Μία σημαντική απειλή για τη δημόσια υγεία, η οποία οδηγεί κάθε χρόνο σε 3,5 εκατομμύρια θανάτους παγκοσμίως είναι η έκθεση στον μόλυβδο. Ο ΠΟΥ καλεί τις χώρες να επιταχύνουν τις δράσεις για την πρόληψη της έκθεσης στον μόλυβδο, εστιάζοντας ιδιαίτερα στις επιπτώσεις στα παιδιά.
Η έκκληση του ΠΟΥ, με αφορμή και την International Lead Poisoning Prevention Week 2026 (Διεθνής Εβδομάδα Πρόληψης της Δηλητηρίασης από Μόλυβδο του 2026), έρχεται σε μια περίοδο αυξανόμενης πολιτικής κινητοποίησης για την αντιμετώπιση της δηλητηρίασης από μόλυβδο σε παγκόσμιο επίπεδο.
«Τα κράτη-μέλη του ΠΟΥ έχουν αναγνωρίσει την έκθεση στον μόλυβδο ως ένα επείγον ζήτημα δημόσιας υγείας και έχουν αναθέσει στον Οργανισμό την εκπόνηση ενός Παγκόσμιου Σχεδίου Δράσης για τον Περιορισμό του Μολύβδου, το οποίο θα παρουσιαστεί στην Παγκόσμια Συνέλευση Υγείας το 2027.
Το 2027, ο ΠΟΥ θα παρουσιάσει επίσης τη δέσμη τεχνικών μέτρων «PREVENT» για την πρόληψη της δηλητηρίασης από μόλυβδο, παρέχοντας στις χώρες πρακτικές κατευθυντήριες γραμμές για τον εντοπισμό των κύριων πηγών έκθεσης, τον καθορισμό των παρεμβάσεων με τον μεγαλύτερο αντίκτυπο, την ενίσχυση και επιβολή κανονισμών, καθώς και την παρακολούθηση της προόδου», αναφέρει σε ανακοίνωσή του ο Οργανισμός.
Ο ΠΟΥ ηγείται αυτής της προσπάθειας σε συνεργασία με κυβερνήσεις και παγκόσμιους εταίρους, με στόχο να βοηθήσει τις χώρες να μετατρέψουν τα επιστημονικά δεδομένα σε δράση και να αποτρέψουν ασθένειες και θανάτους που μπορούν να αποφευχθούν.
Οι επιπτώσεις του μολύβδου στην υγεία των παιδιών
Ο μόλυβδος είναι ιδιαίτερα επικίνδυνος για τα παιδιά, καθώς ο εγκέφαλος και το νευρικό τους σύστημα —που βρίσκονται σε φάση ανάπτυξης— είναι εξαιρετικά ευάλωτα στις τοξικές του επιδράσεις.
Η έκθεση μπορεί να συμβεί μέσω χρωμάτων, μαγειρικών σκευών, καλλυντικών, μπαχαρικών, άτυπων διαδικασιών ανακύκλωσης και βιομηχανικής ρύπανσης, μεταξύ άλλων πηγών. Δεν υπάρχει γνωστό ασφαλές επίπεδο έκθεσης στον μόλυβδο και ακόμη και η σχετικά χαμηλή έκθεση μπορεί να προκαλέσει μη αναστρέψιμες βλάβες.
«Η δηλητηρίαση από μόλυβδο δεν θα έπρεπε να στερεί από τα παιδιά τις προοπτικές τους το 2026», δήλωσε ο Bruce Gordon, ο οποίος ασκεί καθήκοντα Διευθυντή του Τμήματος Περιβάλλοντος, Κλιματικής Αλλαγής και One Health του ΠΟΥ.
«Γνωρίζουμε από πού προέρχονται πολλές από τις πηγές έκθεσης και ξέρουμε πώς να τις αποτρέψουμε. Οι χώρες πρέπει τώρα να δράσουν προληπτικά στην πηγή του προβλήματος, απομακρύνοντας τον μόλυβδο από προϊόντα και περιβάλλοντα προτού αυτός εισέλθει στην κυκλοφορία του αίματος ενός παιδιού. Ο ΠΟΥ συνεργάζεται με κυβερνήσεις και εταίρους για να βοηθήσει στη μετατροπή αυτών των δεδομένων σε δράση».
Το θέμα της φετινής Διεθνούς Εβδομάδας Πρόληψης της Δηλητηρίασης από Μόλυβδο, «Από την Ανίχνευση στην Πρόληψη», υπογραμμίζει την επείγουσα ανάγκη για ισχυρότερες πολιτικές, καλύτερη εφαρμογή των προτύπων ασφαλείας και αυξημένη ευαισθητοποίηση του κοινού, ώστε να εξαλειφθούν οι κίνδυνοι από τον μόλυβδο στην πηγή τους.
Παρά την πρόοδο δεκαετιών, λιγότερες από τις μισές χώρες διέθεταν επιβεβαιωμένους, νομικά δεσμευτικούς ελέγχους για τα χρώματα που περιέχουν μόλυβδο, σύμφωνα με την τελευταία παγκόσμια αξιολόγηση που δημοσίευσε ο ΠΟΥ.
Η δηλητηρίαση από μόλυβδο μπορεί να προληφθεί, ωστόσο εκατομμύρια παιδιά σε όλο τον κόσμο εξακολουθούν να διατρέχουν κίνδυνο. Η έκθεση στον μόλυβδο επηρεάζει πολλαπλά όργανα και συμβάλλει σε προβλήματα υγείας, όπως καρδιαγγειακές και νεφρικές παθήσεις στους ενήλικες, καθώς και σε μη αναστρέψιμες βλάβες στον εγκέφαλο, την υγεία και την ανάπτυξη των παιδιών.
Ακόμη και χαμηλά επίπεδα έκθεσης μπορούν να έχουν συνέπειες για όλη τη ζωή, επηρεάζοντας τη μάθηση, τη συμπεριφορά και τη γενικότερη υγεία. Δεδομένου ότι τα συμπτώματα ενδέχεται να μην είναι άμεσα ορατά, πολλές περιπτώσεις παραμένουν αδιάγνωστες μέχρις ότου έχει ήδη προκληθεί σημαντική βλάβη.
Η Διεθνής Εβδομάδα Πρόληψης της Δηλητηρίασης από Μόλυβδο για το 2026 αποτελεί ευκαιρία για τις κυβερνήσεις, τη βιομηχανία, την κοινωνία των πολιτών, τους επαγγελματίες υγείας και τις τοπικές κοινότητες να ενισχύσουν τις προσπάθειές τους για:
- εξάλειψη των κινδύνων από τον μόλυβδο σε προϊόντα και περιβάλλοντα
- ενίσχυση των κανονισμών και των μηχανισμών επιβολής τους
- βελτίωση της παρακολούθησης και της επιτήρησης των κινδύνων έκθεσης στον μόλυβδο
- ενίσχυση της ικανότητας διαχείρισης περιστατικών δηλητηρίασης
- ευαισθητοποίηση του κοινού σχετικά με τις πηγές έκθεσης και τα μέτρα πρόληψης
- υποστήριξη ασφαλέστερων βιομηχανικών πρακτικών και συστημάτων
