Πολλοί θεωρούν ότι η απώλεια ακοής εμφανίζεται σταδιακά και είναι απλώς μέρος της γήρανσης. Ωστόσο, ένα από τα πρώτα σημάδια μπορεί να είναι κάτι απρόσμενο: ένας επίμονος ήχος σαν κουδούνισμα, βουητό ή σφύριγμα, τον οποίο δεν ακούει κανείς άλλος.
Σύμφωνα με τα Κέντρα Ελέγχου και Πρόληψης Νοσημάτων των ΗΠΑ, περίπου 13% των ενηλίκων έχουν δυσκολίες στην ακοή. Στους ενήλικες ηλικίας 65 ετών και άνω, το ποσοστό αυτό αυξάνεται στο 27%. Περίπου 10% των ενηλίκων εμφανίζουν επίσης εμβοές, μια κατάσταση που συχνά συνδέεται με την απώλεια ακοής και προκαλεί ήχους όπως κουδούνισμα ή βουητό στα αυτιά.
Η πιθανότητα να εμφανιστεί απώλεια ακοής ή εμβοές αυξάνεται με την ηλικία και την έκθεση σε δυνατό θόρυβο.
«Δεν μπορείτε να σταματήσετε τη γήρανση, αλλά μπορείτε να λάβετε μέτρα για να προστατεύσετε την ακοή σας και να μειώσετε τον κίνδυνο απώλειας ακοής και εμβοών», ανέφερε στο Science Daily η Jackie Price, ακουολόγος στο Penn State Health Otolaryngology Head and Neck Surgery.
Η Price εξήγησε τι προκαλεί τις εμβοές, πώς μπορείτε να προστατεύσετε την ακοή σας και πότε πρέπει να ζητήσετε βοήθεια.
Τι είναι οι εμβοές
Οι εμβοές είναι η αντίληψη ήχου χωρίς να υπάρχει εξωτερική πηγή. Συχνά περιγράφονται ως κουδούνισμα, βουητό, σφύριγμα ή ήχος σαν φύσημα στο ένα ή και στα δύο αυτιά.
Ορισμένοι συγκρίνουν τον ήχο με τζιτζίκια ή ακόμη και με εμπορικό τρένο που περνά, ανέφερε η Price.
«Για ορισμένους ανθρώπους, ο θόρυβος είναι συνεχής και ενοχλητικός, επηρεάζοντας την παραγωγικότητα και την ποιότητα ζωής τους», ανέφερε η Price.
Οι ήχοι αυτοί δεν προέρχονται από το περιβάλλον. Αντίθετα, συνδέονται με πρόβλημα στην επικοινωνία ανάμεσα στα αυτιά και τον εγκέφαλο.
Μπορεί επίσης να εμφανιστούν και άλλες καταστάσεις που σχετίζονται με τον ήχο. Η υπερακουσία κάνει τους καθημερινούς θορύβους να ακούγονται ασυνήθιστα δυνατοί ή δυσβάσταχτοι. Η μισοφωνία προκαλεί έντονες συναισθηματικές αντιδράσεις σε συγκεκριμένους ήχους.
Πώς σχετίζονται οι εμβοές με την απώλεια ακοής
Σύμφωνα με την Price, οι εμβοές και παρόμοιες διαταραχές που σχετίζονται με τον ήχο είναι συχνά από τα πρώτα σημάδια απώλειας ακοής.
Η διαδικασία συχνά ξεκινά στον κοχλία, μια σπειροειδή δομή στο εσωτερικό αυτί. Εκεί βρίσκονται μικροσκοπικά αισθητήρια τριχωτά κύτταρα, τα οποία μετατρέπουν τις ηχητικές δονήσεις σε σήματα που φτάνουν στον εγκέφαλο.
Όταν αυτά τα ευαίσθητα κύτταρα υποστούν βλάβη, δεν μπορούν πλέον να μεταδίδουν σωστά τις πληροφορίες. Καθώς η ακοή μειώνεται, μπορεί να διαταραχθεί και η επικοινωνία ανάμεσα στα αυτιά και τον εγκέφαλο, συμβάλλοντας στους «φανταστικούς» ήχους που συνδέονται με τις εμβοές.
Οι επιπτώσεις μπορεί να μην περιορίζονται μόνο στην ακοή.
Η απώλεια ακοής και οι εμβοές έχουν συνδεθεί με προβλήματα στον ύπνο, τη συγκέντρωση και τις προσωπικές σχέσεις. Έρευνες δείχνουν επίσης ότι μπορεί να συμβάλλουν σε ταχύτερη γνωστική έκπτωση, υψηλότερο κίνδυνο κατάθλιψης και αυξημένη πιθανότητα πτώσεων.
Πώς να προστατεύσετε την ακοή σας
Ένας από τους πιο αποτελεσματικούς τρόπους για να μειώσετε τον κίνδυνο βλάβης στην ακοή είναι να περιορίσετε την έκθεση σε δυνατό θόρυβο.
