Η υγεία της καρδιάς πιθανότατα δεν ήταν κάτι που σας απασχολούσε ιδιαίτερα σε νεότερη ηλικία, όμως όσο μεγαλώνετε, είναι πολύ πιθανό να έχει μπει πλέον στις προτεραιότητές σας, καθώς οι κίνδυνοι για καρδιαγγειακή νόσο, έμφραγμα και εγκεφαλικό αυξάνονται όσο περνούν τα χρόνια.
Η ηλικία αποτελεί από μόνη της ανεξάρτητο παράγοντα κινδύνου για καρδιαγγειακή νόσο, ο οποίος επιβαρύνεται περαιτέρω από άλλους παράγοντες, όπως η γενετική προδιάθεση, το φύλο, το επίπεδο ευαλωτότητας και η παχυσαρκία. Αυτό συμβαίνει επειδή τα αιμοφόρα αγγεία με την πάροδο του χρόνου σκληραίνουν και στενεύουν, ενώ ο καρδιακός μυς γίνεται πιο παχύς και λιγότερο αποδοτικός. Αυτές οι δομικές αλλαγές δυσκολεύουν την αποτελεσματική άντληση αίματος από την καρδιά, αυξάνοντας την αρτηριακή πίεση και την καταπόνηση του καρδιαγγειακού συστήματος.
Με την πάροδο του χρόνου, αυτή η επιπλέον καταπόνηση μπορεί να οδηγήσει σε κόπωση, δύσπνοια και μειωμένη αντοχή στην άσκηση, ακόμη και κατά τη διάρκεια καθημερινών δραστηριοτήτων.
Παρότι δεν υπάρχει τρόπος να αποτραπεί η γήρανση, η βιολογική ηλικία δεν ταυτίζεται απαραίτητα με τη χρονολογική. Η βιολογική ηλικία αντανακλά την κατάσταση των κυττάρων και των ιστών και το πώς γερνά το σώμα σε κυτταρικό επίπεδο. Ανάλογα με τη διατροφή και τις συνήθειες του τρόπου ζωής, η βιολογική ηλικία μπορεί να είναι μικρότερη ή μεγαλύτερη από τη χρονολογική.
Υπάρχει, σύμφωνα με τους γιατρούς, μία συνηθισμένη συνήθεια που γερνά την καρδιά ακόμη πιο γρήγορα από το κάπνισμα.
Η συνήθεια που γερνά την καρδιά πιο γρήγορα από το κάπνισμα, σύμφωνα με καρδιολόγους
Όταν οι περισσότεροι σκέφτονται συνήθειες που στηρίζουν την υγεία της καρδιάς, συνήθως αναφέρονται στη συστηματική άσκηση, στη διατροφή πλούσια σε θρεπτικά συστατικά και στην αποφυγή του καπνίσματος. Αν και όλα αυτά συμβάλλουν ουσιαστικά στην καρδιακή υγεία, υπάρχει μία κοινή συνήθεια που πολλοί δεν συνειδητοποιούν ότι γερνά πρόωρα την καρδιά. Πρόκειται για την έλλειψη επαρκούς ύπνου.
Η Beverly J. Fang, κλινική επίκουρη καθηγήτρια ψυχιατρικής και ιατρικής στο University of Maryland School of Medicine, ανέφερε στο Parade ότι η χρόνια στέρηση ύπνου συνδέεται με αυξημένο κίνδυνο υπέρτασης, έναν από τους βασικούς τρόπους με τους οποίους η έλλειψη ύπνου γερνά την καρδιά.
Γιατί συμβαίνει αυτό; Σύμφωνα με την ίδια, όταν δεν κοιμόμαστε αρκετά, διαταράσσονται τα συστήματα που ρυθμίζουν την αρτηριακή πίεση. «Ο περιορισμός του ύπνου αυξάνει την ενεργοποίηση του συμπαθητικού νευρικού συστήματος, δηλαδή την αντίδραση ‘μάχης, φυγής ή παγώματος’ του οργανισμού, κάτι που ανεβάζει τους καρδιακούς παλμούς και την αρτηριακή πίεση», επισήμανε, προσθέτοντας ότι ταυτόχρονα αυξάνονται και τα επίπεδα κορτιζόλης. Ο συνδυασμός αυτός οδηγεί με την πάροδο του χρόνου σε υψηλότερη πίεση, καθώς εμποδίζει τη φυσιολογική πτώση της αρτηριακής πίεσης που συμβαίνει κατά τη διάρκεια του ύπνου.
Ο Jack Wolfson, καρδιολόγος και ιδρυτής του Natural Heart Doctor, ανέφερε ότι η έλλειψη ύπνου αυξάνει την αρτηριακή πίεση και μέσω της επιδείνωσης της ενδοθηλιακής λειτουργίας, δηλαδή των λειτουργιών που επιτελεί το ενδοθήλιο, το λεπτό στρώμα κυττάρων που επενδύει τα αιμοφόρα αγγεία. «Τα αγγεία χάνουν την ικανότητά τους να παράγουν μονοξείδιο του αζώτου, γίνονται πιο άκαμπτα και λιγότερο ικανά να χαλαρώσουν. Με την πάροδο του χρόνου, η κακή ποιότητα και ποσότητα ύπνου αυξάνει σημαντικά τον κίνδυνο εμφράγματος, εγκεφαλικού και καρδιακής ανεπάρκειας», εξήγησε.
