Το «myEOPYY app» παρουσίασαν πρόσφατα η ηγεσία του υπουργείου Υγείας και η διοίκηση του ΕΟΠΥΥ με στόχο την απλούστευση των διαδικασιών στις υπηρεσίες υγείας και τη μείωση της γραφειοκρατίας. Ωστόσο, αν και δεν έχουν περάσει πολλές ημέρες από την επίσημη λειτουργία της εφαρμογής, ήδη άρχισαν οι πρώτες αντιδράσεις.

«Άνευ αντικρίσματος για τον ασθενή, η νέα εφαρμογή myEOPYY»

Μια πιο προσεκτική εξέταση αυτής της ψηφιακής πρωτοβουλίας αναδεικνύει σημαντικά ζητήματα που αφορούν το δημοσιονομικό κόστος, την ουσιαστική καινοτομία του έργου, την οικονομική επιβάρυνση των ασφαλισμένων, καθώς και τη λειτουργικότητα της διαδικασίας αξιολόγησης των υπηρεσιών, επισημαίνει σε ανακοίνωσή του ο Πανελλήνιος Σύνδεσμος Νεφροπαθών.

Στην ίδια ανακοίνωση, προστίθενται αναλυτικά τα παρακάτω: «Αξίζει να σημειωθεί ότι ο Φάκελος Ασφάλισης Υγείας (ΦΑΥ) δεν αποτελεί μια εξ ολοκλήρου νέα υπηρεσία. Οι ασφαλισμένοι είχαν ήδη πρόσβαση σε αυτόν εδώ και χρόνια, μέσω μιας απλής σύνδεσης (login) με τους κωδικούς Taxisnet στην επίσημη ιστοσελίδα του Οργανισμού.

Αυτό που παρουσιάζεται σήμερα ως σημαντική ψηφιακή αναβάθμιση αφορά κυρίως τη μεταφορά μιας ήδη υπάρχουσας υπηρεσίας σε περιβάλλον εφαρμογής για κινητά (mobile app). Αναρωτιέται όμως κανείς, για ποιο λόγο η ανάπτυξη αυτή συνοδεύεται από ένα ιδιαίτερα υψηλό κόστος: τα σχετικά έργα χρηματοδοτήθηκαν από το Ταμείο Ανάκαμψης και Ανθεκτικότητας μέσω διαγωνισμών που υπερβαίνουν τα 40 εκατομμύρια ευρώ, γεγονός που εγείρει εύλογα ερωτήματα σχετικά με τη βέλτιστη αξιοποίηση των ευρωπαϊκών πόρων.

Πέρα από το σύγχρονο περιβάλλον χρήσης, το περιεχόμενο του ΦΑΥ παραμένει περιορισμένο. Πρόκειται ουσιαστικά για έναν αποζημιωτικό φάκελο, ο οποίος καταγράφει αποκλειστικά τις δαπάνες που κάλυψε ο ΕΟΠΥΥ για τον ασφαλισμένο.

Στο σημείο αυτό εντοπίζονται σημαντικές ελλείψεις ως προς την πλήρη αποτύπωση της πραγματικότητας:

- Μη καταγραφή της ίδιας συμμετοχής: Το σύστημα δεν συνυπολογίζει ούτε εμφανίζει το ποσό που τελικά κατέβαλε ο πολίτης από την τσέπη του ως συμμετοχή για φάρμακα, διαγνωστικές εξετάσεις και θεραπείες.

- Η καθημερινότητα των ασθενών: Ειδικά σε περιπτώσεις σοβαρών παθήσεων, όπως οι ογκολογικοί ασθενείς, παρατηρείται απόκλιση μεταξύ θεωρίας και πράξης. Για τη διενέργεια μιας εξέτασης, όπως η μαγνητική τομογραφία, ο ασθενής συχνά καλύπτει επιπλέον ποσά πέραν της θεσμοθετημένης συμμετοχής, λόγω δυσλειτουργιών της αγοράς και περιορισμών στην άμεση, δωρεάν πρόσβαση.

- Νοσηλείες σε ιδιωτικές κλινικές: Οι οικονομικές αποκλίσεις και οι επιπτώσεις

Ιδιαίτερες προκλήσεις καταγράφονται και στον τομέα των νοσηλειών σε ιδιωτικές κλινικές. Το υφιστάμενο πλαίσιο και οι συμβάσεις συχνά οδηγούν στην καταβολή σημαντικών ποσών ως «διαφορά νοσηλείας» από την πλευρά του ασθενούς.

