Τα απορρυπαντικά, τα καθαριστικά και τα προϊόντα προσωπικής φροντίδας αποτελούν μέρος της καθημερινότητάς σας. Στην επιλογή τους συχνά μετρούν η αποτελεσματικότητα, η τιμή και το άρωμά τους, ενώ αρκετοί καταναλωτές αναζητούν στη συσκευασία χαρακτηρισμούς όπως «φυσικό», «μη τοξικό» ή «φυτικής προέλευσης». Για να γνωρίζετε, όμως, τι περιέχει ένα προϊόν, χρειάζεται να διαβάζετε και τον κατάλογο των συστατικών του. Ακόμη και εκεί, οι πληροφορίες δεν είναι πάντα τόσο αναλυτικές όσο ίσως περιμένετε, καθώς ορισμένες ενδείξεις περιγράφουν ολόκληρα μείγματα και όχι μία μεμονωμένη χημική ουσία.

Ποια λέξη μπορεί να κρύβει εκατοντάδες χημικές ουσίες

Πρόκειται για τη λέξη «άρωμα» (ή αρωματικές συνθέσεις), που στις αγγλόφωνες ετικέτες αναγράφεται ως «fragrance».

Οι εταιρείες είναι υποχρεωμένες να δηλώνουν τα συστατικά των καλλυντικών και των προϊόντων προσωπικής φροντίδας. Ωστόσο, σύμφωνα με την ευρωπαϊκή νομοθεσία, επιτρέπεται να αναγράφονται οι αρωματικές συνθέσεις των καλλυντικών με τους γενικούς όρους «parfum» ή «aroma», χωρίς να κατονομάζεται κάθε συστατικό τους. Ο λόγος είναι ότι η σύνθεση αυτών των μειγμάτων είναι πιθανότερο να προστατεύεται ως εμπορικό απόρρητο.

Φυσικά, συγκεκριμένες αρωματικές ουσίες που μπορεί να προκαλέσουν αλλεργία πρέπει να δηλώνονται ξεχωριστά όταν η συγκέντρωσή τους υπερβαίνει τα προβλεπόμενα όρια. Όμως, σε πολλές περιπτώσεις, ο όρος «άρωμα» δε διευκρινίζει ακριβώς τι περιέχεται μέσα στο προϊόν.

«Αυτό που μας ανησυχεί είναι ότι ορισμένα από αυτά τα αρώματα μπορεί να περιέχουν ή να απελευθερώνουν χημικές ουσίες που δεν δηλώνονται αναλυτικά στις ετικέτες», εξήγησε στο Parade η δρ Krushangi Patel, παθολόγος ογκολόγος στο City of Hope.

Όταν δεν είναι γνωστή η ακριβής σύνθεση ενός προϊόντος, είναι επίσης δύσκολο να εκτιμηθεί πόση έκθεση θεωρείται υπερβολική. «Τα προϊόντα αυτά απελευθερώνουν ένα σύνθετο μείγμα χημικών ουσιών, χωρίς να γνωρίζουμε αναλυτικά ποιες είναι αυτές. Δεν πρόκειται για μία μόνο ουσία, της οποίας την ποσότητα μπορούμε να μετρήσουμε. Κάθε άνθρωπος έχει διαφορετική ανεκτικότητα και διαφορετική συνολική έκθεση, επομένως δεν υπάρχει ένα ασφαλές επίπεδο που να ισχύει για όλους», πρόσθεσε η δρ Tracy Proverbs-Singh, παθολόγος ογκολόγος με ειδίκευση στους καρκίνους του πεπτικού στο Κέντρο Καρκίνου John Theurer.

Ένα ακόμη ζήτημα προκύπτει με τα τερπένια, ουσίες φυτικής προέλευσης που προσδίδουν άρωμα. Σε αυτές ανήκουν το λιμονένιο, στο οποίο οφείλεται η χαρακτηριστική μυρωδιά των εσπεριδοειδών, και το πινένιο, που υπάρχει στο πεύκο. Έρευνα που έγινε για το Συμβούλιο Ατμοσφαιρικών Πόρων της Καλιφόρνιας διαπίστωσε ότι τα τερπένια των καθαριστικών και των αποσμητικών χώρου αντιδρούν με το όζον μέσα στο σπίτι και σχηματίζουν φορμαλδεΰδη, μια τοξική ουσία που ρυπαίνει τον αέρα. Με τη συνήθη χρήση αυτών των προϊόντων, πάντως, δεν αναμένεται η συγκέντρωσή της να υπερβεί τα όρια που θέτουν οι οδηγίες για την προστασία της υγείας.

Σε κάθε περίπτωση, δε χρειάζεται να ανησυχήσετε επειδή έχετε στο σπίτι ένα αρωματικό απορρυπαντικό. «Η συνηθισμένη χρήση αρωματικών απόρρυπαντικών δεν σημαίνει απαραίτητα ότι θα έχετε μακροπρόθεσμες επιπτώσεις στην υγεία σας», τόνισε η δρ Patel «Ο κίνδυνος εξαρτάται από την ποσότητα των ουσιών στις οποίες εκτίθεστε, καθώς και από τη συχνότητα και τη διάρκεια της έκθεσης. Επειδή, όμως, η ετικέτα δεν αποκαλύπτει πάντα ποιες ουσίες απελευθερώνονται από τα αρώματα, πολλοί ειδικοί συνιστούν να περιορίζετε την έκθεσή σας σε αυτά όταν δεν είναι απαραίτητη και μπορείτε εύκολα να την αποφύγετε».

Μια απλή λύση είναι να επιλέγετε προϊόντα με την ένδειξη «fragrance-free», δηλαδή «χωρίς αρωματικές ουσίες», να παραλείπετε προϊόντα όπως τα αρωματικά φύλλα στεγνωτηρίου και τα αποσμητικά χώρου και να ανοίγετε ένα παράθυρο όταν καθαρίζετε.