Και οι δύο ειδικοί ανέφεραν ότι η χρόνια στέρηση ύπνου προκαλεί φλεγμονή, η οποία είναι επιβαρυντική για την καρδιαγγειακή υγεία. Ο Wolfson επισήμανε ότι ακόμη και η βραχυπρόθεσμη απώλεια ύπνου αυξάνει τη φλεγμονή, επομένως όταν αυτό συμβαίνει επί χρόνια, οι συνέπειες είναι ιδιαίτερα επιζήμιες. Όπως εξήγησε, η χρόνια έλλειψη ύπνου βλάπτει τα αιμοφόρα αγγεία, επιταχύνει τον σχηματισμό πλάκας και αυξάνει τη σκληρία των αρτηριών.
«Παράλληλα, αποσταθεροποιεί την ήδη υπάρχουσα πλάκα, αυξάνοντας τον κίνδυνο αιφνίδιας ρήξης της, που αποτελεί τον συχνότερο εκλυτικό παράγοντα των εμφραγμάτων», ανέφερε, προσθέτοντας ότι η ανεπαρκής διάρκεια ύπνου επιδεινώνει επίσης την αντίσταση στην ινσουλίνη.
Σύμφωνα με την Fang, η έλλειψη ύπνου απορρυθμίζει πλήρως τον κιρκάδιο ρυθμό, δηλαδή το εσωτερικό ρολόι του οργανισμού, κάτι που επίσης γερνά πρόωρα την καρδιά. Όπως εξήγησε, όταν διαταράσσεται το εσωτερικό ρολόι του σώματος, προκύπτουν μη φυσιολογικά πρότυπα αρτηριακής πίεσης και διαταραχές στον μεταβολικό έλεγχο.
Όπως γίνεται σαφές, υπάρχουν πολλοί τρόποι με τους οποίους η έλλειψη ύπνου επηρεάζει το καρδιαγγειακό σύστημα. Για αυτόν τον λόγο, ο Wolfson ανέφερε ότι η χρόνια στέρηση ύπνου γερνά την καρδιά ακόμη πιο γρήγορα από το κάπνισμα.
«Το κάπνισμα είναι ένας ισχυρός καρδιαγγειακός τοξικός παράγοντας, όμως η χρόνια έλλειψη ύπνου διαταράσσει ολόκληρο τον οργανισμό. Ο κακός ύπνος προκαλεί διαρκή ενεργοποίηση του συμπαθητικού νευρικού συστήματος, χρόνια φλεγμονή, ορμονική ανισορροπία, μεταβολική δυσλειτουργία, μειωμένη αγγειακή αποκατάσταση και επιταχυνόμενη βιολογική γήρανση, όλα ταυτόχρονα», εξήγησε.
Η σύνδεση μεταξύ έλλειψης ύπνου και αύξησης βάρους
Υπάρχει ακόμη ένας τρόπος με τον οποίο η έλλειψη ύπνου μπορεί να επηρεάσει αρνητικά την καρδιακή υγεία. Αυξάνει τον κίνδυνο παχυσαρκίας, η οποία αποτελεί σημαντικό παράγοντα κινδύνου για καρδιαγγειακή νόσο. Και οι δύο ειδικοί εξήγησαν ότι ο ανεπαρκής ύπνος μεταβάλλει βασικές ορμόνες που ρυθμίζουν την όρεξη, αυξάνοντας τη γκρελίνη, μια ορμόνη που παράγεται στο στομάχι και διεγείρει την πείνα, και μειώνοντας τη λεπτίνη, μια ορμόνη που εκκρίνεται από τα λιποκύτταρα και σηματοδοτεί το αίσθημα κορεσμού.
Επιπλέον, η Fang ανέφερε ότι η έλλειψη ύπνου μπορεί να επηρεάσει και το ενδοκανναβινοειδές σύστημα του εγκεφάλου, αυξάνοντας την επιθυμία για τρόφιμα υψηλής θερμιδικής πυκνότητας, πλούσια σε υδατάνθρακες και λιπαρά. «Επιπρόσθετα, η στέρηση ύπνου συνδέεται με μειωμένη ευαισθησία στην ινσουλίνη και διαταραγμένη ρύθμιση της γλυκόζης στο αίμα, αυξάνοντας τον κίνδυνο εμφάνισης διαβήτη ή επιδείνωσης του γλυκαιμικού ελέγχου», επισήμανε.
Όταν είστε κουρασμένοι, όπως ανέφερε ο Wolfson, είναι επίσης δυσκολότερο να βρείτε το κίνητρο και την ενέργεια για σωματική δραστηριότητα, κάτι που αποτελεί ακόμη έναν μηχανισμό μέσω του οποίου η έλλειψη ύπνου αυξάνει τον κίνδυνο παχυσαρκίας.
Λόγω όλων των τρόπων με τους οποίους η ανεπαρκής διάρκεια ύπνου επηρεάζει την υγεία της καρδιάς, η συστηματική και επαρκής ξεκούραση είναι καθοριστικής σημασίας. Για την καλύτερη υποστήριξη του κιρκάδιου ρυθμού και κατ’ επέκταση του καρδιαγγειακού συστήματος, ο Wolfson συνέστησε να πηγαίνετε για ύπνο μετά τη δύση του ήλιου και να ξυπνάτε με την ανατολή. Πρόσθεσε επίσης ότι η αποφυγή τεχνολογικών συσκευών το βράδυ και η έκθεση στο φυσικό φως κατά τη διάρκεια της ημέρας ενισχύουν τον κιρκάδιο ρυθμό.