Πρόκειται για ένα ζήτημα που έχει επισημάνει επανειλημμένα και τεκμηριωμένα ο Συνήγορος του Πολίτη, χωρίς ωστόσο να έχουν αναληφθεί μέχρι στιγμής οι επαρκείς νομοθετικές ή ελεγκτικές πρωτοβουλίες. Παράλληλα, το φαινόμενο αυτό προκαλεί αλυσιδωτές επιπτώσεις, επιβαρύνοντας οικονομικά και τις ιδιωτικές ασφαλιστικές εταιρείες, οι οποίες καλούνται να διαχειριστούν μεγάλες αποκλίσεις αποζημιώσεων, γεγονός που επηρεάζει τα προγράμματα υγείας και αυξάνει το κόστος για τους ασφαλισμένους.

- Το ζήτημα της ποιοτικής αξιολόγησης των παρόχων

Ένα ακόμα σημείο της νέας εφαρμογής που προβληματίζει είναι η δυνατότητα ποιοτικής αξιολόγησης των συμβεβλημένων παρόχων από τους ασφαλισμένους, καθώς τίθεται το ερώτημα για το εύρος και την πρακτική εφαρμογή αυτής της διαδικασίας:

- Περιορισμένος αριθμός συμβεβλημένων ιατρών: Στην πράξη, οι ιδιώτες ιατροί που διατηρούν ενεργή σύμβαση με τον ΕΟΠΥΥ είναι περιορισμένοι, γεγονός που δυσχεραίνει την πρόσβαση των πολιτών σε βασικές πρωτοβάθμιες υπηρεσίες υγείας μέσω του δημόσιου φορέα.

- Περιορισμένο πεδίο αξιολόγησης: Είναι δύσκολο για τον ασφαλισμένο να αξιολογήσει ολοκληρωμένα δομές και παρόχους, όταν μεγάλο μέρος των αναγκών του καλύπτεται εκτός συμβάσεων, με ιδιωτική δαπάνη σε διαγνωστικά κέντρα ή ιδιωτικές κλινικές. Υπό αυτές τις συνθήκες, η δυνατότητα αξιολόγησης κινδυνεύει να παραμείνει τυπική, καθώς το σύστημα αντιμετωπίζει δομικές ελλείψεις.

Η ψηφιοποίηση των υπηρεσιών υγείας αποτελεί αναμφίβολα αναγκαιότητα, με την προϋπόθεση ότι υλοποιείται με γνώμονα την ουσιαστική εξυπηρέτηση του πολίτη και τη δημοσιονομική αποτελεσματικότητα. Όταν πόροι άνω των 40 εκατομμυρίων ευρώ από το Ταμείο Ανάκαμψης κατευθύνονται σε εφαρμογές που κυρίως μεταφέρουν υφιστάμενες λειτουργίες, ενώ παραμένουν άλυτα ζητήματα όπως η ιδιωτική δαπάνη των ασθενών με σοβαρές παθήσεις, οι υψηλές χρεώσεις στις ιδιωτικές κλινικές (όπως καταγράφει ο Συνήγορος του Πολίτη) και η έλλειψη συμβεβλημένων ιατρών, η ψηφιακή αναβάθμιση του ΕΟΠΥΥ κινδυνεύει να μην αποδώσει τα αναμενόμενα οφέλη για το κοινωνικό σύνολο».

Η αντίδραση της Επαγγελματικής Ένωσης Παθολόγων Ελλάδος

Σαφείς απαντήσεις για το αντικείμενο, τη μεθοδολογία και τις συνέπειες της εξαγγελθείσας αξιολόγησης των γιατρών από ασθενείς απαιτεί από το Υπουργείο Υγείας η Επαγγελματική Ένωση Παθολόγων Ελλάδος (ΕΕΠΕ). Με αφορμή τις πρόσφατες υπουργικές ανακοινώσεις, για ενεργοποίηση νέου ψηφιακού συστήματος αξιολόγησης Παρόχων του ΕΟΠΥΥ μέσω της εφαρμογής myEOPYΥ, η ΕΕΠΕ καθιστά σαφές ότι η ποιότητα στην Υγεία δεν παράγεται με «αστεράκια», «φατσούλες» και επιφανειακές βαθμολογίες. Απαιτεί επιστημονική προσέγγιση, αντικειμενικότητα και, κυρίως, τη ριζική αναμόρφωση ενός ήδη προβληματικού συστήματος.

