Καθώς οι ακραίοι καύσωνες γίνονται ολοένα συχνότεροι, μεταξύ άλλων και εξαιτίας της κλιματικής αλλαγής, τα ρούχα που επιλέγετε μπορούν να διαδραματίσουν σημαντικό ρόλο στο πόσο δροσεροί θα αισθάνεστε.

Έρευνες έχουν δείξει ότι, επιλέγοντας τα κατάλληλα ρούχα, μπορείτε ακόμη και να αυξήσετε τη θερμοκρασία του κλιματιστικού κατά περίπου 2°C, εξοικονομώντας μακροπρόθεσμα σημαντική ποσότητα ενέργειας, μειώνοντας το κόστος αλλά και τις εκπομπές αερίων του θερμοκηπίου. Τι πρέπει, λοιπόν, να φορέσετε για να αντιμετωπίσετε καλύτερα τη ζέστη;

Χρώμα και σχέδιο

Όταν πρόκειται για το χρώμα των ρούχων, οι περισσότεροι επιλέγετε λευκά κατά τους καλοκαιρινούς μήνες. Η λογική είναι απλή: το λευκό αντανακλά τις ακτίνες του ήλιου, ενώ το μαύρο απορροφά μεγαλύτερο μέρος της ηλιακής ακτινοβολίας.

Ωστόσο, η πραγματικότητα είναι λίγο πιο σύνθετη. Δεν πρέπει να λαμβάνετε υπόψη μόνο το χρώμα, αλλά και το πάχος και την εφαρμογή του ρούχου. Άλλωστε, η θερμότητα δεν προέρχεται μόνο από τον ήλιο, προέρχεται και από το ίδιο σας το σώμα. Όταν η θερμότητα που εκπέμπει το σώμα σας συναντά ένα λευκό ύφασμα, ένα μέρος της μπορεί να αντανακλάται ξανά προς το σώμα.

Μια μελέτη του 1980 που εξέτασε γιατί οι Βεδουίνοι, ένας αυτόχθονος, ημινομαδικός πληθυσμός που ζει στις ερημικές περιοχές της Αραβικής Χερσονήσου, της Μέσης Ανατολής και της Βόρειας Αφρικής, φορούν μαύρους χιτώνες στην έρημο, κατέληξε σε ένα ενδιαφέρον συμπέρασμα: η έκθεση στη θερμότητα ήταν ουσιαστικά ίδια είτε φορούσαν μαύρα είτε λευκά ρούχα.

Πώς είναι δυνατόν αυτό; Τα μαύρα υφάσματα λειτουργούν καλύτερα ως «πομποί» θερμότητας, δηλαδή απορροφούν τη θερμότητα που εκπέμπει το σώμα. Το μυστικό των Βεδουίνων, ωστόσο, βρίσκεται στο γεγονός ότι φορούν φαρδιά μαύρα ρούχα, ιδιαίτερα όταν υπάρχει άνεμος.

Τα φαρδιά μαύρα ρούχα θερμαίνουν τον αέρα που βρίσκεται ανάμεσα στο ύφασμα και το δέρμα, δημιουργώντας ένα ανοδικό ρεύμα αέρα, κάτι σαν «καμινάδα». Με αυτόν τον τρόπο διευκολύνεται η απομάκρυνση της θερμότητας πριν αυτή φτάσει στο δέρμα.

Έτσι, φαίνεται πως η εφαρμογή του ρούχου έχει μεγαλύτερη σημασία από το χρώμα του.

Αν, αντίθετα, πρόκειται να φορέσετε εφαρμοστά ρούχα, είναι προτιμότερο να επιλέξετε λευκό χρώμα. Υφάσματα με ανάγλυφη ή ιδιαίτερη υφή, όπως το seersucker ή το πικέ, που χρησιμοποιείται συχνά σε αθλητικά μπλουζάκια πόλο, μπορούν επίσης να βοηθήσουν, καθώς δημιουργούν μια μικρή απόσταση ανάμεσα στο ύφασμα και το δέρμα.

Το υλικό έχει σημασία

«Η επιλογή του υφάσματος είναι καθοριστική», επισημαίνουν οι ειδικοί.

Αν φορέσετε, για παράδειγμα, μια oversized τζιν ολόσωμη φόρμα, πιθανότατα θα αισθανθείτε πολύ περισσότερη ζέστη από ό,τι αν επιλέξετε ένα πιο ελαφρύ και αέρινο ρούχο. Όσον αφορά την εφαρμογή, τα ελαφριά υφαντά υφάσματα, όπως το βαμβάκι και το μετάξι, συνήθως είναι καλύτερα στο να «πέφτουν» χαλαρά πάνω στο σώμα σε σχέση με τα πλεκτά υφάσματα.

Αυτό είναι ιδιαίτερα σημαντικό όταν η ζέστη συνοδεύεται από υψηλή υγρασία.