Η Price συνιστά να χρησιμοποιείτε προστασία ακοής κάθε φορά που τα επίπεδα ήχου ξεπερνούν τα 85 ντεσιμπέλ. Οι συναυλίες, οι αθλητικές διοργανώσεις, τα πυροτεχνήματα και η χρήση ηλεκτρικών εργαλείων μπορούν να σας εκθέσουν σε δυνητικά επιβλαβή επίπεδα θορύβου.
«Συμβουλεύω τους ανθρώπους να φορούν προστασία ακοής όταν κουρεύουν το γκαζόν, αντί να ακούν μουσική με ακουστικά», ανέφερε η Price. «Είναι διπλή επιβάρυνση, γιατί υπάρχει ο θόρυβος από τη μηχανή και μετά δυναμώνουν τη μουσική για να την ακούν. Έτσι εκτίθενται σε υπερβολικό θόρυβο για 45 λεπτά ή περισσότερο, μερικές φορές δύο φορές την εβδομάδα».
Σημαντική είναι και η επιλογή αποτελεσματικής προστασίας. Οι ωτοασπίδες και τα προστατευτικά ακουστικά πρέπει να έχουν δείκτη μείωσης θορύβου τουλάχιστον 22 ντεσιμπέλ. Ο δείκτης αυτός αναγράφεται στη συσκευασία και δείχνει πόσο μπορεί να μειώσει τον θόρυβο το προϊόν.
Σημασία έχει και η σωστή τοποθέτηση.
«Πάρτε μια αφρώδη ωτοασπίδα ανάμεσα στα δύο δάχτυλά σας, πιέστε τη και κυλήστε τη», εξήγησε η Price. «Στη συνέχεια, όταν πάτε να τη βάλετε στο αυτί σας, τραβήξτε τον λοβό του αυτιού με το αντίθετο χέρι για να ανοίξει ο ακουστικός πόρος, τοποθετήστε την ωτοασπίδα και αφήστε τη να ανοίξει πλήρως».
Οι περισσότερες αφρώδεις ωτοασπίδες είναι σχεδιασμένες για μία χρήση, ώστε να εφαρμόζουν καλά και να περιορίζουν αποτελεσματικά τον θόρυβο.
Θεραπευτικές επιλογές για την απώλεια ακοής και τις εμβοές
Αν και σήμερα δεν υπάρχει θεραπεία που να εξαλείφει την απώλεια ακοής ή τις εμβοές, οι διαθέσιμες παρεμβάσεις μπορούν να βοηθήσουν στη βελτίωση της καθημερινής λειτουργικότητας και της ποιότητας ζωής.
Για την απώλεια ακοής, η αντιμετώπιση εξαρτάται από την αιτία και τη σοβαρότητα. Τα ακουστικά βαρηκοΐας και άλλες υποστηρικτικές τεχνολογίες συνιστώνται συχνά για τη βελτίωση της επικοινωνίας.
Για τις εμβοές, μία επιλογή είναι η θεραπεία επανεκπαίδευσης για τις εμβοές. Η προσέγγιση αυτή συνδυάζει συμβουλευτική και ηχοθεραπεία, με στόχο να μειωθεί η επίδραση της κατάστασης στην καθημερινότητα.
Η συμβουλευτική βοηθά τους ασθενείς να κατανοήσουν καλύτερα τις εμβοές και να τις διαχειριστούν. Η ηχοθεραπεία χρησιμοποιεί ήπιο θόρυβο στο υπόβαθρο, ώστε η προσοχή να απομακρύνεται από το κουδούνισμα ή το βουητό.
Πότε να κάνετε τεστ ακοής
Όποιος εμφανίζει κουδούνισμα ή άλλους ασυνήθιστους ήχους στα αυτιά θα πρέπει να εξετάσει το ενδεχόμενο αξιολόγησης της ακοής, ανέφερε η Price.
«Μερικές φορές οι άνθρωποι πιστεύουν ότι ακούν καλά, αλλά υπάρχουν σημάδια αλλαγής μέσα στο αυτί, όπως βλάβη στα τριχωτά κύτταρα ή απώλεια ακοής στις υψηλότερες συχνότητες», ανέφερε η Price. «Ο έλεγχος μπορεί να σας βοηθήσει να καταλάβετε καλύτερα τι συμβαίνει, ώστε να διαχειριστείτε αυτές τις αλλαγές».
Ακόμη και όταν τα προβλήματα ακοής δεν είναι εμφανή, ο έλεγχος μπορεί να αποκαλύψει πρώιμα σημάδια βλάβης και να σας δώσει την ευκαιρία να λάβετε μέτρα που μπορεί να βοηθήσουν στη διατήρηση της ακοής και στη βελτίωση της ποιότητας ζωής μακροπρόθεσμα.
