Η βιταμίνη D είναι ένα θρεπτικό συστατικό που παίζει σημαντικό ρόλο στη συνολική υγεία του οργανισμού και όχι μόνο στην υγεία των οστών.

Εκτός από τη συμβολή της στη δημιουργία γερών οστών, η βιταμίνη D υποστηρίζει το ανοσοποιητικό σύστημα, τη μυϊκή λειτουργία, τον μεταβολισμό και την υγεία του εγκεφάλου.

Παρόλα αυτά, παλαιότερες έρευνες δείχνουν ότι έως και 1 δισ. άνθρωποι παγκοσμίως έχουν έλλειψη βιταμίνης D, κάτι που μπορεί να επηρεάσει αρνητικά διάφορους τομείς της υγείας.

«Αν και ο ρόλος της βιταμίνης D στην υγεία των οστών είναι καλά τεκμηριωμένος, νεότερα δεδομένα δείχνουν ότι η έλλειψή της σχετίζεται με ένα ευρύ φάσμα εκβάσεων υγείας πέρα από τα οστά, όπως η μυϊκή λειτουργία, τα καρδιαγγειακά νοσήματα, ο καρκίνος και η λειτουργία του ανοσοποιητικού συστήματος», ανέφερε η Abi Bournot, ερευνήτρια στο Πανεπιστήμιο του Surrey στο Ηνωμένο Βασίλειο, μιλώντας στο Medical News Today.

Στη λίστα αυτή προστίθεται πλέον και μια νέα μελέτη, που δημοσιεύθηκε στο The American Journal of Clinical Nutrition, με επικεφαλής συγγραφέα την Bournot. Η μελέτη εντόπισε πιθανή σύνδεση μεταξύ της έλλειψης βιταμίνης D και αυξημένων ποσοστών νοσηλείας λόγω λοιμώξεων του αναπνευστικού.

Ποια είναι η σχέση μεταξύ βιταμίνης D και λοιμώξεων του αναπνευστικού;

Για τις ανάγκες της μελέτης, οι ερευνητές ανέλυσαν δεδομένα υγείας από περισσότερους από 36.000 συμμετέχοντες ηλικίας 40–69 ετών, που περιλαμβάνονταν στη βάση δεδομένων UK Biobank.

Τα επίπεδα βιταμίνης D μετρήθηκαν μέσω αιματολογικών εξετάσεων και οι συμμετέχοντες κατηγοριοποιήθηκαν ανάλογα με τις τιμές τους. Στο χαμηλότερο εύρος βρέθηκαν άτομα με επίπεδα βιταμίνης D 15 nmol/L ή χαμηλότερα, τιμές που αντιστοιχούν σε σαφή έλλειψη.

Στη συνέχεια, οι επιστήμονες εξέτασαν πώς τα επίπεδα βιταμίνης D επηρέαζαν τον κίνδυνο νοσηλείας λόγω λοιμώξεων του αναπνευστικού, όπως η βρογχίτιδα και η πνευμονία.

«Επιλέξαμε να διερευνήσουμε τη σχέση μεταξύ βιταμίνης D και λοιμώξεων του αναπνευστικού, επειδή τα επιστημονικά δεδομένα δείχνουν ολοένα και πιο ξεκάθαρα ότι η βιταμίνη D παίζει σημαντικό ρόλο στο ανοσοποιητικό σύστημα», εξήγησε η Bournot. «Δεδομένου ότι οι λοιμώξεις του αναπνευστικού εξακολουθούν να αποτελούν σοβαρή απειλή για τη δημόσια υγεία παγκοσμίως, είναι σημαντικό να κατανοήσουμε αν η βιταμίνη D μπορεί να αποτελεί έναν τροποποιήσιμο παράγοντα κινδύνου».

33% αυξημένος κίνδυνος νοσηλείας λόγω έλλειψης βιταμίνης D

Στο τέλος της μελέτης, οι ερευνητές διαπίστωσαν ότι τα άτομα με σοβαρή έλλειψη βιταμίνης D είχαν 33% μεγαλύτερο κίνδυνο να νοσηλευτούν λόγω λοίμωξης του αναπνευστικού, σε σύγκριση με όσους είχαν επίπεδα βιταμίνης D 75 nmol/L ή υψηλότερα.

Παράλληλα, διαπιστώθηκε ότι για κάθε αύξηση των επιπέδων βιταμίνης D κατά 10 nmol/L, ο κίνδυνος νοσηλείας λόγω λοιμώξεων του αναπνευστικού μειωνόταν κατά 4%.

«Δεδομένου ότι η σοβαρή έλλειψη βιταμίνης D είναι συχνή σε πολλούς πληθυσμούς, τα ευρήματα αυτά αναδεικνύουν τη σημασία της ενημέρωσης του κοινού για τη διατήρηση επαρκών επιπέδων βιταμίνης D και τον πιθανό ρόλο της στη στήριξη της λειτουργίας του ανοσοποιητικού συστήματος», ανέφερε η Bournot. «Παράλληλα, υπογραμμίζουν την ανάγκη για περαιτέρω έρευνα, και ειδικότερα για τυχαιοποιημένες ελεγχόμενες μελέτες, ώστε να διαπιστωθεί αν τα συμπληρώματα βιταμίνης D μπορούν να μειώσουν τον κίνδυνο νοσηλείας».

