Μία ανησυχητική τάση καταγράφεται τα τελευταία χρόνια στον τομέα της δημόσιας υγείας: όλο και περισσότεροι άνθρωποι ηλικίας κάτω των 50 ετών διαγιγνώσκονται με καρκίνο. Αν και η νόσος εξακολουθεί να πλήττει κυρίως τα άτομα μεγαλύτερης ηλικίας, η αύξηση των λεγόμενων «πρώιμων καρκίνων» (early-onset cancers) έχει θέσει σε συναγερμό την παγκόσμια επιστημονική κοινότητα.
Σύμφωνα με πρόσφατη ανάλυση του World Cancer Research Fund (WCRF), η οποία εξέτασε τα δεδομένα από το 2000 έως το 2023 στις ΗΠΑ, την Ολλανδία και την Αγγλία, διαπιστώθηκε στατιστικά σημαντική αύξηση σε διάφορες μορφές καρκίνου στα άτομα κάτω των 50 ετών.
Ποιες μορφές καρκίνου αυξάνονται στους νέους
Η έρευνα έδειξε ότι η αύξηση δεν αφορά όλους τους τύπους καρκίνου, αλλά συγκεκριμένες μορφές, με διακυμάνσεις ανάλογα με τη χώρα και το φύλο:
- Καρκίνος του παχέος εντέρου και του νεφρού: Παρουσιάζουν ανοδική πορεία τόσο σε άνδρες όσο και σε γυναίκες και στις τρεις χώρες της μελέτης.
- Γυναίκες: Καταγράφεται αύξηση στα περιστατικά καρκίνου του μαστού, της μήτρας, του ήπατος, του παγκρέατος και του στομάχου.
- Άνδρες: Παρατηρείται αύξηση στον καρκίνο του παγκρέατος, του στομάχου, του ήπατος και, στην Αγγλία, του προστάτη.
Γιατί συμβαίνει αυτό;
Οι επιστήμονες τονίζουν ότι δεν υπάρχει μία και μοναδική αιτία, αλλά ένας συνδυασμός παραγόντων που αλληλεπιδρούν:
- Αλλαγές στον τρόπο ζωής και τη διατροφή: Περίπου το 40% των περιστατικών καρκίνου θεωρείται ότι μπορεί να προληφθεί. Η κατακόρυφη αύξηση των ποσοστών παχυσαρκίας παγκοσμίως (τα ποσοστά στα παιδιά και τους εφήβους έχουν τετραπλασιαστεί από τη δεκαετία του '90), η καθιστική ζωή, η κατανάλωση επεξεργασμένου κρέατος, ζαχαρούχων ροφημάτων και τροφών φτωχών σε φυτικές ίνες, επιβαρύνουν τον οργανισμό από πολύ μικρότερη ηλικία σε σχέση με προηγούμενες γενιές.
- Περιβαλλοντικοί παράγοντες και μικροβίωμα: Η μακροχρόνια έκθεση σε περιβαλλοντικούς ρύπους, χημικά, πλαστικά, καθώς και οι αλλαγές στο μικροβίωμα του εντέρου λόγω διατροφής ή αλόγιστης χρήσης αντιβιοτικών, μελετώνται ως πιθανοί παράγοντες που προκαλούν χρόνια φλεγμονή και επηρεάζουν το ανοσοποιητικό σύστημα.
- Καλύτερη ενημέρωση και πρώιμη διάγνωση: Οι νεότεροι άνθρωποι είναι σήμερα πιο ευαισθητοποιημένοι σχετικά με τα συμπτώματα και επισκέπτονται συχνότερα τον γιατρό. Ωστόσο, οι ερευνητές επισημαίνουν ότι η αυξημένη διάγνωση από μόνη της δεν εξηγεί πλήρως την ανοδική αυτή τάση.
Τι σημαίνει αυτό για το μέλλον;
Παρά την αύξηση των περιστατικών, ο συνολικός κίνδυνος εμφάνισης καρκίνου στους νέους παραμένει χαμηλός σε σύγκριση με τις μεγαλύτερες ηλικίες. Ωστόσο, η κατανόηση των μηχανισμών πίσω από τους πρώιμους καρκίνους αποτελεί πλέον προτεραιότητα για την ιατρική έρευνα.
Η επένδυση στην πρόληψη, η υιοθέτηση υγιεινών συνηθειών από τη νεαρή ηλικία και η περαιτέρω επιστημονική έρευνα αναμένεται να οδηγήσουν σε καλύτερα θεραπευτικά πρωτόκολλα και πιο αποτελεσματικά προγράμματα πρόληψης στο άμεσο μέλλον.