Σε ξηρό κλίμα, η απομάκρυνση του ιδρώτα μπορεί να αρκεί, καθώς ο ιδρώτας εξατμίζεται σχετικά εύκολα. Όταν όμως η θερμοκρασία είναι υψηλή και η ατμόσφαιρα υγρή, ο αέρας γύρω σας είναι ήδη κορεσμένος με υδρατμούς. Έτσι, ο ιδρώτας που απορροφά το ρούχο δυσκολεύεται να εξατμιστεί.

Γι’ αυτό είναι προτιμότερο να επιλέγετε υλικά που επιτρέπουν στους υδρατμούς να διαπερνούν το ύφασμα, ώστε να μην εμποδίζεται η εξάτμιση του ιδρώτα.

Ποια υφάσματα είναι πιο κατάλληλα;

Όλα τα υφάσματα παγιδεύουν σε κάποιο βαθμό την υπέρυθρη ακτινοβολία που εκπέμπει το σώμα. Αυτό είναι χρήσιμο τον χειμώνα, όταν θέλετε να διατηρήσετε τη θερμότητα, αλλά όχι ιδιαίτερα επιθυμητό μια ζεστή καλοκαιρινή ημέρα.

Γι’ αυτό, στον καύσωνα, είναι σημαντικό να φοράτε διαπνέοντα και ελαφριά ρούχα.

Το μη επικαλυμμένο βαμβάκι, το λινό, το νάιλον και ο πολυεστέρας θεωρούνται σε κάποιο βαθμό διαπνέοντα υλικά, καθώς επιτρέπουν στη θερμότητα και στους υδρατμούς να απομακρύνονται από το σώμα. Ωστόσο, δεν πρέπει να συγχέετε τα διαπνέοντα υφάσματα με τα υφάσματα που απομακρύνουν ενεργά την υγρασία (moisture-wicking). Τα δεύτερα έχουν σχεδιαστεί ώστε να μεταφέρουν τον ιδρώτα μακριά από το δέρμα.

Βαμβάκι

Το βαμβάκι απορροφά την υγρασία, αλλά στεγνώνει σχετικά αργά. Επομένως, αν ιδρώνετε πολύ, το ρούχο μπορεί να παραμείνει υγρό για αρκετή ώρα, γεγονός που μειώνει την άνεσή σας.

Λινό

Το λινό αποτελεί διαχρονική καλοκαιρινή επιλογή, κυρίως χάρη στην εξαιρετική διαπνοή του. Οι ίνες του είναι σχετικά μεγάλες και επιτρέπουν την κυκλοφορία του αέρα. Ωστόσο, όπως και το βαμβάκι, στεγνώνει πιο αργά.

Μαλλί Merino

Το μαλλί Merino έχει γίνει ιδιαίτερα δημοφιλές στους λάτρεις των υπαίθριων δραστηριοτήτων, καθώς αναπνέει, απομακρύνει την υγρασία και έχει το πλεονέκτημα ότι δεν συγκρατεί εύκολα τις δυσάρεστες οσμές.

Νάιλον και πολυεστέρας

Το νάιλον και ο πολυεστέρας χρησιμοποιούνται ευρέως στα αθλητικά ρούχα, καθώς απομακρύνουν γρήγορα την υγρασία και στεγνώνουν γρήγορα. Το νάιλον φαίνεται να απορροφά περισσότερη υγρασία και να έχει καλύτερη ικανότητα απομάκρυνσής της σε σχέση με τον πολυεστέρα, αν και στεγνώνει πιο αργά.

Από την άλλη πλευρά, τα συνθετικά υφάσματα, όπως το νάιλον και ο πολυεστέρας, μπορεί να είναι λιγότερο ευχάριστα όταν βραχούν. Ορισμένες έρευνες έχουν, μάλιστα, εξετάσει τη χρήση υφασμάτων από μπαμπού, καθώς πρόκειται για υλικό που μεταφέρει σχετικά λίγο τη θερμότητα χωρίς να θυσιάζει την άνεση.

Αν θέλετε να κρατήσετε το σώμα σας όσο το δυνατόν πιο δροσερό, η πιο αποτελεσματική επιλογή είναι, όπου αυτό είναι φυσικά κατάλληλο, να μειώσετε στο ελάχιστο τα ρούχα. Τα ρούχα προστατεύουν το δέρμα από την ηλιακή ακτινοβολία, όμως η απουσία τους επιτρέπει μεγαλύτερη εξάτμιση του ιδρώτα από την επιφάνεια του δέρματος και, συνεπώς, αποτελεσματικότερη αποβολή θερμότητας.

Φυσικά, αυτό δεν σημαίνει ότι πρέπει να αμελείτε την προστασία από την υπεριώδη ακτινοβολία. Η προστασία του δέρματος από τον ήλιο παραμένει βασική προτεραιότητα.

Η νέα επιστήμη των «δροσερών» υφασμάτων

Η τεχνολογία των υφασμάτων εξελίσσεται συνεχώς. Μεγάλες αθλητικές εταιρείες επενδύουν σημαντικά ποσά στην ανάπτυξη «έξυπνων» υφασμάτων, ενώ επιστήμονες μελετούν ποια υλικά μπορούν να βοηθήσουν αποτελεσματικότερα το σώμα να αποβάλλει τη θερμότητα.

