Τις τελευταίες μέρες κυκλοφόρησε ευρέως μια «νέα» διατροφική πυραμίδα, με αναφορές ότι ανατρέπει όσα ξέραμε.
Στην πράξη, όμως, η εικόνα είναι πιο σύνθετη: αρκετά από τα βασικά μηνύματα της δημόσιας υγείας παραμένουν σταθερά (περισσότερα τρόφιμα «πραγματικά», λιγότερα υπερεπεξεργασμένα και πρόσθετη ζάχαρη), ενώ αυτό που αλλάζει είναι κυρίως το πώς παρουσιάζεται η προτεραιοποίηση των ομάδων τροφίμων — και ορισμένες αριθμητικές συστάσεις που έχουν ήδη ανοίξει επιστημονική συζήτηση.
Σύμφωνα με την πρόσφατη αμερικανική έκδοση των Dietary Guidelines for Americans 2025–2030 (δημοσιεύθηκε 7 Ιανουαρίου 2026 από USDA/HHS), το πιο «ηχηρό» στοιχείο είναι η επιστροφή της πυραμίδας ως γραφικού — μάλιστα σε ανεστραμμένη μορφή.
Η πρόθεση, όπως διατυπώνεται επίσημα, είναι να δοθεί έμφαση στο «real food», δηλαδή σε ελάχιστα επεξεργασμένα τρόφιμα και στη μείωση της πρόσθετης ζάχαρης και των ultra processed επιλογών.
Αυτό δεν είναι καινούργιο ως στόχος: τα τελευταία χρόνια οι οδηγίες διεθνώς, αλλά και η επιστημονική βιβλιογραφία, κινούνται όλο και πιο καθαρά από τη λογική «μεμονωμένα θρεπτικά συστατικά» προς τη λογική «διατροφικό πρότυπο».
Εκεί που πράγματι διαφοροποιείται το μήνυμα είναι στο «τι μπαίνει μπροστά» μέσα στο νέο γραφικό και στη γλώσσα των συστάσεων.
Η νέα πυραμίδα, όπως παρουσιάστηκε, δίνει μεγαλύτερη προβολή στην πρωτεΐνη και στα γαλακτοκομικά, ενώ παράλληλα προωθεί και ορισμένες επιλογές λιπαρών για μαγείρεμα που περιλαμβάνουν ζωικά λίπη.
Επιπλέον, γίνεται λόγος για υψηλότερη ημερήσια πρόσληψη πρωτεΐνης (σε επίπεδα που ξεπερνούν τις κλασικές συστάσεις για τον γενικό πληθυσμό).
Αυτά τα σημεία έχουν δεχθεί κριτική από ερευνητές και φορείς, κυρίως επειδή η αύξηση του «βάρους» σε ζωικές επιλογές μπορεί να έρθει σε σύγκρουση με μεγάλο μέρος της προϋπάρχουσας τεκμηρίωσης για καρδιομεταβολική υγεία, ειδικά όταν ανεβαίνει η πρόσληψη κορεσμένων λιπαρών.
Με απλά λόγια: το «λιγότερη ζάχαρη και λιγότερο υπερεπεξεργασμένο» είναι μια κατεύθυνση που σχεδόν όλοι συμφωνούν∙ το «πόσο κρέας/πόσα πλήρη γαλακτοκομικά/πόση πρωτεΐνη για όλους» είναι το κομμάτι που δεν έχει την ίδια καθολική συναίνεση.
Αν κρατήσουμε το χρήσιμο μήνυμα χωρίς υπερβολές, αυτό που μπορώ να πω ως διαιτολόγος είναι ότι δεν χρειάζεται να νιώσεις πως «όλα όσα ήξερες ήταν λάθος».
Οι σταθερές παραμένουν: βάση το πιάτο μας εξακολουθούν να είναι τα λαχανικά, τα φρούτα, οι καλής ποιότητας υδατάνθρακες (ιδανικά ολικής), τα όσπρια/ξηροί καρποί, και η συνολική μείωση των ultraprocessed και της πρόσθετης ζάχαρης.
Αυτό που ζητά προσοχή είναι η τάση να μεταφράζουμε ένα νέο γραφικό ως «άδεια» για καθημερινή υπερκατανάλωση κόκκινου/επεξεργασμένου κρέατος ή για αδιαφορία απέναντι στα κορεσμένα λιπαρά — ειδικά σε άτομα με αυξημένο καρδιαγγειακό κίνδυνο.
Για τον περισσότερο κόσμο, το πιο ασφαλές και αποτελεσματικό πλαίσιο παραμένει η εξατομίκευση: προτεραιότητα στην ποιότητα, μέτρο στη συχνότητα, και προσαρμογή στους στόχους, το ιατρικό ιστορικό και την καθημερινότητα.
Πηγή: Nutrihow
