Η σοβαρή νόσηση με κορωνοϊό και οι λοιμώξεις από γρίπη μπορεί να προετοιμάζουν το έδαφος στους πνεύμονες για καρκίνο και να επιταχύνουν την ανάπτυξη της νόσου, σύμφωνα με νέα μελέτη που δημοσιεύθηκε στο επιστημονικό περιοδικό Cell.
Ο ερευνητής της Ιατρικής Σχολής του University of Virginia Jie Sun και οι συνεργάτες του διαπίστωσαν ότι σοβαρές ιογενείς λοιμώξεις «επαναπρογραμματίζουν» κύτταρα του ανοσοποιητικού συστήματος στους πνεύμονες, διευκολύνοντας την ανάπτυξη καρκινικών όγκων μήνες ή ακόμη και χρόνια αργότερα.
Με βάση τα ευρήματά τους, οι επιστήμονες προτρέπουν τους γιατρούς να παρακολουθούν στενά τους ασθενείς που έχουν αναρρώσει από σοβαρή COVID, γρίπη ή πνευμονία, ώστε να εντοπίζεται έγκαιρα ο καρκίνος του πνεύμονα, όταν είναι πιο εύκολα θεραπεύσιμος.
«Ένα σοβαρό επεισόδιο κορωνοϊού ή γρίπης μπορεί να αφήσει τους πνεύμονες σε μια μακροχρόνια ‘φλεγμονώδη’ κατάσταση, που διευκολύνει την εμφάνιση καρκίνου αργότερα. Το ενθαρρυντικό είναι ότι ο εμβολιασμός σε μεγάλο βαθμό αποτρέπει αυτές τις επιβλαβείς αλλαγές που ευνοούν την ανάπτυξη καρκίνου στους πνεύμονες», εξήγησε ο Sun, συνδιευθυντής του Carter Center του UVA και μέλος του Division of Infectious Diseases and International Health του UVA.
Πώς μπορεί να δημιουργηθεί το υπόβαθρο για καρκίνο του πνεύμονα
Οι λοιμώξεις του αναπνευστικού, όπως η γρίπη και η COVID, αποτελούν από τις συχνότερες αιτίες βλάβης και τραυματισμού των πνευμόνων. Όμως, μέχρι σήμερα οι επιστήμονες δεν είχαν κατανοήσει πλήρως πώς αυτές οι βλάβες μπορεί να επηρεάζουν τον μακροπρόθεσμο κίνδυνο εμφάνισης καρκίνου. Αυτό οδήγησε τον Sun και την ομάδα του να διερευνήσουν το ζήτημα, εξετάζοντας τις επιδράσεις τόσο σε ποντίκια εργαστηρίου όσο και σε ανθρώπινους ασθενείς.
Τα αποτελέσματα ήταν εντυπωσιακά. Τα ποντίκια που είχαν περάσει σοβαρές λοιμώξεις στους πνεύμονες είχαν μεγαλύτερη πιθανότητα να εμφανίσουν καρκίνο του πνεύμονα και σημαντικά αυξημένο κίνδυνο να πεθάνουν από τη νόσο.
Όταν οι ερευνητές εξέτασαν δεδομένα από ασθενείς, διαπίστωσαν παρόμοια εικόνα. Οι επιστήμονες εντόπισαν σημαντική συσχέτιση μεταξύ προηγούμενης νοσηλείας λόγω COVID 19 και αυξημένης συχνότητας εμφάνισης καρκίνου του πνεύμονα. Ο κίνδυνος ήταν αυξημένος κατά 1.24 φορές, ανεξάρτητα από το αν οι ασθενείς ήταν καπνιστές ή είχαν άλλα προβλήματα υγείας, τα οποία οι γιατροί αποκαλούν «συννοσηρότητες».
«Αυτά τα ευρήματα έχουν σημαντικές άμεσες επιπτώσεις στον τρόπο με τον οποίο παρακολουθούμε τους ασθενείς μετά από σοβαρή ιογενή λοίμωξη του αναπνευστικού», ανέφερε ο Jeffrey Sturek, γιατρός και επιστήμονας του UVA και συνεργάτης στο συγκεκριμένο ερευνητικό έργο.
