Ένας από τους πιο ουσιαστικούς τρόπους για να προστατεύσετε την υγεία σας με το πέρασμα των χρόνων είναι η προληπτική φροντίδα, καθώς συγκεκριμένες προληπτικές εξετάσεις και έλεγχοι μπορούν να βοηθήσουν τον γιατρό σας να εντοπίσει έγκαιρα πιθανά προβλήματα, πριν εξελιχθούν σε πιο σοβαρές καταστάσεις που απαιτούν πιο σύνθετη αντιμετώπιση.

Δείτε παρακάτω ποιες είναι αυτές, σύμφωνα με το Web MD.

1. Μέτρηση αρτηριακής πίεσης

Η υψηλή αρτηριακή πίεση μπορεί να οδηγήσει σε έμφραγμα, εγκεφαλικό επεισόδιο, προβλήματα στα μάτια και στα νεφρά, χωρίς να εμφανίζει πάντα εμφανή συμπτώματα που θα σας προειδοποιήσουν εγκαίρως. Γι’ αυτόν τον λόγο είναι σημαντικό να μετράτε τακτικά την πίεσή σας, ακόμη κι αν αισθάνεστε απολύτως καλά και θεωρείτε ότι δεν διατρέχετε κίνδυνο.

Αν οι τιμές σας είναι κάτω από 120/80, συνήθως αρκεί ένας έλεγχος τουλάχιστον μία φορά τον χρόνο, ενώ αν είναι υψηλότερες, ο γιατρός σας πιθανότατα θα συστήσει πιο συχνή παρακολούθηση ώστε να προληφθούν επιπλοκές.

2. Έλεγχος χοληστερίνης

Η καρδιοπάθεια αποτελεί μία από τις συχνότερες αιτίες θανάτου στην Ελλάδα και τον κόσμο και η υψηλή χοληστερίνη συγκαταλέγεται στους βασικούς παράγοντες κινδύνου. Από την ηλικία των 20 και μετά, είναι σημαντικό να ελέγχετε τη χοληστερίνη σας τουλάχιστον μία φορά κάθε 4 έως 6 χρόνια, μέσω μιας απλής εξέτασης αίματος που δείχνει τα επίπεδά σας και βοηθά στην εκτίμηση του συνολικού καρδιαγγειακού κινδύνου.

Καθώς γερνάτε, ο κίνδυνος για καρδιοπάθεια αυξάνεται σημαντικά, επομένως μετά τα 50 ο τακτικός έλεγχος δεν είναι απλώς σύσταση αλλά ουσιαστικό μέτρο πρόληψης.

3. Μαστογραφία

Οι ειδικοί συμφωνούν ότι η μαστογραφία αποτελεί την πιο αποτελεσματική εξέταση για την έγκαιρη διάγνωση του καρκίνου του μαστού, αν και εξακολουθεί να υπάρχει συζήτηση σχετικά με το ιδανικό διάστημα μεταξύ των εξετάσεων.

Η Ελληνική Εταιρεία Μαστολογίας συστήνει ετήσιο έλεγχο μετά τα 40. Είναι σημαντικό να συζητήσετε με τον γιατρό σας ώστε να καθορίσετε το κατάλληλο πρόγραμμα για εσάς, λαμβάνοντας υπόψη το οικογενειακό ιστορικό και τυχόν άλλους παράγοντες κινδύνου.

4. Έλεγχος για καρκίνο παχέος εντέρου

Ο καρκίνος παχέος εντέρου αποτελεί τη δεύτερη συχνότερη αιτία θανάτου από καρκίνο στην Ελλάδα και ο κίνδυνος εμφάνισής του αυξάνεται μετά τα 45. Αν δεν ανήκετε σε ομάδα αυξημένου κινδύνου, ο γιατρός σας πιθανότατα θα σας προτείνει να ξεκινήσετε προληπτικό έλεγχο από αυτή την ηλικία, προκειμένου να εντοπιστούν έγκαιρα τυχόν ύποπτες αλλοιώσεις.