Ποιοι θα πρέπει να λαμβάνουν συμπληρώματα βιταμίνης D;

«Η λήψη συμπληρωμάτων βιταμίνης D, ιδιαίτερα κατά τους χειμερινούς μήνες όταν η έκθεση στο ηλιακό φως είναι περιορισμένη, αποτελεί έναν αποτελεσματικό τρόπο αύξησης των επιπέδων της και ενδεχομένως μείωσης του κινδύνου σοβαρών λοιμώξεων του αναπνευστικού. Αυτό είναι ιδιαίτερα σημαντικό για τους ηλικιωμένους», επισήμανε η Bournot.

Η μελέτη δείχνει συσχέτιση, όχι αιτιώδη σχέση

Ο Fady Youssef, πνευμονολόγος και ειδικός εντατικής θεραπείας στο MemorialCare Long Beach Medical Center στην Καλιφόρνια, σχολίασε ότι τα αποτελέσματα συνάδουν με όσα είναι ήδη γνωστά για τη βιταμίνη D.

Όπως ανέφερε, τα χαμηλά επίπεδα βιταμίνης D έχουν συνδεθεί με παθήσεις των οστών, μυϊκή αδυναμία, καρδιαγγειακά νοσήματα και μειωμένη λειτουργία του ανοσοποιητικού συστήματος.

«Το γεγονός ότι η έλλειψη βιταμίνης D συνδέεται και με σοβαρές λοιμώξεις του αναπνευστικού που απαιτούν νοσηλεία προσθέτει ένα ακόμη σημαντικό στοιχείο σε αυτή την εικόνα», σημείωσε.

Παράλληλα, διευκρίνισε ότι «η μελέτη δείχνει συσχέτιση και όχι σχέση αιτίου–αποτελέσματος». Ωστόσο, όπως πρόσθεσε, η βιταμίνη D είναι γνωστό ότι παίζει ρόλο στη ρύθμιση του ανοσοποιητικού συστήματος, και τα χαμηλά επίπεδά της μπορεί να δυσκολεύουν την αντιμετώπιση λοιμώξεων ή να οδηγούν σε υπερβολική φλεγμονώδη αντίδραση στους πνεύμονες.

Το επόμενο ερευνητικό βήμα, σύμφωνα με τον ίδιο, είναι να διαπιστωθεί αν η σχέση αυτή είναι αιτιώδης και αν η βελτίωση των επιπέδων βιταμίνης D μπορεί να μειώσει τον κίνδυνο σοβαρών λοιμώξεων του αναπνευστικού.

Είναι υγιή τα επίπεδα σας σε βιταμίνη D;

Η Monique Richard, διαιτολόγος και ιδιοκτήτρια του Nutrition-In-Sight, τόνισε ότι το πρώτο βήμα είναι να γνωρίζετε ποια είναι τα επίπεδα βιταμίνης D στον οργανισμό σας και να τα αξιολογείτε σε συνεργασία με ειδικό υγείας.

«Είναι σημαντικό να γνωρίζετε αν ανήκετε σε ομάδα υψηλού κινδύνου για έλλειψη βιταμίνης D», ανέφερε. «Άτομα με περιορισμένη έκθεση στον ήλιο, ειδικά τον χειμώνα, άτομα με πιο σκούρο δέρμα, ηλικιωμένοι, καθώς και όσοι έχουν ορισμένες χρόνιες παθήσεις ή διαταραχές απορρόφησης, διατρέχουν αυξημένο κίνδυνο».

Σύμφωνα με την ίδια, η κατανάλωση τροφών πλούσιων σε βιταμίνη D, στο πλαίσιο μιας ισορροπημένης διατροφής, μπορεί να συμβάλει στη μείωση του κινδύνου λοιμώξεων ή ακόμη και στη συντόμευση του χρόνου ανάρρωσης. Στις πηγές βιταμίνης D περιλαμβάνονται:

• λιπαρά ψάρια όπως σολομός, σαρδέλες και σκουμπρί

• μουρουνέλαιο

• κρόκοι αυγών

• εμπλουτισμένα τρόφιμα

• γάλα και γαλακτοκομικά

• φυτικά ροφήματα

• χυμός πορτοκαλιού

• δημητριακά πρωινού και πλιγούρι βρώμης

Εφόσον κριθεί απαραίτητο, μπορεί να εξεταστεί και η λήψη συμπληρωμάτων βιταμίνης D, πάντα σε συνεργασία με γιατρό, ώστε να καθορίζεται η σωστή δοσολογία και να παρακολουθούνται τα επίπεδα.

«Η υγεία του ανοσοποιητικού συστήματος απαιτεί μια συνολική προσέγγιση», εξήγησε. «Η βιταμίνη D είναι μόνο ένα κομμάτι του παζλ. Ο ποιοτικός ύπνος, η ισορροπημένη διατροφή, η διαχείριση του στρες και η σωματική δραστηριότητα παίζουν επίσης καθοριστικό ρόλο».

Όπως κατέληξε, «το βασικό μήνυμα δεν είναι ότι η βιταμίνη D προλαμβάνει τις λοιμώξεις, αλλά ότι η έλλειψή της αποτελεί έναν παράγοντα κινδύνου που μπορεί να εντοπιστεί και να αντιμετωπιστεί».