Ερευνητές του MIT διαπίστωσαν ότι ένας από τους βασικούς τρόπους για να επιτρέπεται στο σώμα να αποβάλλει περισσότερη θερμότητα μέσω ακτινοβολίας είναι ένα ύφασμα που είναι αδιαφανές στο ορατό φως, αλλά διαφανές στην υπέρυθρη ακτινοβολία. Με απλά λόγια, ένα τέτοιο ύφασμα θα πρέπει να αντανακλά την ηλιακή ακτινοβολία, ώστε να μην απορροφά θερμότητα, αλλά ταυτόχρονα να επιτρέπει στη θερμότητα που παράγει το σώμα να διαφεύγει.

Οι ερευνητές διαπίστωσαν ότι η χρήση πολύ λεπτών ινών νάιλον και πολυεστέρα, περίπου ενός μικρομέτρου σε διάμετρο, και η ύφανσή τους σε νήμα πάχους περίπου 30 μικρομέτρων μπορεί να συμβάλει στη διατήρηση μιας πιο άνετης θερμοκρασίας για τον χρήστη.

Παράλληλα, ερευνητές του Πανεπιστημίου του Maryland ανέπτυξαν συνθετικές ίνες με ειδικές επικαλύψεις που μπορούν να μεταβάλλουν τη δομή τους ανάλογα με τις εξωτερικές συνθήκες. Όσο αυξάνεται η θερμοκρασία, οι ίνες μεταβάλλονται, δημιουργώντας μεγαλύτερα κενά μεταξύ τους. Έτσι, το ύφασμα γίνεται πιο διαπνέον και επιτρέπει περισσότερη θερμότητα να διαφύγει.

Άλλες ερευνητικές ομάδες έχουν πειραματιστεί με ρούχα που περιλαμβάνουν ειδικές λωρίδες οι οποίες λυγίζουν και μετακινούνται ανάλογα με τη θερμοκρασία, συμβάλλοντας στην απομάκρυνση της θερμότητας από το σώμα. Παράλληλα, εξετάζονται και υλικά «αλλαγής φάσης», τα οποία περιέχουν μικροσκοπικές κάψουλες ή ίνες που λιώνουν καθώς αυξάνεται η θερμοκρασία, απορροφώντας μέρος της πλεονάζουσας θερμότητας.

Το νερό μπορεί να γίνει ο καλύτερος σύμμαχός σας

Ίσως, όμως, ο πιο απλός τρόπος για να παραμείνετε δροσεροί κατά τη διάρκεια ενός καύσωνα είναι να βρέξετε τα ρούχα σας.

Η εξήγηση βρίσκεται στη φυσική της εξάτμισης. Για να μετατραπεί το νερό από υγρό σε αέριο, χρειάζεται ενέργεια. Όταν το νερό που βρίσκεται πάνω στο δέρμα ή στα ρούχα σας εξατμίζεται, αντλεί αυτή την ενέργεια από τη θερμότητα του σώματός σας.

Το αποτέλεσμα είναι η ψύξη του δέρματος και η μείωση της θερμοκρασίας του σώματος.

Πώς να ντύνεστε επομένως για να αντιμετωπίσετε την ζέστη;

Αν θέλετε λοιπόν να αντιμετωπίσετε καλύτερα τη ζέστη, προτιμήστε ελαφριά, χαλαρά και διαπνέοντα ρούχα, ιδιαίτερα όταν βρίσκεστε σε περιβάλλον με υψηλή υγρασία. Το λινό και τα ελαφριά υφαντά υφάσματα είναι καλές επιλογές για την καθημερινότητα, ενώ τα τεχνικά υφάσματα που απομακρύνουν τον ιδρώτα μπορούν να φανούν ιδιαίτερα χρήσιμα όταν αθλείστε.

Αποφύγετε τα βαριά και στενά ρούχα, τα οποία περιορίζουν την κυκλοφορία του αέρα και παγιδεύουν τη θερμότητα.

Και μην ξεχνάτε: το χρώμα έχει σημασία, αλλά η εφαρμογή και το ύφασμα μπορεί να έχουν ακόμη μεγαλύτερη.

Σε ξηρή ζέστη, ο ιδρώτας μπορεί να εξατμιστεί αποτελεσματικά και να σας δροσίσει. Σε συνθήκες υψηλής υγρασίας, όμως, η εξάτμιση δυσκολεύεται και η επιλογή ενός πραγματικά διαπνέοντος υφάσματος γίνεται ακόμη πιο σημαντική.

Και όταν έχετε τη δυνατότητα, λίγο νερό στα ρούχα ή στο δέρμα μπορεί να προσφέρει μια απλή αλλά ιδιαίτερα αποτελεσματική επιπλέον βοήθεια απέναντι στον καύσωνα.