Αν και ο καρκίνος είναι σπάνιος στα παιδιά, κάθε χρόνο εκατοντάδες οικογένειες στην Ελλάδα έρχονται αντιμέτωπες με τη διάγνωση. Ειδικότερα, σύμφωνα με στοιχεία του υπουργείου Υγείας, περίπου 300 παιδιά διαγιγνώσκονται με καρκίνο κάθε χρόνο στη χώρα μας, κυρίως λευχαιμία.

Παρά τη σοβαρότητα της νόσου, η πρόοδος της ιατρικής έχει βελτιώσει σημαντικά την πρόγνωση, με περίπου 4 στα 5 παιδιά να επιτυγχάνουν πλήρη ίαση. Η αναγνώριση των ύποπτων συμπτωμάτων και η έγκαιρη διάγνωση παραμένουν ιδιαίτερα σημαντικές για την αποτελεσματική αντιμετώπιση του καρκίνου.

Ωστόσο, τα πρώτα συμπτώματα του καρκίνου συχνά μοιάζουν με εκείνα συνηθισμένων παιδικών ασθενειών, με αποτέλεσμα να μην προκαλούν αμέσως ανησυχία. Όπως αναφέρει, όμως, σχετική μελέτη που δημοσιεύτηκε το 2023 στο επιστημονικό περιοδικό Archives of Disease in Childhood, λιγότερο από το 1/3 των γονέων δηλώνουν ότι είναι σε θέση να αναγνωρίσουν τα συμπτώματά του.

Ποια συμπτώματα πρέπει να προσέχετε

Ο Bob Phillips, καθηγητής παιδιατρικής ογκολογίας, εξήγησε στο BBC ότι οι γονείς πρέπει να δίνουν ιδιαίτερη προσοχή όταν εμφανίζονται πολλά συμπτώματα μαζί, τα οποία επιμένουν ή επιδεινώνονται με την πάροδο του χρόνου.

Εάν παρατηρήσετε κάποιο από τα παρακάτω συμπτώματα στο παιδί σας, καλό είναι να επικοινωνήσετε με τον γιατρό σας:

• Έντονη κόπωση.
• Έντονη χλωμάδα.
• Μελανιές χωρίς προφανή αιτία.
• Εξογκώματα ή πρηξίματα που μεγαλώνουν ή δεν υποχωρούν με την πάροδο του χρόνου.

Ο καρκίνος στα παιδιά εξελίσσεται πολύ πιο γρήγορα απ' ό,τι στους ενήλικες, κυρίως επειδή ο παιδικός οργανισμός βρίσκεται ακόμη σε ανάπτυξη.

Ειδικοί όπως ο Phillips, από την Ένωση για τον Καρκίνο σε Παιδιά και Νέους, καλούν το κοινό να στηρίξει μια πανεθνική εκστρατεία ενημέρωσης, με στόχο την καλύτερη αναγνώριση των συμπτωμάτων και την ταχύτερη διάγνωση.

Στο πλαίσιο της εκστρατείας προτείνεται στους επαγγελματίες υγείας ο «κανόνας των τριών»: Εάν ένα παιδί έχει τρία συμπτώματα που επιμένουν, έχει επισκεφθεί τον γιατρό του 3 φορές ή παρουσιάζει ανεξήγητα συμπτώματα για 3 εβδομάδες, θα πρέπει να εξετάζεται το ενδεχόμενο παραπομπής του για περαιτέρω εξετάσεις.

Η ιστορία της 13χρονης Amelia Carroll

Η 13χρονη Amelia Carroll, η οποία πλέον βρίσκεται σε ύφεση, διαγνώστηκε πέρυσι με οξεία μυελογενή λευχαιμία.

Η μητέρα της, Gemma, θυμάται ότι τα πρώτα συμπτώματα ήταν πολύ εύκολο να περάσουν απαρατήρητα.

Όπως ανέφερε, η κόρη της ένιωθε κουρασμένη και λαχάνιαζε ακόμη και με λίγη σωματική άσκηση. Όμως, η οικογένεια θεώρησε ότι αυτό οφειλόταν στην κακή φυσική της κατάσταση και στην κούραση από το σχολείο.

Μόνο όταν η Amelia άρχισε να εμφανίζει μελανιές, η Gemma κατάλαβε ότι κάτι δεν πήγαινε καλά. Τρεις ημέρες αργότερα, η Amelia είχε εμφανίσει μελανιές στις κνήμες και των δύο ποδιών, οι οποίες πονούσαν και ήταν ελαφρώς πρησμένες.

Μέσα σε 10 ημέρες, η κόρη της διαγνώστηκε με λευχαιμία.

«Είχαμε πάει στον οπτικό για έναν έλεγχο ρουτίνας και παρατήρησαν ότι είχαν σπάσει κάποια μικρά αγγεία στα μάτια της, αλλά δεν μπορούσαν να καταλάβουν γιατί», πρόσθεσε.

Μέσα σε 10 ημέρες, οι γιατροί είχαν επιβεβαιώσει τον τύπο της λευχαιμίας και η Amelia εισήχθη στο νοσοκομείο για να ξεκινήσει θεραπεία.