Η ΕΕΠΕ επισημαίνει σε ανακοίνωσή της ότι, «το υπάρχον πλαίσιο λειτουργίας που έχει διαμορφώσει ο ΕΟΠΥΥ είναι ήδη προβληματικό. Η άσκηση της ιατρικής υπό συνθήκες αυστηρού πιεστικού χρόνου (ραντεβού ανά 15 λεπτά), με ανεπαρκείς αποζημιώσεις και διαρκώς διογκούμενες γραφειοκρατικές υποχρεώσεις, καθιστά αδύνατη την αντικειμενική αξιολόγηση της ποιότητας της φροντίδας υγείας.

Η ΕΕΠΕ αμφισβητεί ευθέως την τακτική να κρίνεται ο γιατρός για τις δυσλειτουργίες που προκαλεί το ίδιο το κράτος και ζητά να αποσαφηνιστεί άμεσα τι ακριβώς επιχειρείται να μετρηθεί:

• Η επιστημονική επάρκεια του ιατρού;
• Η ποιότητα των παρεχόμενων υπηρεσιών;
• Η απλή ικανοποίηση των προσδοκιών του ασθενούς;

Πρόκειται για τρεις εντελώς διαφορετικές έννοιες που το Υπουργείο επιχειρεί επικίνδυνα να συγχέει».

Ο κίνδυνος για την Ορθή Ιατρική Πρακτική: Τιμωρείται ο σωστός γιατρός;

Η ΕΕΠΠΕ τονίζει στην ίδια ανακοίνωση τα εξής: «Η διεθνής επιστημονική εμπειρία είναι ξεκάθαρη: η καταγραφή της εμπειρίας των ασθενών συνιστά χρήσιμη παράμετρο, σε καμία περίπτωση όμως οι υποκειμενικές βαθμολογίες δεν αντικαθιστούν τους αντικειμενικούς δείκτες κλινικής ποιότητας, οι οποίοι οφείλουν να μετρώνται με εσωτερικούς μηχανισμούς του συστήματος.

Το πλέον κρίσιμο ερώτημα που θέτει η Ένωση είναι το πώς προστατεύεται η ορθή ιατρική πρακτική: Ο γιατρός οφείλει να αρνείται μη ενδεδειγμένα αντιβιοτικά, περιττές εξετάσεις και ακατάλληλες θεραπείες, ακόμη και όταν δυσαρεστεί τον ασθενή. Πώς θα διακρίνεται εκείνος που δυσαρέστησε επειδή άσκησε κακή ιατρική από εκείνον που δυσαρέστησε επειδή εφάρμοσε αυστηρά τα επιστημονικά πρωτόκολλα;

Η ΕΕΠΕ απαιτεί σαφείς δικλείδες προστασίας της τεκμηριωμένης ιατρικής. Ενδεχόμενη σύνδεση της βαθμολογίας με απολαβές, συμβάσεις ή κυρώσεις, χωρίς τέτοιες εγγυήσεις, κινδυνεύει να επιβραβεύει την ικανοποίηση απαιτήσεων αντί της ορθής φροντίδας.

Πριν από οποιαδήποτε εφαρμογή, η Ένωση απαιτεί επιστημονικά τεκμηριωμένα κριτήρια, εγγυήσεις αξιοπιστίας και πλήρη διαφάνεια για τη χρήση των αποτελεσμάτων και τις συνέπειές τους. Το Υπουργείο οφείλει να παρουσιάσει συγκεκριμένες απαντήσεις πριν ζητήσει από τους ασθενείς να βαθμολογήσουν τους γιατρούς.

Παράλληλα, η Επαγγελματική Ένωση Παθολόγων Ελλάδας απαιτεί αναθεώρηση του πλαισίου λειτουργίας: ευελιξία στη διάρκεια των επισκέψεων, βιώσιμες αποζημιώσεις για την απασχόληση υποστηρικτικού προσωπικού και ουσιαστική μείωση της γραφειοκρατίας. Αυτές οι παρεμβάσεις αποτελούν αναγκαίες προϋποθέσεις για την αναβάθμιση της καθημερινής φροντίδας και πρέπει να συνοδεύουν κάθε προσπάθεια αξιολόγησης».