Τα αυτιά σας διαθέτουν έναν φυσικό μηχανισμό «αυτοκαθαρισμού», γι’ αυτό στις περισσότερες περιπτώσεις δεν χρειάζονται ιδιαίτερο καθάρισμα. Ωστόσο, υπάρχουν ασφαλείς πρακτικές που μπορείτε να ακολουθείτε και συνήθειες που καλό είναι να αποφεύγετε, ώστε να μην προκαλέσετε τραυματισμό ή συσσώρευση κυψελίδας.

Ίσως σας εκπλήσσει, αλλά τα αυτιά σας είναι από τα λίγα όργανα του σώματος που καθαρίζονται φυσικά.

Η κυψελίδα (το γνωστό κερί του αυτιού) δεν είναι βρωμιά. Αντίθετα, αποτελεί μια φυσική προστατευτική ουσία που δημιουργεί φραγμό απέναντι στη σκόνη, τα βακτήρια και άλλους επιβλαβείς μικροοργανισμούς. Παράλληλα, διατηρεί τον ακουστικό πόρο ενυδατωμένο και συμβάλλει στην πρόληψη των λοιμώξεων.

Καθώς το δέρμα μέσα στον ακουστικό πόρο ανανεώνεται και απολεπίζεται, σε συνδυασμό με τις κινήσεις της γνάθου όταν μιλάτε ή μασάτε, η κυψελίδα μετακινείται σταδιακά προς το εξωτερικό μέρος του αυτιού, όπου απομακρύνεται φυσικά.

Χρειάζεται τελικά να καθαρίζετε τα αυτιά σας;

Η σύντομη απάντηση είναι: συνήθως όχι.

Στις περισσότερες περιπτώσεις, η κυψελίδα αποβάλλεται από μόνη της χωρίς να χρειάζεται καμία παρέμβαση. Αν παρατηρήσετε λίγη κυψελίδα στο εξωτερικό άνοιγμα του αυτιού, μπορείτε απλώς να καθαρίσετε απαλά την περιοχή με ένα νωπό, μαλακό πανί ή πετσέτα χρησιμοποιώντας το δάχτυλό σας.

Αυτό είναι συνήθως αρκετό για την καθημερινή υγιεινή των αυτιών.

Πότε η συσσώρευση κυψελίδας γίνεται πρόβλημα;

Μερικές φορές παράγεται περισσότερη κυψελίδα από όση μπορεί να απομακρύνει φυσικά το αυτί. Τότε δημιουργείται απόφραξη του ακουστικού πόρου, η οποία μπορεί να προκαλέσει συμπτώματα όπως:

• αίσθημα πληρότητας ή πίεσης στο αυτί,
• μειωμένη ακοή,
• βούισμα ή εμβοές.

Αν εμφανίσετε κάποιο από αυτά τα συμπτώματα, είναι σημαντικό να επισκεφθείτε έναν γιατρό. Ο ειδικός θα εξετάσει το αυτί σας και θα αφαιρέσει με ασφάλεια την κυψελίδα χρησιμοποιώντας κατάλληλα ιατρικά εργαλεία.

Γιατί δεν πρέπει ποτέ να χρησιμοποιείτε μπατονέτες

Πολλοί χρησιμοποιούν μπατονέτες επειδή νιώθουν ότι καθαρίζουν καλύτερα τα αυτιά τους. Στην πραγματικότητα, όμως, συμβαίνει το αντίθετο.

Οι μπατονέτες σπρώχνουν την κυψελίδα βαθύτερα μέσα στον ακουστικό πόρο, γεγονός που μπορεί να οδηγήσει σε συσσώρευση και απόφραξη. Επιπλέον, το δέρμα μέσα στο αυτί είναι εξαιρετικά λεπτό και ευαίσθητο. Η χρήση μπατονέτας μπορεί να προκαλέσει:

• μικροτραυματισμούς και αιμορραγία,
• πόνο,
• μόλυνση του ακουστικού πόρου.

Σε πιο σπάνιες περιπτώσεις, αν η μπατονέτα εισχωρήσει πολύ βαθιά, μπορεί να τραυματίσει ή ακόμη και να τρυπήσει το τύμπανο, προκαλώντας ζάλη, απώλεια ακοής και πιθανή ανάγκη χειρουργικής αποκατάστασης.

