Τα νεότερα φάρμακα για την απώλεια βάρους και την αντιμετώπιση του διαβήτη μιμούνται τη δράση της ορμόνης GLP-1, η οποία παράγεται φυσιολογικά στον οργανισμό, βοηθώντας στη ρύθμιση του σακχάρου και στον περιορισμό της όρεξης. Τα τελευταία χρόνια αποτελούν βασική θεραπευτική επιλογή για τον διαβήτη τύπου 2 και την παχυσαρκία, ενώ έχουν δείξει οφέλη και για την καρδιά και τους νεφρούς.
Παρά την αποδεδειγμένη αποτελεσματικότητά τους, αρκετοί ασθενείς σταματούν να τα λαμβάνουν, συχνά μέσα στον πρώτο χρόνο. Οι συνηθέστεροι λόγοι είναι οι γαστρεντερικές παρενέργειες, η αίσθηση ότι η θεραπεία δεν αποδίδει, το υψηλό κόστος και η ανησυχία για σπάνιες ανεπιθύμητες ενέργειες.
Μετά τη διακοπή, οι ασθενείς συχνά ξαναπαίρνουν βάρος, ενώ επιδεινώνονται και παράγοντες που επηρεάζουν την καρδιαγγειακή και μεταβολική υγεία, όπως το σάκχαρο και η αρτηριακή πίεση.
Τι έδειξε η μελέτη
Η νέα μελέτη, που δημοσιεύθηκε στο επιστημονικό περιοδικό The Lancet Regional Health – Europe, έδειξε ότι όσοι διέκοψαν αυτά τα φάρμακα είχαν συνολικά διπλάσιο κίνδυνο να υποστούν μη θανατηφόρο έμφραγμα ή μη θανατηφόρο εγκεφαλικό ή να πεθάνουν από οποιαδήποτε αιτία, σε σύγκριση με όσους συνέχισαν τη θεραπεία. Συγκεκριμένα, καταγράφηκαν περίπου τέσσερα τέτοια περιστατικά ανά 100 άτομα τον χρόνο σε όσους σταμάτησαν την αγωγή, έναντι δύο ανά 100 άτομα σε όσους τη συνέχισαν.
Η αύξηση του κινδύνου μετά τη διακοπή ήταν μεγαλύτερη στα άτομα με παχυσαρκία. Σε όσους είχαν δείκτη μάζας σώματος πάνω από 30, ο καρδιαγγειακός κίνδυνος ήταν αυξημένος κατά 127% σε σχέση με όσους συνέχισαν τη θεραπεία. Στα άτομα χωρίς παχυσαρκία, η αντίστοιχη αύξηση ήταν 61%.
Ωστόσο, πρόκειται για μελέτη παρατήρησης, επομένως δεν μπορεί να αποδείξει ότι η διακοπή των φαρμάκων GLP-1 προκάλεσε την αύξηση του κινδύνου. Είναι επίσης πιθανό οι ασθενείς που σταμάτησαν τη θεραπεία να είχαν ήδη πιο επιβαρυμένη υγεία.
Μετά τη διακοπή, οι μεταβολές στο βάρος, στο σάκχαρο και στην αρτηριακή πίεση ήταν μικρές. Μάλιστα, οι μεταβολές αυτές δεν διέφεραν σημαντικά ανάμεσα σε όσους υπέστησαν έμφραγμα ή εγκεφαλικό ή πέθαναν και σε όσους δεν παρουσίασαν κάποιο από αυτά τα συμβάντα. Σύμφωνα με τους συγγραφείς, αυτό υποδηλώνει ότι ο αυξημένος κίνδυνος ενδέχεται να μην εξηγείται πλήρως από τις αλλαγές στους συγκεκριμένους παράγοντες.
Οι ερευνητές ανέλυσαν ηλεκτρονικούς ιατρικούς φακέλους από περισσότερα από 300 διαβητολογικά ιατρεία που συμμετέχουν στη βάση δεδομένων της Ιταλικής Ένωσης Κλινικών Διαβητολόγων. Τα στοιχεία αφορούσαν περισσότερα από 80.000 άτομα με διαβήτη τύπου 2, χωρίς καρδιαγγειακή νόσο, τα οποία είχαν ξεκινήσει θεραπεία με φάρμακο GLP-1 από το 2004 έως το 2024.
Οι περισσότεροι συμμετέχοντες λάμβαναν φάρμακα GLP-1 παλαιότερης γενιάς. Μόνο ένα μικρό ποσοστό λάμβανε σεμαγλουτίδη, μία από τις πιο διαδεδομένες θεραπείες νεότερης γενιάς. Η τιρζεπατίδη δεν συμπεριλήφθηκε στη μελέτη, καθώς κυκλοφόρησε στην Ιταλία μετά το τέλος της περιόδου που εξέτασαν οι ερευνητές.
Όσοι συνέχισαν τη θεραπεία λάμβαναν φάρμακο GLP-1 για σχεδόν τρία χρόνια κατά μέσο όρο. Αντίθετα, όσοι τη διέκοψαν το είχαν λάβει για λίγο περισσότερο από έναν χρόνο.
Οι συγγραφείς ανέφεραν ότι, με βάση τα ευρήματα, η μακροχρόνια θεραπεία με φάρμακα GLP-1 ενδέχεται να είναι σημαντική για τη διατήρηση των οφελών στην υγεία των ατόμων με διαβήτη τύπου 2 που δεν έχουν καρδιαγγειακή νόσο. Τόνισαν, πάντως, ότι χρειάζονται περισσότερες έρευνες για να διευκρινιστεί αν η διακοπή αυξάνει άμεσα τον καρδιαγγειακό κίνδυνο ή αν συνδέεται με επιδείνωση της υγείας ή με αυξημένο καρδιαγγειακό κίνδυνο που προϋπήρχε.
