Η πρόσφατη έρευνα για την παχυσαρκία, η οποία εκπονήθηκε από το Γραφείο Οικονομικών της Υγείας (OHE) κατόπιν ανάθεσης της Ευρωπαϊκής Ομοσπονδίας Φαρμακευτικών Επιχειρήσεων και Συνδέσμων (EFPIA) και παρουσίασε Σύνδεσμος Φαρμακευτικών Εταιρειών Ελλάδος (ΣΦΕΕ) επιβεβαιώνει ένα σημαντικό πρόβλημα.
Σύμφωνα με τα ευρήματα, το 56% του πληθυσμού στην Ευρώπη είναι υπέρβαρο ή ζει με παχυσαρκία (2024), ενώ το ίδιο ισχύει για ένα στα τρία παιδιά.
Το άμεσο κόστος για την υγεία συνδέεται σε μεγάλο βαθμό με νοσήματα που σχετίζονται με την παχυσαρκία και τον αυξημένο ΔΜΣ. Ενδεικτικά, ο αυξημένος ΔΜΣ συνδέεται με:
- σχεδόν 60% της απώλειας ετών υγιούς ζωής (DALYs) λόγω διαβήτη τύπου 2
- 45% λόγω παθήσεων του πεπτικού συστήματος
- 32% λόγω χρόνιας νεφρικής νόσου
Η μελέτη δείχνει επίσης ότι το ετήσιο κόστος που συνδέεται με τον αυξημένο ΔΜΣ αντιστοιχεί στο 0,6% έως 1,4% του ΑΕΠ στις οκτώ χώρες που εξετάστηκαν (Γερμανία, Γαλλία, Ιταλία, Ισπανία, Ιρλανδία, Ελλάδα, Ρουμανία και Ηνωμένο Βασίλειο).
Η επιβάρυνση στην Ελλάδα
Στην Ελλάδα, το αυξημένο σωματικό βάρος και η παχυσαρκία συνδέονται με ετήσια οικονομική επιβάρυνση €3,4 δισ., ή €328 ανά κάτοικο. Το ποσό αντιστοιχεί σε περίπου 1,4% του ΑΕΠ, ξεπερνά τις δαπάνες για στέγαση και υπερβαίνει το ήμισυ των αμυντικών δαπανών της χώρας.
Από το συνολικό κόστος, τα 2,3 δισ. ευρώ (68%) αφορούν άμεσες δαπάνες υγείας και τα 1,1 δισ. ευρώ (32%) έμμεσες απώλειες. Οι άμεσες δαπάνες συνδέονται κυρίως με τον διαβήτη τύπου 2 (0,9 δισ. ευρώ), τις μυοσκελετικές παθήσεις (0,4 δισ. ευρώ) και τα καρδιαγγειακά νοσήματα (0,2 δισ. ευρώ).
Στο έμμεσο κόστος, οι απουσίες από την εργασία και η μειωμένη παραγωγικότητα αντιστοιχούν σε €0,3 δισ. η καθεμία. Ακολουθούν ο χρόνος που αφιερώνεται στη φροντίδα ασθενών (€0,2 δισ.), η οικονομική αδράνεια λόγω ασθένειας (€0,1 δισ.) και η πρόωρη θνησιμότητα (€0,1 δισ.). Οι σχετικά υψηλές απουσίες από την εργασία στην Ελλάδα αυξάνουν την έμμεση επιβάρυνση. Αντίθετα, η χαμηλότερη απασχόληση στις μεγαλύτερες ηλικίες, όπου ο αυξημένος ΔΜΣ είναι συχνότερος, περιορίζει το ύψος των απωλειών παραγωγικότητας.
Γιατί έχει τέτοια εικόνα η Ελλάδα;
Στην πατρίδα της Μεσογειακής Διατροφής, η παχυσαρκία δεν είναι απλώς ένα πρόβλημα υγείας, αλλά είναι μια σιωπηρή «επιδημία» που αφαιρεί χρόνια ζωής και στερεί δισεκατομμύρια ευρώ από την εθνική οικονομία.
Γιατί όμως η Ελλάδα βρίσκεται σταθερά στις πρώτες θέσεις της Ευρώπης -ειδικά στην παιδική παχυσαρκία;
Η απάντηση βρίσκεται στις δομές της ελληνικής κοινωνίας και τις συνήθειες των τελευταίων δεκαετιών:
- Η κατάρρευση της Μεσογειακής Διατροφής: Η παραδοσιακή διατροφή με όσπρια, λαχανικά και ελαιόλαδο έχει αντικατασταθεί από το γρήγορο, επεξεργασμένο φαγητό. Η έλλειψη χρόνου στις σύγχρονες οικογένειες μεταφράζεται σε έτοιμα γεύματα, πλούσια σε ζάχαρη, αλάτι και κορεσμένα λιπαρά.
- Η ακινησία της πόλης και της οθόνης: Η Ελλάδα πάσχει από παντελή έλλειψη κουλτούρας καθημερινής άσκησης. Τα παιδιά περνούν ώρες μπροστά σε οθόνες, ενώ οι ελληνικές πόλεις -χωρίς επαρκή πεζοδρόμια, ποδηλατόδρομους ή ελεύθερους αθλητικούς χώρους- εμποδίζουν ακόμη και το απλό περπάτημα.
Η έκθεση αποδεικνύει ότι το κόστος της αδράνειας είναι δυσβάσταχτο. Τα δισεκατομμύρια ευρώ που δαπανώνται κάθε χρόνο στην Ελλάδα για την αντιμετώπιση του διαβήτη, των καρδιαγγειακών νοσημάτων και των επιπλοκών της παχυσαρκίας στερούνται από άλλους τομείς του ΕΣΥ. Παράλληλα, οι χιλιάδες ώρες χαμένης παραγωγικότητας και οι πρόωρες συνταξιοδοτήσεις λόγω αναπηρίας φτωχαίνουν την ήδη πιεσμένη ελληνική οικονομία.
