», αναφέρει η Trentacosta.
Αναστολείς αρωματάσης
Οι αναστολείς αρωματάσης, όπως η αναστροζόλη, η λετροζόλη και η εξεμεστάνη, χρησιμοποιούνται για τη θεραπεία του καρκίνου του μαστού που είναι θετικός στους υποδοχείς οιστρογόνων και είναι γνωστό ότι προκαλούν απώλεια οστικής πυκνότητας και αυξάνουν τον κίνδυνο καταγμάτων.
Συνήθως λαμβάνονται για παρατεταμένο χρονικό διάστημα, από περίπου 5 έως 10 έτη, ανάλογα με τον συγκεκριμένο τύπο καρκίνου και την γενικότερη κατάσταση της ασθενούς. Τα φάρμακα αυτά δρουν αναστέλλοντας ένα ένζυμο που είναι απαραίτητο για την παραγωγή οιστρογόνων.
Όταν τα επίπεδα των οιστρογόνων μειώνονται δραματικά, το σώμα διασπά το οστό ταχύτερα από ό,τι μπορεί να το αναδομήσει, εξηγεί η Trentacosta. «Με την πάροδο του χρόνου, αυτή η ανισορροπία οδηγεί σε μείωση της οστικής πυκνότητας και σε αυξημένο κίνδυνο καταγμάτων», αναφέρει. Έρευνες υποδεικνύουν ότι όσο μεγαλύτερη είναι η διάρκεια της θεραπείας, τόσο μεγαλύτεροι είναι οι κίνδυνοι. Επιπλέον, παράγοντες κινδύνου για χαμηλή οστική πυκνότητα - όπως η εμμηνόπαυση - μπορούν να επιτείνουν τα προβλήματα που σχετίζονται με τη λήψη αυτών των φαρμάκων.
Αντιεπιληπτικά φάρμακα
Τα αντιεπιληπτικά φάρμακα χρησιμοποιούνται κυρίως για την αντιμετώπιση των επιληπτικών κρίσεων, αλλά ενίοτε συνταγογραφούνται και για άλλες παθήσεις, όπως το άγχος, ο νευροπαθητικός πόνος, η διπολική διαταραχή και οι ημικρανίες.
Υπάρχουν δεκάδες φάρμακα αυτής της κατηγορίας και δεν είναι όλα επιβλαβή για την υγεία των οστών. Ωστόσο, ορισμένα παλαιότερα αντιεπιληπτικά - μεταξύ των οποίων η φαινοβαρβιτάλη, η φαινυτοΐνη και η καρβαμαζεπίνη - προκαλούν τη μεγαλύτερη ανησυχία, επισημαίνει ο Maalouf.
Μία από τις παρενέργειες αυτών των φαρμάκων είναι ότι μπορούν να μειώσουν τα επίπεδα της βιταμίνης D, γεγονός που ενδέχεται να επηρεάσει την ικανότητα του οργανισμού να απορροφά ασβέστιο και να συμβάλει στην εξασθένηση των οστών, εξηγεί ο ίδιος.
Η πτώση στα επίπεδα της βιταμίνης D μπορεί να συμβεί μέσα σε λίγες εβδομάδες ή μήνες από την έναρξη της λήψης κάποιου από αυτά τα φάρμακα, αναφέρει ο ίδιος. Αντιθέτως, οι αλλαγές στην οστική πυκνότητα απαιτούν διάστημα ενός έτους ή και περισσότερο.
«Η τελική συνέπεια είναι ο αυξημένος κίνδυνος καταγμάτων, ο οποίος γίνεται πιο εμφανής μετά από χρόνια θεραπείας με αυτά τα αντιεπιληπτικά», τονίζει ο Maalouf. Οι υψηλότερες δόσεις αυτών των φαρμάκων συνδέονται με μεγαλύτερη μείωση της οστικής πυκνότητας και αυξημένο κίνδυνο καταγμάτων, καταλήγει ο Maalouf.
Θεραπεία στέρησης ανδρογόνων (ADT)
Η θεραπεία στέρησης ανδρογόνων (ADT) είναι ένας τύπος ορμονοθεραπείας που χρησιμοποιείται συχνά για την αντιμετώπιση του καρκίνου του προστάτη. Λειτουργεί μειώνοντας τα επίπεδα της τεστοστερόνης, την οποία χρειάζονται οι όγκοι του καρκίνου του προστάτη για να αναπτυχθούν.
Αυτό μπορεί να αναστείλει την ανάπτυξη του καρκίνου, ωστόσο η τεστοστερόνη συμβάλλει επίσης στη διατήρηση γερών οστών. Επομένως, όταν τα επίπεδά της μειώνονται, τα οστά ενδέχεται να γίνουν πιο αδύναμα και ο κίνδυνος καταγμάτων να αυξηθεί.
«Η τεστοστερόνη είναι επίσης σημαντική για την υγεία των μυών», σημείωσε ο Maalouf, επομένως οι ασθενείς ενδέχεται να παρουσιάσουν επιπλέον απώλεια μυϊκής μάζας κατά τη διάρκεια της θεραπείας, γεγονός που τους εκθέτει σε μεγαλύτερο κίνδυνο πτώσεων.
Εκλεκτικοί αναστολείς επαναπρόσληψης σεροτονίνης (SSRIs)
Οι εκλεκτικοί αναστολείς επαναπρόσληψης σεροτονίνης (SSRIs) - φάρμακα που συνταγογραφούνται συχνά για την κατάθλιψη και τις αγχώδεις διαταραχές - έχουν συσχετιστεί με πιθανή μείωση της οστικής πυκνότητας και αυξημένο κίνδυνο καταγμάτων.
Οι ερευνητές δεν γνωρίζουν με βεβαιότητα γιατί οι SSRIs ενδέχεται να επηρεάζουν την υγεία των οστών και απαιτείται περαιτέρω έρευνα. Μια θεωρία υποστηρίζει ότι οι SSRIs παρεμβαίνουν στη λειτουργία των οστεοβλαστών, των κυττάρων που είναι απαραίτητα για τον σχηματισμό νέου οστικού ιστού. Αυτό μπορεί να οδηγήσει σε εξασθένηση και απώλεια οστικής μάζας, εξηγεί η Daria Brooks Terrell, ορθοπεδικός χειρουργός στο Center for Better Aging στο Σικάγο.
Σε μία μελέτη, διαπιστώθηκε ότι, μεταξύ των ατόμων που λάμβαναν τους SSRIs φλουοξετίνη (Prozac), σιταλοπράμη (Celexa) και σερτραλίνη (Zoloft), ο κίνδυνος κατάγματος αυξανόταν ανάλογα με τη δόση.
Η μακροχρόνια λήψη SSRIs ενδέχεται επίσης να συμβάλλει στον κίνδυνο αυτό. Ωστόσο, τα ερευνητικά ευρήματα δεν είναι ομοιογενή και είναι δύσκολο να προσδιοριστεί με ακρίβεια ποιες δόσεις και ποια διάρκεια θεραπείας απαιτούνται ώστε να προκληθούν προβλήματα στα οστά.
