Μια βακτηριακή λοίμωξη που προκαλεί έντονη διάρροια ανησυχεί τους ειδικούς, καθώς στις ΗΠΑ καταγράφονται ολοένα και περισσότερα περιστατικά ανθεκτικά στα αντιβιοτικά.
Πρόκειται για τη σιγκέλλωση, μια λοίμωξη που προκαλείται από το βακτήριο σιγκέλλα (Shigella) και μπορεί να μεταδοθεί μέσω μολυσμένων τροφίμων ή νερού, με την επαφή μεταξύ ατόμων, αλλά και κατά τη σεξουαλική επαφή. Αν και η σιγκέλλα έχει συνδεθεί κυρίως με τα μικρά παιδιά, οι υγειονομικές αρχές ανησυχούν πλέον ιδιαίτερα για την εμφάνιση στελεχών με εκτεταμένη αντοχή στα αντιβιοτικά, τα οποία προσβάλλουν ενήλικες.
Σύμφωνα με τα Κέντρα Ελέγχου και Πρόληψης Νοσημάτων των ΗΠΑ (CDC), το ποσοστό των δειγμάτων σιγκέλλας που χαρακτηρίστηκαν ως εκτεταμένα ανθεκτικά στα αντιβιοτικά αυξήθηκε από 0% την περίοδο 2011 έως 2015 σε 8,5% το 2023, με βάση τα δείγματα για τα οποία υπήρχαν διαθέσιμα στοιχεία αντοχής. Τα ευρήματα δημοσιεύθηκαν στην εβδομαδιαία έκθεση Morbidity and Mortality Weekly Report του CDC και αναδεικνύουν τις αυξανόμενες δυσκολίες στην αντιμετώπιση ορισμένων λοιμώξεων.
Τι πρέπει να γνωρίζετε για τη σιγκέλλα
Η σιγκέλλα είναι ένα εξαιρετικά μεταδοτικό βακτήριο που προκαλεί λοίμωξη του εντέρου. Τα συμπτώματα περιλαμβάνουν διάρροια, πυρετό και κοιλιακές κράμπες. Σε ορισμένες περιπτώσεις μπορεί να εμφανιστεί αίμα στα κόπρανα, ενώ οι σοβαρές λοιμώξεις ενδέχεται να προκαλέσουν αφυδάτωση και άλλες επιπλοκές.
Το βακτήριο μεταδίδεται μέσω της κοπρανοστοματικής οδού. Αυτό σημαίνει ότι ακόμη και μικροσκοπικές ποσότητες κοπράνων από ένα μολυσμένο άτομο μπορούν να φτάσουν στο στόμα ενός άλλου και να προκαλέσουν λοίμωξη. Η μετάδοση μπορεί να γίνει μέσω μολυσμένων τροφίμων ή νερού, με την επαφή με μολυσμένες επιφάνειες ή κατά τη σεξουαλική δραστηριότητα. Ωστόσο, η τελευταία ανάλυση του CDC δεν περιλάμβανε αρκετά στοιχεία σχετικά με τη σεξουαλική επαφή, ώστε να διαπιστωθεί με ποιον τρόπο μεταδόθηκαν οι λοιμώξεις από τα στελέχη με εκτεταμένη αντοχή στα αντιβιοτικά.
Παρότι οποιοσδήποτε μπορεί να μολυνθεί από σιγκέλλα, το CDC επισημαίνει ότι οι ομοφυλόφιλοι, οι αμφιφυλόφιλοι και άλλοι άνδρες που κάνουν σεξ με άνδρες έχουν μεγαλύτερη πιθανότητα να προσβληθούν από ανθεκτικά στα αντιβιοτικά στελέχη σε σύγκριση με άλλες ομάδες του πληθυσμού.
Σε συνέντευξή του στο Κέντρο Έρευνας και Πολιτικής για τις Λοιμώδεις Νόσους του Πανεπιστημίου της Μινεσότα, ο Ferric Fang, καθηγητής στην Ιατρική Σχολή του Πανεπιστημίου της Ουάσινγκτον και διευθυντής του Εργαστηρίου Κλινικής Μικροβιολογίας του Ιατρικού Κέντρου Harborview, εξήγησε ότι οι εντερικές λοιμώξεις που μεταδίδονται με τη σεξουαλική επαφή μπορεί να «περάσουν κάτω από το ραντάρ», καθώς βρίσκονται κάπου ανάμεσα στα σεξουαλικώς μεταδιδόμενα νοσήματα και τις λοιμώξεις που μεταδίδονται μέσω των τροφίμων. Αυτό μπορεί να δυσκολέψει την ενημέρωση και την πρόληψη, ιδιαίτερα όταν οι ασθενείς ή οι επαγγελματίες υγείας δεν γνωρίζουν ότι η λοίμωξη μπορεί να οφείλεται στη σεξουαλική επαφή.
«Περίπου το 15% με 20% των ασθενών μας που προσέρχονται με λοίμωξη από σιγκέλλα χρειάζονται τελικά νοσηλεία. Είναι αφυδατωμένοι. Έχουν δυσεντερία», ανέφερε ο Fang, περιγράφοντας την εμπειρία του από την κλινική πράξη. «Νομίζω ότι πολλοί άνδρες που κάνουν σεξ με άνδρες δεν γνωρίζουν ότι η λοίμωξη μεταδίδεται σεξουαλικά».
