Οι ασθενείς με καρκίνο του πνεύμονα έχουν περισσότερες πιθανότητες να φέρουν μικροπλαστικά στους πνεύμονές τους, αλλά και σε μεγαλύτερες ποσότητες, σύμφωνα με έρευνα που θα παρουσιαστεί στο Συνέδριο της Ευρωπαϊκής Πνευμονολογικής Εταιρείας (ERS), στη Βαρκελώνη της Ισπανίας.
Οι ερευνητές ανέφεραν ότι η μελέτη τους ενισχύει τα στοιχεία που δείχνουν ότι τα μικροπλαστικά εισέρχονται στο σώμα μας μέσω του αέρα που αναπνέουμε. Παράλληλα, υποδηλώνει ότι ενδέχεται να υπάρχει σύνδεση ανάμεσα στα μικροπλαστικά και τις παθήσεις των πνευμόνων.
Την έρευνα θα παρουσιάσει ο Ηλίας Δημέας, ερευνητής στην Ιατρική Σχολή του University College Dublin, στο Δουβλίνο της Ιρλανδίας, και στο Πανεπιστήμιο Θεσσαλίας, στη Λάρισα. «Τα μικροπλαστικά έχουν γίνει αναπόφευκτο μέρος του περιβάλλοντός μας, όμως εξακολουθούμε να γνωρίζουμε ελάχιστα για το τι συμβαίνει όταν εισέρχονται στο ανθρώπινο σώμα. Δεν γνωρίζουμε ακόμη ποια είναι τα συνήθη επίπεδα μικροπλαστικών στους πνεύμονες, πόσο διαφέρουν από άτομο σε άτομο ή αν συμβάλλουν στην εμφάνιση ασθενειών. Αν εισπνέουμε καθημερινά αυτά τα σωματίδια, πρέπει να κατανοήσουμε πού καταλήγουν και αν θα μπορούσαν να συνδέονται με ασθένειες», τόνισε.
Πώς ελήφθησαν τα δείγματα από τους πνεύμονες
Στην έρευνα συμμετείχαν 100 άτομα που υποβλήθηκαν σε βρογχοσκόπηση στο Πανεπιστημιακό Νοσοκομείο Λάρισας, προκειμένου να διερευνηθούν συμπτώματα από τους πνεύμονες. Κατά τη συγκεκριμένη εξέταση, ένας λεπτός και εύκαμπτος σωλήνας εισάγεται στους πνεύμονες. Μέσω της κάμερας που διαθέτει, ο γιατρός μπορεί να εξετάσει το εσωτερικό τους και, αν χρειαστεί, να λάβει δείγματα.
Στο πλαίσιο της διαδικασίας, από κάθε ασθενή ελήφθη δείγμα έκπλυσης πνεύμονα. Για τη λήψη του χρησιμοποιείται αλατούχο διάλυμα, με το οποίο «ξεπλένεται» ένα τμήμα του πνεύμονα, ώστε να συλλεχθούν κύτταρα και άλλο υλικό. Από τους μισούς ασθενείς οι ερευνητές έλαβαν επίσης ένα μικρό δείγμα πνευμονικού ιστού.
Κάθε δείγμα αναλύθηκε λεπτομερώς για να διαπιστωθεί αν περιείχε μικροπλαστικά. Σε ορισμένα δείγματα πραγματοποιήθηκαν επιπλέον εξετάσεις για να προσδιοριστούν τα είδη πλαστικού που υπήρχαν σε αυτά.
Από τους 100 ασθενείς, οι 50 διαγνώστηκαν στη συνέχεια με καρκίνο του πνεύμονα, ενώ οι υπόλοιποι 50 δεν είχαν τη νόσο.
Μεγαλύτερες ποσότητες στους ασθενείς με καρκίνο
Στο σύνολο των δειγμάτων, οι ερευνητές εντόπισαν 232 σωματίδια μικροπλαστικών. Μικροπλαστικά ανιχνεύθηκαν στο 70% των ασθενών σε τουλάχιστον ένα δείγμα, είτε στο δείγμα έκπλυσης πνεύμονα είτε στο δείγμα ιστού είτε και στα δύο. Όταν οι ερευνητές εξέτασαν μαζί τα δείγματα έκπλυσης και ιστού κάθε ασθενούς, διαπίστωσαν ότι τα μικροπλαστικά ανιχνεύονταν συχνότερα στους ασθενείς με καρκίνο του πνεύμονα. Οι ίδιοι ασθενείς είχαν συνολικά μεγαλύτερες ποσότητες μικροπλαστικών από εκείνους που δεν είχαν καρκίνο.
Τα μικροπλαστικά εντοπίστηκαν μάλιστα συχνότερα στα δείγματα έκπλυσης πνεύμονα των ασθενών με καρκίνο, σε ποσοστό 66%, έναντι 46% στους ασθενείς χωρίς καρκίνο. Παράλληλα, οι ποσότητες μικροπλαστικών ήταν μεγαλύτερες στους ασθενείς με καρκίνο του πνεύμονα.
Όταν οι ερευνητές συνέκριναν τα δείγματα έκπλυσης πνεύμονα και ιστού που είχαν ληφθεί από το ίδιο άτομο, διαπίστωσαν ότι οι ασθενείς με περισσότερα μικροπλαστικά στο δείγμα έκπλυσης έτειναν να έχουν λιγότερα στο αντίστοιχο δείγμα ιστού και το αντίστροφο. Τα δείγματα έκπλυσης συλλέγουν σωματίδια από τους αεροφόρους χώρους των πνευμόνων, ενώ τα δείγματα ιστού εντοπίζουν σωματίδια που έχουν εγκλωβιστεί μέσα στον ίδιο τον πνευμονικό ιστό. Επομένως, το εύρημα υποδηλώνει ότι τα μικροπλαστικά ενδέχεται να μην κατανέμονται ομοιόμορφα στους πνεύμονες και ότι ορισμένες περιοχές μπορεί να συγκρατούν τα σωματίδια με διαφορετικό τρόπο από άλλες.
