Το πλαστικό βρίσκεται παντού γύρω μας. Σύμφωνα με ανασκόπηση που δημοσιεύθηκε το 2025 στο επιστημονικό περιοδικό Cureus, μικροπλαστικά (σωματίδια πλαστικού με μέγεθος από 1 μικρόμετρο έως 5 χιλιοστά) έχουν εντοπιστεί στο ανθρώπινο αίμα, στον πλακούντα και σε δείγματα από το γαστρεντερικό σύστημα. Το εύρημα προκαλεί εύλογα ανησυχία.
Γνωρίζουμε, λοιπόν, ότι μικροπλαστικά μπαίνουν στον οργανισμό μας. Εκείνο που δεν γνωρίζουμε ακόμη με βεβαιότητα είναι αν βλάπτουν την υγεία μας και αν, για παράδειγμα, αυξάνουν τον κίνδυνο καρκίνου. Πολλές από τις απορίες γύρω από τα μικροπλαστικά αφορούν την κουζίνα. Τα σκεύη και τα εργαλεία που χρησιμοποιούμε για να ετοιμάσουμε το φαγητό μας έρχονται, άλλωστε, σε άμεση επαφή με όσα τρώμε.
Γι’ αυτό και αρκετοί έχουν αρχίσει να πετούν τις πλαστικές επιφάνειες κοπής τους. Υπάρχει λόγος ή πρόκειται για υπερβολή;
Καταπίνετε πλαστικό από την επιφάνεια κοπής χωρίς να το ξέρετε;
Όταν κόβετε τρόφιμα πάνω σε μια πλαστική επιφάνεια, δεν περιμένετε να φάτε και κομμάτια από την ίδια την επιφάνεια. Σύμφωνα όμως με τον δρ Timothy Byun, αιματολόγο και ογκολόγο στο νοσοκομείο Providence St. Joseph, στην κομητεία Όραντζ της Καλιφόρνιας, αυτό μπορεί να συμβεί χωρίς να το αντιληφθείτε. «Καθώς χρησιμοποιείτε το μαχαίρι πάνω στην πλαστική επιφάνεια, μπορεί να αποσπαστούν μικρά σωματίδια πλαστικού», ανέφερε ο ίδιος στο Parade.
Το ίδιο επισήμανε και ο δρ James McCloskey, επικεφαλής του Τμήματος Λευχαιμίας στο John Theurer Cancer Center του Hackensack University Medical Center. «Η λεπίδα του μαχαιριού τρίβεται επανειλημμένα πάνω στην επιφάνεια, αποσπά μικροσκοπικά σωματίδια και αυτά αναμειγνύονται με το φαγητό που ετοιμάζετε», εξήγησε.
Το ενδεχόμενο αυτό έχει εξεταστεί και σε μελέτες. Έρευνα που δημοσιεύθηκε το 2023 στο Environmental Science & Technology έδειξε ότι από τις πλαστικές επιφάνειες κοπής μπορούν να περάσουν μικροπλαστικά στο φαγητό. Σε άλλη μελέτη, που δημοσιεύθηκε το 2025 στο Environmental Health Perspectives, οι ερευνητές ετοίμαζαν την τροφή ποντικών χρησιμοποιώντας είτε πλαστικές είτε ξύλινες επιφάνειες κοπής. Έπειτα από 12 εβδομάδες, τα ποντίκια που είχαν φάει τροφή προετοιμασμένη στις πλαστικές επιφάνειες είχαν περισσότερα μικροπλαστικά στο αίμα και στο παχύ έντερό τους από εκείνα που είχαν φάει τροφή προετοιμασμένη στις ξύλινες.
Πώς να περιορίσετε το πλαστικό στην κουζίνα σας
Αν όλα αυτά σας ανησυχούν και θέλετε να μειώσετε προληπτικά την έκθεσή σας στο πλαστικό, μπορείτε να ξεκινήσετε από την επιφάνεια κοπής. Οι δύο ογκολόγοι πρότειναν ως εναλλακτικές επιφάνειες από ξύλο, μπαμπού, μέταλλο ή καουτσούκ.
Συνέστησαν επίσης να αποφεύγετε τις πλαστικές σπάτουλες, οι οποίες μπορεί να λιώσουν με τη θερμότητα, και να μη ζεσταίνετε φαγητό σε πλαστικά δοχεία στον φούρνο μικροκυμάτων. Αντί για πλαστικά μαχαιροπίρουνα, προτιμήστε μεταλλικά.
Ο δρ McCloskey πρότεινε και άλλες αλλαγές: «Το φιλτράρισμα του νερού της βρύσης μπορεί επίσης να μειώσει σημαντικά την ποσότητα μικροπλαστικών που καταπίνετε. Το ίδιο ισχύει αν επιλέγετε χύμα τσάι αντί για τσάι σε πλαστικά φακελάκια. Στη διατροφή σας, προτιμήστε φρέσκα τρόφιμα αντί για πολύ επεξεργασμένα προϊόντα σε πλαστικές συσκευασίες και έχετε υπόψη ότι ορισμένα θαλασσινά, όπως τα οστρακοειδή, μπορούν να συσσωρεύουν μικροπλαστικά».
Χρειάζεται, πάντως, να είμαστε ρεαλιστές: το πλαστικό είναι τόσο διαδεδομένο, ώστε δεν μπορούμε να αποφύγουμε εντελώς την επαφή μαζί του. Μέχρι σήμερα, δεν υπάρχουν σαφείς επιστημονικές αποδείξεις ότι η έκθεση σε μικροπλαστικά βλάπτει την υγεία. Αν θέλετε παρ’ όλα αυτά να χρησιμοποιείτε λιγότερο πλαστικό, η κουζίνα είναι ένα μέρος για να αρχίσετε. Και οι ξύλινες επιφάνειες κοπής δείχνουν πιο όμορφες.