Σύμφωνα με το CDC, εκτιμάται ότι περίπου 450.000 Αμερικανοί προσβάλλονται από σιγκέλλωση κάθε χρόνο.
Γιατί ανησυχούν οι ειδικοί για την αντοχή στα αντιβιοτικά
Το CDC ανέλυσε 16.788 δείγματα σιγκέλλας που συλλέχθηκαν από το 2011 έως το 2023 και για τα οποία υπήρχαν διαθέσιμα στοιχεία σχετικά με την αντοχή στα αντιβιοτικά. Από αυτά, τα 510, δηλαδή το 3%, χαρακτηρίστηκαν ως εκτεταμένα ανθεκτικά.
Τα συγκεκριμένα στελέχη παρουσιάζουν αντοχή σε 5 αντιβιοτικά που χρησιμοποιούνται συχνά: την αμπικιλλίνη, την αζιθρομυκίνη, την κεφτριαξόνη, τη σιπροφλοξασίνη και τον συνδυασμό τριμεθοπρίμης και σουλφαμεθοξαζόλης.
Το CDC προειδοποίησε ότι αυτή τη στιγμή δεν υπάρχουν αντιβιοτικά που λαμβάνονται από το στόμα και έχουν εγκριθεί από τον Οργανισμό Τροφίμων και Φαρμάκων των ΗΠΑ (FDA) ειδικά για την αντιμετώπιση λοιμώξεων από στελέχη σιγκέλλας με εκτεταμένη αντοχή. Αυτό σημαίνει ότι οι γιατροί έχουν περιορισμένες επιλογές για τη θεραπεία αυτών των λοιμώξεων.
Η ανάλυση έδειξε επίσης ότι τα περισσότερα περιστατικά λοιμώξεων από εκτεταμένα ανθεκτικά στελέχη αφορούσαν ενήλικες. Από τους ασθενείς για τους οποίους υπήρχαν διαθέσιμα στοιχεία ηλικίας και φύλου, το 86,2% ήταν άνδρες.
Αν και πολλές λοιμώξεις από σιγκέλλα υποχωρούν χωρίς αντιβιοτικά, οι σοβαρές περιπτώσεις μπορεί να χρειαστούν ιατρική αντιμετώπιση. Με την εξέταση δείγματος κοπράνων, οι γιατροί μπορούν να επιβεβαιώσουν τη λοίμωξη και να διαπιστώσουν ποια αντιβιοτικά, εφόσον υπάρχουν, είναι πιθανό να αποδειχθούν αποτελεσματικά.
Το CDC συνιστά στους γιατρούς να προχωρούν, όταν χρειάζεται, σε έλεγχο της αντοχής στα αντιβιοτικά, ώστε να μπορούν να επιλέξουν την κατάλληλη θεραπεία.
Πώς να προστατευτείτε από τη σιγκέλλα
Οι υγειονομικές αρχές συνιστούν ορισμένα βασικά μέτρα για την πρόληψη της μετάδοσης της σιγκέλλας, όπως το συχνό πλύσιμο των χεριών με σαπούνι και νερό, η προσεκτική προετοιμασία και διαχείριση των τροφίμων και η κατανάλωση ασφαλούς πόσιμου νερού.
Εξίσου σημαντική είναι η λήψη προφυλάξεων κατά τη σεξουαλική επαφή. Το CDC συνιστά να αποφεύγετε το σεξ εάν εσείς ή ο σύντροφός σας έχετε διάρροια με αίμα ή διάρροια που επιμένει για μεγάλο διάστημα. Για να μειώσετε τον κίνδυνο μετάδοσης, θα πρέπει να περιμένετε τουλάχιστον δύο εβδομάδες από τη στιγμή που θα σταματήσει η διάρροια προτού κάνετε ξανά σεξ.
Το πλύσιμο των χεριών, των γεννητικών οργάνων και της περιοχής γύρω από τον πρωκτό πριν και μετά τη σεξουαλική επαφή μπορεί παράλληλα να περιορίσει τον κίνδυνο μόλυνσης. Επιπλέον προστασία μπορούν να προσφέρουν τα προφυλακτικά και άλλα μέσα προστασίας κατά τη σεξουαλική δραστηριότητα.
Εάν εμφανίσετε έντονη διάρροια ή διάρροια που δεν υποχωρεί, ιδιαίτερα εάν υπάρχει αίμα στα κόπρανα και τα συμπτώματα συνοδεύονται από πυρετό ή έντονο πόνο στην κοιλιά, θα πρέπει να επικοινωνήσετε με γιατρό.
Καθώς τα ανθεκτικά στα αντιβιοτικά στελέχη της σιγκέλλας γίνονται ολοένα και συχνότερα, οι υγειονομικές αρχές υπογραμμίζουν τη σημασία της αναγνώρισης των συμπτωμάτων, της έγκαιρης αναζήτησης ιατρικής βοήθειας και της τήρησης μέτρων που μπορούν να περιορίσουν τη μετάδοση της λοίμωξης.
