Σύμφωνα με στοιχεία του Παγκόσμιου Οργανισμού Υγείας, περισσότερα από το 1/3 των περιστατικών καρκίνου παγκοσμίως θα μπορούσαν να είχαν προληφθεί.

Ειδικότερα, οι καρκίνοι του πνεύμονα, του στομάχου και του τραχήλου της μήτρας αντιπροσωπεύουν σχεδόν το μισό αυτών των περιπτώσεων.

Αυτό σημαίνει ότι κάθε χρόνο εκατομμύρια θανατηφόρα περιστατικά καρκίνου θα μπορούσαν να προληφθούν μέσω ιατρικών παρεμβάσεων, αλλαγών στον τρόπο ζωής, περιορισμού των επαγγελματικών κινδύνων ή μείωσης της έκθεσης σε περιβαλλοντικούς ρύπους.

«Η αντιμετώπιση αυτών των αποτρέψιμων αιτιών αποτελεί μία από τις πιο ισχυρές ευκαιρίες για τη μείωση του παγκόσμιου φορτίου του καρκίνου», ανέφερε στο Science Alert η Isabelle Soerjomataram, ιατρική επιδημιολόγος του WHO και εκ των επικεφαλής συγγραφέων της ανάλυσης.

Οι 2 συνήθειες που παίζουν μεγάλο ρόλο στον καρκίνο

Η μελέτη έδειξε ότι το 2022 καταγράφηκαν σχεδόν 19 εκατομμύρια νέα περιστατικά καρκίνου. Περίπου το 38% αυτών των διαγνώσεων συνδέθηκε με 30 τροποποιήσιμους παράγοντες κινδύνου.

Στους παράγοντες αυτούς περιλαμβάνονταν το κάπνισμα, η κατανάλωση αλκοόλ, ο υψηλός δείκτης μάζας σώματος, η χαμηλή σωματική δραστηριότητα, το κάπνισμα η ατμοσφαιρική ρύπανση, η υπεριώδης ακτινοβολία, οι λοιμώδεις παράγοντες (π.χ. ορισμένα στελέχη του ιού HPV), καθώς και περισσότερες από 12 μορφές επαγγελματικής έκθεσης.

Ο σημαντικότερος παράγοντας που μπορεί να προληφθεί συνδέθηκε με τον καρκίνο ήταν το κάπνισμα. Το 2022 αποδόθηκε σε αυτό το 15% όλων των νέων περιστατικών καρκίνου παγκοσμίως.

Στους άνδρες, ο κίνδυνος ήταν ακόμη μεγαλύτερος, καθώς το κάπνισμα συνδέθηκε με το 23% όλων των νέων περιστατικών καρκίνου διεθνώς.

Ωστόσο, το κάπνισμα δεν είναι ο μοναδικός παράγοντας. Η ατμοσφαιρική ρύπανση παίζει επίσης σημαντικό ρόλο, με την επίδρασή της να διαφέρει ανάλογα με την περιοχή. Στην Ανατολική Ασία, για παράδειγμα, περίπου το 15% των περιστατικών καρκίνου του πνεύμονα στις γυναίκες αποδόθηκε στη ρύπανση του αέρα. Αντίστοιχα, στη Βόρεια Αφρική και τη Δυτική Ασία, περίπου το 20% των περιστατικών καρκίνου του πνεύμονα στους άνδρες συνδέθηκε με την ατμοσφαιρική ρύπανση.

Παράλληλα, οι λοιμώξεις συνδέθηκαν με περίπου το 10% των νέων περιστατικών καρκίνου. Στις γυναίκες, το μεγαλύτερο ποσοστό καρκίνων που θα μπορούσαν να προληφθούν αποδόθηκε στον υψηλού κινδύνου ιό των ανθρωπίνων θηλωμάτων HPV, ο οποίος μπορεί να οδηγήσει σε καρκίνο του τραχήλου της μήτρας.

Ευτυχώς, σήμερα υπάρχει εμβόλιο για τον HPV που προλαμβάνει πολλές από αυτές τις σχετιζόμενες νόσους, ωστόσο η εμβολιαστική κάλυψη παραμένει χαμηλή σε πολλά μέρη του κόσμου.

Τα περιστατικά καρκίνου του στομάχου είναι συχνότερα στους άνδρες και τείνουν να συνδέονται με το κάπνισμα και με λοιμώξεις που ευνοούνται από τον συνωστισμό, τις ανεπαρκείς συνθήκες υγιεινής και την περιορισμένη πρόσβαση σε καθαρό νερό.

«Εξετάζοντας τα πρότυπα ανά χώρα και πληθυσμιακή ομάδα, μπορούμε να προσφέρουμε στις κυβερνήσεις και στους πολίτες πιο συγκεκριμένες πληροφορίες, ώστε να προληφθούν πολλά περιστατικά καρκίνου πριν καν εμφανιστούν», ανέφερε ο André Ilbawi, επικεφαλής της ομάδας Ελέγχου του Καρκίνου στον World Health Organization και εκ των συγγραφέων της ανάλυσης.