«Την ημέρα που επιβεβαιώθηκε η διάγνωση, κάθισα μαζί της και με ρώτησε: ‘Έχω καρκίνο;’. Της είπα πως ναι. Μετά με ρώτησε αν θα πεθάνει».

«Της είπα πως όχι, ότι οι γιατροί κάνουν ό,τι μπορούν, ότι έχουν ήδη καταρτίσει ένα σχέδιο θεραπείας και ότι θα κάνουν ό,τι είναι δυνατόν για να νικήσουν τον καρκίνο».

Σήμερα, η Amelia βρίσκεται σε ύφεση, έχει επιστρέψει στο σχολείο και υποβάλλεται σε εξετάσεις αίματος και μυελού των οστών κάθε 3 μήνες.

Ο Phillips επισήμανε ότι τα ποσοστά επιβίωσης των παιδιών με καρκίνο στην Ευρώπη ξεπερνούν το 80%, επισημαίνοντας εντούτοις ότι η ακόμη πιο έγκαιρη διάγνωση θα μπορούσε να μειώσει την ανάγκη για ιδιαίτερα εντατικές θεραπείες.

«Η ενημέρωση του κόσμου είναι η κληρονομιά του»

Σύμφωνα με τον Phillips, περίπου τα μισά παιδιά που εμφανίζουν καρκίνο στο Ηνωμένο Βασίλειο διαγιγνώσκονται μέσα σε δύο εβδομάδες.

Για παράδειγμα, όπως δείχνουν στοιχεία του Cancer Research UK, κάθε χρόνο καταγράφονται περισσότερες από 400.000 νέες διαγνώσεις καρκίνου στο Ηνωμένο Βασίλειο. Ωστόσο, όπως αναφέρει το British Medical Journal, μόνο το 54% των ασθενών ενημερώνεται για τη διάγνωσή του μέσα στο χρονικό όριο των 28 ημερών που έχει θέσει το βρετανικό Εθνικό Σύστημα Υγείας (NHS). Επιπλέον, κάθε χρόνο διαγιγνώσκονται με καρκίνο 2.300 έφηβοι και νέοι ηλικίας 15 έως 24 ετών.

Η Lynsey Swinscoe είναι η μητέρα του Jake, ο οποίος πέθανε από καρκίνο των μαλακών μορίων σε ηλικία μόλις 13 ετών. Τον Ιούλιο του 2023, ο Jake διαγνώστηκε με κυψελιδικό ραβδομυοσάρκωμα σταδίου 3, θετικό για γονιδιακή σύντηξη.

Πριν από τη διάγνωση, τα πρώτα συμπτώματά του, όπως η βουλωμένη μύτη και τα μάτια που δάκρυζαν, είχαν αποδοθεί σε εποχική αλλεργία. Παράλληλα, το γεγονός ότι αποκοιμιόταν μετά το σχολείο θεωρήθηκε φυσιολογική κούραση, καθώς πλησίαζε το τέλος της σχολικής χρονιάς.

«Μόνο όταν άρχισε να εμφανίζει πρήξιμο στο πάνω μέρος της μύτης του καταλάβαμε ότι έπρεπε να τον πάμε στον γιατρό. Αλλά ακόμη και τότε δεν πιστεύαμε ότι η κούραση και τα συμπτώματα που έμοιαζαν με αλλεργία είχαν κάποια σχέση μεταξύ τους», είπε η Lynsey.

Οι εξετάσεις αποκάλυψαν έναν όγκο στο εσωτερικό της μύτης και στη ρινική κοιλότητα του Jake και οι γιατροί διέγνωσαν σάρκωμα μαλακών μορίων. Ο 13χρονος ολοκλήρωσε 9 κύκλους χημειοθεραπείας και υποβλήθηκε σε ακτινοθεραπεία με δέσμη πρωτονίων.

Τελικά, μετά την εμφάνιση επιληπτικών κρίσεων και την έντονη αδιαθεσία που του προκαλούσε η χημειοθεραπεία, ο Jake αποφάσισε να μη συνεχίσει τη θεραπεία.

Πέθανε ήρεμα στο σπίτι του στις 26 Απριλίου 2024, μόλις δύο εβδομάδες πριν από τα 14α γενέθλιά του.

«Νομίζω ότι το πιο σημαντικό με τον Jake ήταν ότι δεν φοβόταν να πεθάνει. Μιλήσαμε πολλές φορές για τον θάνατο και για το πώς μπορεί να νιώθει κάποιος όταν πεθαίνει. Το μόνο που τον φόβιζε κάπως ήταν η σκέψη: ‘Θα με θυμούνται όλοι; Ή θα ξεχάσουν ποιος ήμουν;’».

«Γι' αυτό κάνω όλο αυτό. Για να μάθει ο κόσμος ποιος ήταν ο Jake, για να γνωρίσουν όλοι πόσο υπέροχο παιδί ήταν. Και μέσα από αυτή την προσπάθεια έρχεται και η ενημέρωση του κόσμου για τον παιδικό καρκίνο. Νομίζω πως αυτή είναι η κληρονομιά που άφησε πίσω του».