Σε κατάσταση σοκ βρίσκεται όλη η Ελλάδα μετά την είδηση του θανάτου του Γιώργου Μαζωνάκη, ενός ιδιαίτερα αγαπητού τραγουδιστή, ο οποίος άφησε το δικό του ξεχωριστό στίγμα στη μουσική σκηνή της χώρας. Ο δημοφιλής καλλιτέχνης πέθανε την Τετάρτη 9 Σεπτεμβρίου, σε ηλικία 54 ετών, σκορπίζοντας θλίψη στους συγγενείς, στους φίλους, στους συνεργάτες και στους πολυάριθμους θαυμαστές του.

Ο Γιώργος Μαζωνάκης κατέληξε στο Γενικό Νοσοκομείο Αθηνών «Η Ελπίς», έπειτα από ανακοπή καρδιάς. Την είδηση του θανάτου του επιβεβαίωσε και το υπουργείο Υγείας, ενώ οι ακριβείς συνθήκες κάτω από τις οποίες συνέβη το μοιραίο περιστατικό δεν έχουν ακόμη αποσαφηνιστεί πλήρως.

Σύμφωνα με τις πληροφορίες που έχουν γίνει μέχρι στιγμής γνωστές, ο τραγουδιστής φέρεται να είχε επισκεφθεί ιδιωτικό ιατρείο στο Κολωνάκι προκειμένου να υποβληθεί σε θεραπεία πλασμαφαίρεσης. Κατά την ίδια εκδοχή, υπέστη ανακοπή μετά την αφαίρεση του φλεβοκαθετήρα. Το ΕΚΑΒ ειδοποιήθηκε άμεσα και τον μετέφερε στο νοσοκομείο, όπου διαπιστώθηκε ο θάνατός του.

Άλλη εκδοχή αναφέρει ότι γιατρός κλήθηκε στο σπίτι του Γιώργου Μαζωνάκη και, αφού τον εξέτασε, έκρινε ότι έπρεπε να μεταφερθεί στο νοσοκομείο. Καθώς δεν έχουν δημοσιοποιηθεί πλήρη επίσημα ιατρικά στοιχεία, παραμένει άγνωστο τι ακριβώς προηγήθηκε της ανακοπής και εάν αυτή συνδεόταν με τη θεραπεία στην οποία φέρεται να υποβλήθηκε.

Τι είναι η πλασμαφαίρεση και πώς πραγματοποιείται

Η πλασμαφαίρεση είναι μια διαδικασία κατά την οποία το αίμα αφαιρείται προσωρινά από το σώμα και περνά μέσα από ειδικό μηχάνημα, το οποίο διαχωρίζει το πλάσμα από τα κύτταρα του αίματος.

Το πλάσμα είναι το υγρό μέρος του αίματος. Περιέχει νερό, πρωτεΐνες, αντισώματα, παράγοντες πήξης, ηλεκτρολύτες και άλλες ουσίες. Σε ορισμένες παθήσεις μπορεί να περιέχει παθολογικά αντισώματα, ανοσοσυμπλέγματα, πρωτεΐνες ή τοξικές ουσίες που συμβάλλουν στην εξέλιξη της νόσου.

Σύμφωνα με την επίσημη σελίδα του University College London Hospitals του Εθνικού Συστήματος Υγείας της Αγγλίας, η συγκεκριμένη θεραπεία μπορεί να χρησιμοποιηθεί για την απομάκρυνση επιβλαβών αυτοαντισωμάτων από το πλάσμα.

Κατά τη διαδικασία, το πλάσμα που αφαιρείται αντικαθίσταται συνήθως με διάλυμα ανθρώπινης λευκωματίνης, φρέσκο πλάσμα από δότες ή συνδυασμό κατάλληλων υγρών. Τα υπόλοιπα συστατικά του αίματος επιστρέφουν στον ασθενή.

Οι όροι πλασμαφαίρεση και θεραπευτική ανταλλαγή πλάσματος χρησιμοποιούνται συχνά ως συνώνυμοι. Τεχνικά, όμως, η πλασμαφαίρεση αναφέρεται στον διαχωρισμό και στην αφαίρεση πλάσματος, ενώ η θεραπευτική ανταλλαγή πλάσματος περιλαμβάνει την αφαίρεση σημαντικού όγκου πλάσματος και τη χορήγηση υγρού αντικατάστασης.

Μία συνεδρία διαρκεί συνήθως από μία έως 3 ώρες, ανάλογα με την κατάσταση του ασθενούς, το σωματικό βάρος, τον όγκο πλάσματος που πρέπει να ανταλλαχθεί και τη μέθοδο που χρησιμοποιείται. Μπορεί να απαιτηθούν επαναλαμβανόμενες συνεδρίες.

Για να πραγματοποιηθεί η θεραπεία απαιτείται πρόσβαση σε φλέβα. Ανάλογα με τις ανάγκες του ασθενούς και τον αριθμό των συνεδριών, μπορεί να χρησιμοποιηθούν περιφερικοί φλεβοκαθετήρες στα χέρια ή ειδικός καθετήρας σε μεγαλύτερη φλέβα του λαιμού ή της βουβωνικής χώρας. Το αίμα μεταφέρεται από τον καθετήρα στο μηχάνημα, όπου γίνεται ο διαχωρισμός του πλάσματος, και στη συνέχεια επιστρέφει στον ασθενή από δεύτερη γραμμή.