Η ανάλυση έδειξε ότι τα συχνότερα είδη πλαστικού ήταν το πολυπροπυλένιο και το πολυαιθυλένιο. Πρόκειται για υλικά που χρησιμοποιούνται ευρέως σε προϊόντα καθημερινής χρήσης, όπως οι συσκευασίες, τα υφάσματα, τα είδη οικιακής χρήσης και άλλα καταναλωτικά προϊόντα.
Τα ερωτήματα για τη σχέση αιτίας και αποτελέσματος
«Τα αποτελέσματά μας υποδηλώνουν ότι τα μικροπλαστικά που εισπνέουμε εντοπίζονται στους ανθρώπινους πνεύμονες συχνότερα από όσο ενδεχομένως θεωρείται. Το εύρημα αυτό ενισχύει τα αυξανόμενα στοιχεία που δείχνουν ότι ο περιορισμός της ρύπανσης από πλαστικά μπορεί να έχει οφέλη όχι μόνο για τα οικοσυστήματα, αλλά και για την ανθρώπινη υγεία», επισήμανε ο Δήμεας.
«Αυτός ο τύπος μελέτης δεν μπορεί να εξηγήσει γιατί εντοπίσαμε περισσότερα μικροπλαστικά στα δείγματα των ασθενών με καρκίνο του πνεύμονα. Τα μικροπλαστικά θα μπορούσαν να συμβάλλουν στη φλεγμονή ή σε άλλες βιολογικές διεργασίες που ενδέχεται να παίζουν ρόλο στην εμφάνιση ασθενειών όπως ο καρκίνος. Ωστόσο, είναι παράλληλα πιθανό οι πνεύμονες που νοσούν απλώς να συγκρατούν τα σωματίδια με διαφορετικό τρόπο από τους υγιείς πνεύμονες.
»Αυτό που δείχνει η μελέτη είναι ότι τα μικροπλαστικά εντοπίστηκαν συχνότερα και σε μεγαλύτερες ποσότητες στους ασθενείς με καρκίνο του πνεύμονα. Το εύρημα αυτό δημιουργεί σημαντικά ερωτήματα που πρέπει να διερευνηθούν στο μέλλον. Έχουμε ήδη ξεκινήσει νέα εργαστηριακά πειράματα, ώστε να κατανοήσουμε καλύτερα ποια είδη πλαστικού εμπλέκονται και πώς μπορεί να αλληλεπιδρούν με τα κύτταρα των πνευμόνων», πρόσθεσε.
Ο Δήμεας και οι συνεργάτες του αναλύουν και δείγματα ασθενών με χρόνιες πνευμονικές παθήσεις, προκειμένου να διαπιστώσουν αν τα μικροπλαστικά παίζουν ρόλο στη δημιουργία ουλώδους ιστού στους πνεύμονες και στην εξέλιξη των παθήσεων.
Η ανάγκη για καθαρό αέρα πέρα από το κάπνισμα
Η Barbara Hoffmann, καθηγήτρια στο Πανεπιστήμιο του Ντίσελντορφ στη Γερμανία και πρόεδρος του Συμβουλίου Προάσπισης της Ευρωπαϊκής Πνευμονολογικής Εταιρείας, η οποία δεν συμμετείχε στην έρευνα, είπε: «Ο καρκίνος του πνεύμονα είναι ο συχνότερος τύπος καρκίνου παγκοσμίως. Αποτελεί επιπλέον την κυριότερη αιτία θανάτου από καρκίνο, με περίπου 2,5 εκατομμύρια περιστατικά και 1,8 εκατομμύρια θανάτους κάθε χρόνο. Το κάπνισμα παραμένει μακράν η σημαντικότερη αιτία καρκίνου του πνεύμονα. Είναι πλέον γνωστό ότι και η ατμοσφαιρική ρύπανση προκαλεί καρκίνο του πνεύμονα και συμβάλλει σε πολλές άλλες πνευμονικές παθήσεις, όπως το άσθμα και η χρόνια αποφρακτική πνευμονοπάθεια.
»Η έρευνα για τις επιπτώσεις των μικροπλαστικών στην υγεία βρίσκεται ακόμη σε πολύ αρχικό στάδιο. Αρχίζουμε, όμως, να διαπιστώνουμε ότι αυτά τα μικροσκοπικά κομμάτια πλαστικού εισχωρούν σε πολλά σημεία του σώματος. Η συγκεκριμένη μελέτη ενισχύει τα στοιχεία που δείχνουν ότι εισπνέουμε μικροπλαστικά από τον αέρα και ότι αυτά παραμένουν στους πνεύμονές μας. Χρειάζονται περισσότερες έρευνες για να κατανοήσουμε πλήρως τον πιθανό ρόλο τους στις παθήσεις των πνευμόνων, συμπεριλαμβανομένου του καρκίνου.
»Στο μεταξύ, υποστηρίζουμε το θεμελιώδες ανθρώπινο δικαίωμα στην αναπνοή καθαρού αέρα. Αυτό σημαίνει και αέρα χωρίς ρύπανση από μικροπλαστικά».