«Γνωρίζουμε εδώ και πολύ καιρό ότι παράγοντες όπως το κάπνισμα αυξάνουν τον κίνδυνο καρκίνου του πνεύμονα. Τα αποτελέσματα αυτής της μελέτης δείχνουν ότι ίσως χρειάζεται να αντιμετωπίζουμε με παρόμοιο τρόπο και τις σοβαρές ιογενείς λοιμώξεις του αναπνευστικού. Για παράδειγμα, σε ορισμένους ασθενείς με υψηλό κίνδυνο καρκίνου του πνεύμονα λόγω ιστορικού καπνίσματος, συνιστούμε στενή παρακολούθηση με τακτικές αξονικές τομογραφίες θώρακα ώστε να εντοπίζεται ο καρκίνος σε πρώιμο στάδιο. Σε μελλοντικές μελέτες ίσως χρειαστεί να εξετάσουμε μια αντίστοιχη προσέγγιση και μετά από σοβαρή ιογενή λοίμωξη του αναπνευστικού».
Με βάση τα πειράματα στα ποντίκια, οι ερευνητές θεωρούν ότι έχουν εντοπίσει την αιτία αυτού του αυξημένου κινδύνου.
Οι σοβαρές ιογενείς λοιμώξεις των πνευμόνων προκάλεσαν σημαντικές αλλαγές σε κύτταρα του ανοσοποιητικού συστήματος που ονομάζονται ουδετερόφιλα και μακροφάγα, τα οποία φυσιολογικά προστατεύουν τους πνεύμονες. Οι αλλαγές αυτές οδήγησαν ορισμένα ουδετερόφιλα να δημιουργούν ένα φλεγμονώδες περιβάλλον που ευνοεί την ανάπτυξη όγκων, μέσα στο οποίο ο καρκίνος μπορεί να αναπτυχθεί πιο εύκολα. Επιπλέον, οι επιστήμονες εντόπισαν σημαντικές μεταβολές και στα επιθηλιακά κύτταρα που επενδύουν τους πνεύμονες και τις κυψελίδες, οι οποίες επιτρέπουν την αναπνοή.
Καθησυχαστικό είναι το γεγονός ότι ο προηγούμενος εμβολιασμός φάνηκε να αποτρέπει αυτές τις αλλαγές στους πνεύμονες που προάγουν τον καρκίνο. Τα εμβόλια εκπαιδεύουν το ανοσοποιητικό σύστημα να αντιμετωπίζει τις λοιμώξεις, μειώνοντας τη σοβαρότητα της νόσου.
Οι επιστήμονες σημειώνουν ότι ο αυξημένος κίνδυνος καρκίνου παρατηρήθηκε σε ασθενείς με σοβαρή COVID 19, αλλά όχι σε όσους είχαν περάσει ήπια τη νόσο. Σε αυτούς μάλιστα καταγράφηκε μια μικρή μείωση του κινδύνου.
Ωστόσο προειδοποιούν ότι εκατομμύρια άνθρωποι που επέζησαν μετά από σοβαρή νόσηση με κορωνοϊό και άλλες σοβαρές αναπνευστικές νόσους ενδέχεται να αντιμετωπίσουν αυξημένες πιθανότητες εμφάνισης καρκίνου του πνεύμονα τα επόμενα χρόνια.
«Καθώς δεκάδες εκατομμύρια άνθρωποι παγκοσμίως εμφανίζουν μακροχρόνιες πνευμονικές επιπλοκές της COVID 19, αυτά τα ευρήματα έχουν σημαντικές συνέπειες για την κλινική φροντίδα», έγραψαν οι επιστήμονες σε νέα επιστημονική δημοσίευση όπου παρουσιάζουν τα αποτελέσματά τους.
«Άτομα που αναρρώνουν από σοβαρή ιογενή πνευμονία, ιδιαίτερα όσοι έχουν ιστορικό καπνίσματος, ενδέχεται να ωφεληθούν από πιο εντατική παρακολούθηση για καρκίνο του πνεύμονα. Παράλληλα, η πρόληψη σοβαρής λοίμωξης μέσω εμβολιασμού μπορεί να προσφέρει έμμεσα οφέλη προστασίας από τον καρκίνο».
Ο Sun και οι συνεργάτες του ελπίζουν ότι τα ευρήματά τους θα βοηθήσουν τελικά τους γιατρούς να εντοπίζουν ασθενείς που διατρέχουν αυξημένο κίνδυνο εμφάνισης καρκίνου του πνεύμονα μετά από ιογενή λοίμωξη, ώστε να λαμβάνουν θεραπεία νωρίτερα. Επιπλέον, οι νέες γνώσεις σχετικά με τις βιολογικές αλλαγές που προκαλούν οι σοβαρές λοιμώξεις των πνευμόνων θα μπορούσαν να οδηγήσουν σε καλύτερες θεραπείες, βελτιώνοντας την έκβαση για τους ασθενείς και σώζοντας ζωές.