Για να μην πήξει το αίμα όσο βρίσκεται έξω από το σώμα, χρησιμοποιείται αντιπηκτική ουσία. Συχνά χρησιμοποιείται κιτρικό, το οποίο μπορεί να μειώσει προσωρινά το ασβέστιο στο αίμα. Για τον λόγο αυτό, οι ασθενείς παρακολουθούνται για συμπτώματα όπως μυρμήγκιασμα στα χέρια, στα πόδια ή γύρω από το στόμα και, όταν απαιτείται, λαμβάνουν ασβέστιο.

Για ποιες παθήσεις χρησιμοποιείται η πλασμαφαίρεση

Η πλασμαφαίρεση δεν αποτελεί γενική μέθοδο «καθαρισμού» του αίματος και δεν είναι θεραπεία ευεξίας. Πρόκειται για εξειδικευμένη ιατρική πράξη, η οποία εφαρμόζεται όταν υπάρχει συγκεκριμένη ένδειξη.

Σύμφωνα με τις κατευθυντήριες οδηγίες της American Society for Apheresis, μπορεί να χρησιμοποιηθεί, ανάλογα με την περίπτωση, σε παθήσεις όπως:

• Η θρομβωτική θρομβοπενική πορφύρα, μια επείγουσα αιματολογική κατάσταση κατά την οποία σχηματίζονται μικροί θρόμβοι στα αιμοφόρα αγγεία.

• Το σύνδρομο Guillain Barré, στο οποίο το ανοσοποιητικό σύστημα προσβάλλει περιφερικά νεύρα.

• Η μυασθένεια gravis, κυρίως σε σοβαρή επιδείνωση ή μυασθενική κρίση.

• Ορισμένες σοβαρές υποτροπές της πολλαπλής σκλήρυνσης που δεν ανταποκρίνονται επαρκώς στα κορτικοστεροειδή.

• Η οπτική νευρομυελίτιδα και άλλες αυτοάνοσες νευρολογικές παθήσεις.

• Ορισμένες μορφές αυτοάνοσης εγκεφαλίτιδας.

• Η νόσος από αντισώματα κατά της βασικής μεμβράνης των σπειραμάτων, γνωστή και ως σύνδρομο Goodpasture.

• Ορισμένες σοβαρές αγγειίτιδες και αυτοάνοσες παθήσεις των νεφρών.

• Ορισμένες επιπλοκές πριν ή μετά από μεταμόσχευση οργάνου.

Οι ενδείξεις δεν έχουν όλες το ίδιο επίπεδο επιστημονικής τεκμηρίωσης. Σε κάποιες παθήσεις η ανταλλαγή πλάσματος αποτελεί θεραπεία πρώτης επιλογής, ενώ σε άλλες χρησιμοποιείται συμπληρωματικά ή μόνο όταν έχουν αποτύχει άλλες θεραπείες.

Ποιοι είναι οι κίνδυνοι της πλασμαφαίρεσης

Η πλασμαφαίρεση θεωρείται γενικά ασφαλής όταν πραγματοποιείται από εξειδικευμένο προσωπικό, με συνεχή παρακολούθηση. Δεν είναι, όμως, ακίνδυνη.

Οι συχνότερες ανεπιθύμητες ενέργειες περιλαμβάνουν πτώση της αρτηριακής πίεσης, ζάλη, ναυτία, αίσθημα ψύχους, κόπωση και μυρμήγκιασμα γύρω από το στόμα ή στα άκρα.

Το μυρμήγκιασμα μπορεί να οφείλεται σε μείωση του ασβεστίου, επειδή το κιτρικό που χρησιμοποιείται για να μην πήξει το αίμα δεσμεύει προσωρινά μέρος του ασβεστίου. Για αυτό μπορεί να απαιτηθεί χορήγηση ασβεστίου και παρακολούθηση των ηλεκτρολυτών.

Άλλοι κίνδυνοι είναι:

• Αλλεργική αντίδραση στο πλάσμα ή στα υγρά αντικατάστασης.

• Αιμορραγία, επειδή μαζί με το πλάσμα αφαιρούνται και παράγοντες πήξης.

• Λοίμωξη, αιμορραγία, θρόμβωση ή τραυματισμός αγγείου από τον φλεβικό καθετήρα.

• Διαταραχές στα επίπεδα ασβεστίου, μαγνησίου και άλλων ηλεκτρολυτών.

• Απομάκρυνση χρήσιμων αντισωμάτων και προσωρινή αύξηση της ευαισθησίας σε λοιμώξεις.

• Μεταβολές στον όγκο των υγρών και στην αρτηριακή πίεση.

• Σπανιότερα, σοβαρή αλλεργική αντίδραση, έντονη αιμορραγία ή σοβαρή καρδιαγγειακή επιπλοκή.

Ο κίνδυνος δεν εξαρτάται μόνο από τη διαδικασία. Επηρεάζεται επίσης από την υποκείμενη πάθηση, την καρδιακή λειτουργία, τα φάρμακα, τον τύπο της φλεβικής πρόσβασης, το υγρό αντικατάστασης και την κλινική κατάσταση του ασθενούς.

Σε κάθε περίπτωση, είναι σημαντικό να τονίσουμε ότι η ανακοπή καρδιάς δεν συγκαταλέγεται στις συνήθεις ανεπιθύμητες ενέργειες της πλασμαφαίρεσης.