Η συχνότητα των ελέγχων εξαρτάται από την εξέταση που θα επιλέξετε μαζί με τον γιατρό σας και από τα αποτελέσματα που θα προκύψουν. Οι πιο συχνές επιλογές είναι:

• Κολονοσκόπηση, συνήθως κάθε 10 χρόνια
• Εξέταση ανίχνευσης αίματος στα κόπρανα, συνήθως κάθε χρόνο
• Σιγμοειδοσκόπηση, συνήθως κάθε 5 χρόνια, σε συνδυασμό με εξέταση κοπράνων κάθε 3 χρόνια
• Εξέταση DNA κοπράνων πολλαπλών στόχων, που εντοπίζει γενετικές μεταλλάξεις που μπορεί να υποδηλώνουν πρόβλημα
• Αξονική κολονογραφία, που χρησιμοποιεί ακτινογραφίες για τη λήψη εικόνων του παχέος εντέρου

Η σιγμοειδοσκόπηση και η κολονοσκόπηση δεν περιορίζονται μόνο στη διάγνωση, αλλά μπορούν και να προλάβουν την ανάπτυξη καρκίνου, καθώς επιτρέπουν στον γιατρό να εντοπίσει και να αφαιρέσει προκαρκινικούς πολύποδες πριν εξελιχθούν.

5. Τεστ Παπανικολάου

Το τεστ Παπανικολάου χρησιμοποιείται για τον έλεγχο του καρκίνου τραχήλου της μήτρας, ο οποίος αντιμετωπίζεται πολύ πιο αποτελεσματικά όταν διαγνωστεί σε αρχικό στάδιο. Αν και ο κίνδυνος εμφάνισης μειώνεται με την ηλικία, η ανάγκη για τακτικό έλεγχο δεν σταματά με την εμμηνόπαυση.

Οι περισσότεροι επίσημοι φορείς προτείνουν οι γυναίκες ηλικίας 21 έως 65 να κάνουν τεστ Παπανικολάου κάθε 3 χρόνια, ενώ μετά τα 30 υπάρχει η δυνατότητα ελέγχου κάθε 5 χρόνια με εξέταση για τον ιό HPV ή με συνδυασμό τεστ Παπανικολάου και HPV, εφόσον τα αρχικά αποτελέσματα είναι αρνητικά. Αν ανήκετε σε ομάδα υψηλού κινδύνου, μπορεί να χρειάζεστε συχνότερο έλεγχο, κάτι που θα καθοριστεί σε συνεργασία με τον γιατρό σας.

6. Μέτρηση οστικής πυκνότητας

Η μέτρηση οστικής πυκνότητας αξιολογεί τον κίνδυνο για οστεοπόρωση, μια πάθηση που αποδυναμώνει τα οστά και αυξάνει τον κίνδυνο καταγμάτων. Συνιστάται για όλες τις γυναίκες στην ηλικία των 65, ενώ αν υπάρχουν παράγοντες αυξημένου κινδύνου, ο γιατρός σας μπορεί να συστήσει να πραγματοποιηθεί νωρίτερα.

Η εξέταση αυτή μπορεί επίσης να ωφελήσει άνδρες 70 ετών και άνω, ιδίως αν υπάρχουν επιπλέον παράγοντες που αυξάνουν τον κίνδυνο απώλειας οστικής μάζας.

7. Έλεγχος για ανεύρυσμα κοιλιακής αορτής

Ο έλεγχος αυτός συστήνεται σε άνδρες ηλικίας 65 έως 75 που έχουν καπνίσει κάποια στιγμή στη ζωή τους, καθώς το κάπνισμα αυξάνει σημαντικά τον κίνδυνο εμφάνισης ανευρύσματος. Πρόκειται για ένα απλό υπερηχογράφημα που εξετάζει αν υπάρχει διόγκωση της κοιλιακής αορτής, μια κατάσταση που μπορεί να προκαλέσει σοβαρή αιμορραγία και να αποβεί μοιραία αν δεν αντιμετωπιστεί έγκαιρα. Αν διαπιστωθεί πρόβλημα, συχνά μπορεί να διορθωθεί χειρουργικά.