Τι πρέπει να γνωρίζουν όσοι έχουν υποβληθεί σε ακτινοθεραπεία

Αν έχετε υποβληθεί σε ακτινοθεραπεία στην περιοχή της κεφαλής και του τραχήλου, ιδιαίτερα όταν έχει επηρεαστεί και το αυτί, χρειάζεται ακόμη μεγαλύτερη προσοχή.

Η ακτινοβολία μπορεί να κάνει το δέρμα μέσα και γύρω από τον ακουστικό πόρο πιο εύθραυστο και να επιβραδύνει την επούλωση. Για τον λόγο αυτό δεν πρέπει να εισάγετε αντικείμενα μέσα στο αυτί και καλό είναι να συμβουλεύεστε την ιατρική ομάδα που σας παρακολουθεί για τον ασφαλέστερο τρόπο καθαρισμού.

Σε σπάνιες περιπτώσεις, η χρόνια χρήση μπατονέτας έχει συσχετιστεί με επίμονο ερεθισμό και επαναλαμβανόμενες λοιμώξεις του ακουστικού πόρου, παράγοντες που ενδέχεται να αυξήσουν τον κίνδυνο εμφάνισης πολύ σπάνιων μορφών καρκίνου του αυτιού.

Είναι ασφαλή τα προϊόντα καθαρισμού αυτιών που κυκλοφορούν στην αγορά;

Υπάρχουν αρκετά προϊόντα για την αφαίρεση της κυψελίδας που διατίθενται χωρίς ιατρική συνταγή. Ωστόσο, δεν είναι όλες οι μέθοδοι ασφαλείς.

Μία πρακτική που πρέπει να αποφεύγετε είναι το ear candling (καθαρισμός με ειδικό κερί). Η μέθοδος αυτή δεν έχει αποδειχθεί αποτελεσματική και υπάρχει κίνδυνος να στάξει ζεστό κερί μέσα στον ακουστικό πόρο ή να προκληθεί τραυματισμός στο τύμπανο.

Ασφαλείς τρόποι για να αφαιρέσετε την κυψελίδα στο σπίτι

Αν παρατηρείτε περισσότερη κυψελίδα από το συνηθισμένο αλλά δεν έχετε συμπτώματα, υπάρχουν δύο γενικά ασφαλείς επιλογές για χρήση στο σπίτι.

Ορυκτέλαιο (Mineral Oil)

Χρησιμοποιήστε ένα καθαρό σταγονόμετρο και βάλτε λίγες σταγόνες ορυκτελαίου στο αυτί, τόσες ώστε να καλυφθεί ο ακουστικός πόρος.

Το ορυκτέλαιο μαλακώνει την κυψελίδα, διευκολύνοντας τη φυσική απομάκρυνσή της.

Υπεροξείδιο του υδρογόνου (Οξυζενέ)

Με ένα καθαρό σταγονόμετρο βάλτε λίγες σταγόνες υπεροξειδίου του υδρογόνου στο αυτί. Θα παρατηρήσετε ότι το υγρό αρχίζει να αφρίζει, καθώς διασπά την κυψελίδα. Στη συνέχεια αφήστε το υγρό να στραγγίξει έξω από το αυτί.

Προσοχή! Η μέθοδος αυτή δεν είναι κατάλληλη αν έχετε διάτρηση τυμπάνου ή σωληνάκια αερισμού, γιατί το υπεροξείδιο μπορεί να περάσει στο εσωτερικό αυτί και να προκαλέσει βλάβη στην ακοή.

Πόσο συχνά πρέπει να καθαρίζετε τα αυτιά σας;

Δεν υπάρχει συγκεκριμένος κανόνας για τη συχνότητα καθαρισμού. Αν χρησιμοποιείτε ορυκτέλαιο ή υπεροξείδιο του υδρογόνου, είναι προτιμότερο να το κάνετε λίγο πριν από το μπάνιο, ώστε το υγρό να απομακρυνθεί εύκολα.

Ωστόσο, οι περισσότεροι άνθρωποι δεν χρειάζεται να καθαρίζουν τα αυτιά τους τακτικά, καθώς ο φυσικός μηχανισμός αυτοκαθαρισμού είναι συνήθως επαρκής.