Οι νοσηλευτές, αν και αποτελούν έναν σημαντικό κρίκο στην αλυσίδα του ΕΣΥ, βρίσκονται σε δεινή εργασιακή θέση. Οι αριθμοί είναι αμείλικτοι, κυρίως ως προς την υποστελέχωση.

Συγκεκριμένα:

• Η Ελλάδα καταγράφει μόλις 2,2 έως 3,3 νοσηλευτές ανά 1.000 κατοίκους, κατέχοντας μία από τις τελευταίες θέσεις στην Ευρώπη. Ο μέσος όρος στην Ε.Ε. είναι 8,5 και στον ΟΟΣΑ 9,2.
• Στα ελληνικά νοσοκομεία συναντάμε συχνά αναλογία 1 νοσηλευτή προς 15 (ή και περισσότερους) ασθενείς στη βάρδια. Το διεθνώς ασφαλές όριο που θέτει ο Παγκόσμιος Οργανισμός Υγείας (ΠΟΥ) είναι 1 προς 4.
• Τα οργανικά κενά στο ΕΣΥ υπολογίζονται σε πάνω από 20.000 νοσηλευτές.

Όλα τα παραπάνω έχουν ως αποτέλεσμα στον τομέα των νοσοκομειακών κλινών να αντιστοιχούν μόλις 0,58 νοσηλευτές ανά κλίνη.

Οι αιτίες της φυγής

Πολλοί είναι οι νοσηλευτές που αναζητούν ένα καλύτερο αύριο εκτός δημόσιου συστήματος υγείας, είτε στον ιδιωτικό τομέα είτε -κυρίως- στο εξωτερικό.

Οι λόγοι της φυγής είναι συγκεκριμένοι:

• Επαγγελματικό Burnout: Η υποστελέχωση δημιουργεί έναν φαύλο κύκλο. Το ήδη υπάρχον προσωπικό φορτώνεται εξαντλητικές βάρδιες, χρωστούμενα ρεπό και άδειες, οδηγώντας σε σωματική και ψυχική εξάντληση.
• Μισθολογικό: Οι χαμηλές αμοιβές σε σύγκριση με το κόστος διαβίωσης ωθούν δεκάδες νοσηλευτές κάθε χρόνο να μεταναστεύουν στο εξωτερικό (π.χ. Ηνωμένο Βασίλειο, Σουηδία, Βέλγιο, Κύπρο), όπου οι απολαβές είναι έως και τριπλάσιες και οι συνθήκες εργασίας ασφαλείς.

Παραδείγματα

Υπάρχουν συγκεκριμένα παραδείγματα, τα οποία αποτυπώνουν το μεγάλο πρόβλημα. Σε κεντρικά νοσοκομεία της Αττικής (π.χ. Ασκληπιείο Βούλας, ΓΝ Νίκαιας) τα οργανικά κενά στο νοσηλευτικό προσωπικό αγγίζουν ή ξεπερνούν το 40% - 50%. Σε περιφερειακά νοσοκομεία (π.χ. Κεφαλονιά) (τα οποία μάλιστα αυτή την περίοδο πιέζονται λόγω τουριστικής σεζόν) υπάρχουν τμήματα που καλύπτονται από μόλις 2 νοσηλευτές ανά βάρδια για ολόκληρες πτέρυγες.

Η επόμενη μέρα

Η εικόνα αυτή δεν αποτελεί απλώς μια στατιστική αποτύπωση, αλλά μια διαρκή απειλή για την ποιότητα φροντίδας των ασθενών. Οι εξαγγελίες για προσλήψεις και θεσμικές παρεμβάσεις -όπως η δημιουργία αυτόνομου κλάδου νοσηλευτών- κινούνται στη σωστή κατεύθυνση, όμως ο χρόνος πιέζει ασφυκτικά, ενώ οι νοσηλευτές κάνουν λόγο για «εμπαιγμό» της κυβέρνησης προς τον κλάδο. Αν δεν δοθούν άμεσα ουσιαστικά μισθολογικά κίνητρα και ασφαλείς συνθήκες εργασίας, το ΕΣΥ κινδυνεύει να απογυμνωθεί πλήρως από το πλέον αφοσιωμένο προσωπικό του. Το αίτημα των υγειονομικών για στήριξη δεν είναι συνδικαλιστικό. Είναι ζήτημα επιβίωσης για το δημόσιο σύστημα υγείας.