Αν υπάρχει οικογενειακό ιστορικό, είναι σημαντικό να το συζητήσετε με τον γιατρό σας, καθώς μπορεί να χρειαστεί έλεγχος ακόμη κι αν δεν πληροίτε τα παραπάνω κριτήρια.

8. Έλεγχος για κατάθλιψη

Η κατάθλιψη αποτελεί συχνή αιτία αναπηρίας στους ενήλικες, ωστόσο συχνά δεν αναγνωρίζεται ή αποδίδεται λανθασμένα στην ηλικία ή σε άλλα προβλήματα υγείας. Μπορεί να συνυπάρχει με χρόνια νοσήματα και να επηρεάζει σημαντικά την ποιότητα ζωής σας, χωρίς να αποτελεί φυσιολογικό μέρος της γήρανσης.

Αν αισθάνεστε παρατεταμένη θλίψη, απελπισία ή έλλειψη ενδιαφέροντος για δραστηριότητες που παλαιότερα σας ευχαριστούσαν, είναι σημαντικό να το συζητήσετε με τον γιατρό σας, ο οποίος μπορεί να αξιολογήσει την κατάστασή σας μέσω ερωτηματολογίου ή απλών ερωτήσεων.

9. Έλεγχος για διαβήτη

Σύμφωνα με τις διαθέσιμες εκτιμήσεις, έως και το 12% περίπου των Ελλήνων ζουν με διαβήτη, με μια μεγάλη μερίδα εξ’ αυτών να μην έχουν διαγνωστεί, γεγονός που αυξάνει τον κίνδυνο επιπλοκών. Ο μη ρυθμισμένος διαβήτης μπορεί να οδηγήσει σε σοβαρά προβλήματα, όπως τύφλωση, νόσο των νεφρών και ανάγκη ακρωτηριασμού άκρων. Συζητήστε με τον γιατρό σας πόσο συχνά χρειάζεται να ελέγχετε τα επίπεδα σακχάρου στο αίμα, ιδιαίτερα αν έχετε επιπλέον παράγοντες κινδύνου.

10. Εμβολιασμοί

Με την πάροδο της ηλικίας, το ανοσοποιητικό σύστημα εξασθενεί και ορισμένα εμβόλια καθίστανται ακόμη πιο σημαντικά για την προστασία σας από σοβαρές λοιμώξεις:

• Εμβόλιο γρίπης: Όλοι από την ηλικία των 6 μηνών και άνω πρέπει να εμβολιάζονται κάθε χρόνο.
• Εμβόλιο πνευμονίας: Συστήνεται σειρά 2 διαφορετικών εμβολίων. Πρέπει να τα κάνετε αν είστε 65 ή μεγαλύτεροι, καθώς και αν έχετε διαβήτη, νόσο του συκωτιού, άσθμα, άλλη πνευμονοπάθεια ή προβλήματα με το ανοσοποιητικό σύστημα.
• Εμβόλιο για έρπητα ζωστήρα: Συνιστάται από τα 50 και άνω.

Θυμηθείτε ότι, πέρα από τις ιατρικές εξετάσεις και τους εμβολιασμούς, υπάρχουν και καθημερινές επιλογές που επηρεάζουν καθοριστικά την υγεία σας όσο γερνάτε και μπορούν να μειώσουν σημαντικά τον κίνδυνο χρόνιων νοσημάτων:

• Μην καπνίζετε.
• Ακολουθήστε ισορροπημένη διατροφή.
• Ασκηθείτε συστηματικά.
• Διατηρήστε υγιές σωματικό βάρος.