Όταν πρόκειται για τη θερμοκρασία στο υπνοδωμάτιο, οι άνθρωποι συνήθως έχουν έντονες προτιμήσεις. Όσοι ζεσταίνονται εύκολα προτιμούν ένα δροσερό δωμάτιο ώστε να μην υπερθερμαίνονται κάτω από τα σκεπάσματα, ενώ άλλοι ανεβάζουν τη θέρμανση για να μην κρυώνουν.
Ωστόσο, ο αριθμός που δείχνει ο θερμοστάτης σας μπορεί να παίζει ρόλο σε περισσότερα από την άνεσή σας. Μια πρόσφατη μελέτη που δημοσιεύτηκε στο επιστημονικό περιοδικό BMC Medicine συνέδεσε τις ζεστές νύχτες με μια σειρά αρνητικών επιπτώσεων στην υγεία, όπως μεταβολές στην απόκριση στο στρες και αλλαγές στον καρδιακό ρυθμό.
«Αν και η θερμοκρασία στο σπίτι ή στο υπνοδωμάτιο θεωρούνταν πάντα θέμα άνεσης, αυτή η μελέτη δείχνει ότι μπορεί να είναι πολύ πιο σημαντικό για την καρδιακή υγεία από ό,τι πιστεύαμε μέχρι σήμερα», ανέφερε ο Alex Dimitriu, ψυχίατρος και γιατρός με εξειδίκευση στον ύπνο.
Πώς έγινε η μελέτη
Καθώς η κλιματική αλλαγή κάνει τις ζεστές νύχτες ολοένα και πιο συχνές, οι ερευνητές θέλησαν να κατανοήσουν καλύτερα πώς οι υψηλότερες θερμοκρασίες τη νύχτα μπορεί να επηρεάζουν την υγεία της καρδιάς κατά τη διάρκεια του ύπνου.
Για να το διερευνήσουν, στρατολόγησαν 47 μεγαλύτερης ηλικίας ενήλικες που ζούσαν στο Queensland της Αυστραλίας, για μια μελέτη που πραγματοποιήθηκε μεταξύ Δεκεμβρίου 2024 και Μαρτίου 2025.
Κατά τη διάρκεια του ύπνου, οι συμμετέχοντες φορούσαν συσκευές που κατέγραφαν τον καρδιακό ρυθμό και τη μεταβλητότητα του καρδιακού ρυθμού (heart rate variability, HRV), δηλαδή το χρονικό διάστημα μεταξύ διαδοχικών καρδιακών παλμών, το οποίο μπορεί να δείχνει αν ο οργανισμός βρίσκεται σε κατάσταση ανάκαμψης ή κόπωσης. Ταυτόχρονα, αισθητήρες που είχαν τοποθετηθεί στα υπνοδωμάτια κατέγραφαν συνεχώς τη θερμοκρασία κατά τη διάρκεια της νύχτας.
Κάποιοι συμμετέχοντες διατηρούσαν τα υπνοδωμάτιά τους σε θερμοκρασίες κάτω από 24°C, ενώ άλλοι άφηναν τη θερμοκρασία να φτάνει έως και τους 32°C.
Οι υψηλότερες θερμοκρασίες στο υπνοδωμάτιο συνδέθηκαν με υψηλότερο καρδιακό ρυθμό
Αφού συγκέντρωσαν 14.179 ώρες δεδομένων, οι ερευνητές διαπίστωσαν ότι όσοι κοιμόντουσαν σε πιο ζεστά δωμάτια, δηλαδή πάνω από 24°C, είχαν υψηλότερο καρδιακό ρυθμό και χαμηλότερη HRV. Αυτό υποδηλώνει ότι το αυτόνομο νευρικό σύστημα μπορεί να βρίσκεται σε κατάσταση στρες αντί να λειτουργεί σε «λειτουργία αποκατάστασης».
Ο κίνδυνος χαμηλότερης HRV αυξήθηκε κατά 40% όταν η θερμοκρασία στο υπνοδωμάτιο κυμαινόταν μεταξύ 24°C και 26°C. Τα αποτελέσματα ήταν ακόμη πιο έντονα σε υψηλότερες θερμοκρασίες. Για άτομα που κοιμόντουσαν σε δωμάτια με θερμοκρασία πάνω από 28°C, η πιθανότητα χαμηλής HRV ήταν σχεδόν τριπλάσια.
«Οι χαμηλότερες θερμοκρασίες τη νύχτα μπορεί να βοηθούν στη μείωση της επιβάρυνσης της καρδιάς κατά τη διάρκεια του ύπνου», είπε η Joyce Oen-Hsiao, καρδιολόγος και αναπληρώτρια καθηγήτρια καρδιολογίας στο Yale Medicine.
Η μελέτη έχει ορισμένους περιορισμούς. Το δείγμα ήταν μικρό και οι ερευνητές δεν γνώριζαν αν οι συμμετέχοντες χρησιμοποιούσαν ανεμιστήρες ή κλιματισμό, κάτι που θα μπορούσε να επηρεάσει τα αποτελέσματα. Επειδή η μελέτη ήταν παρατηρητική, μπορούσε να εντοπίσει συσχετίσεις μεταξύ των δεικτών καρδιακής υγείας και της θερμοκρασίας στο υπνοδωμάτιο, αλλά δεν μπορούσε να αποδείξει σχέση αιτίου και αποτελέσματος.
Γιατί η θερμοκρασία στο υπνοδωμάτιο μπορεί να επηρεάζει την υγεία της καρδιάς;
Οι υψηλότερες θερμοκρασίες τη νύχτα μπορούν να ασκήσουν επιπλέον πίεση στον οργανισμό κατά τη διάρκεια του ύπνου, εξήγησαν οι ειδικοί.
Κανονικά, η βασική θερμοκρασία του σώματος μειώνεται τη νύχτα ώστε να βοηθήσει τον οργανισμό να περάσει σε βαθύτερα στάδια ύπνου. Σε ένα πιο ζεστό δωμάτιο όμως αυτή η διαδικασία γίνεται πιο δύσκολη. Ο εγκέφαλος δίνει σήμα στην καρδιά να δουλέψει πιο έντονα ώστε να αντλήσει αίμα προς το δέρμα και να αποβάλει θερμότητα, κάτι που μπορεί να αυξήσει τον καρδιακό ρυθμό.
Η εφίδρωση κατά τη διάρκεια της νύχτας μπορεί επίσης να οδηγήσει σε αφυδάτωση, γεγονός που μπορεί να επηρεάσει ακόμη περισσότερο τον καρδιακό ρυθμό καθώς το σώμα προσπαθεί να ρυθμίσει τη θερμοκρασία του, εξήγησε ο Robert Gottlieb, καθηγητής στο τμήμα εσωτερικής ιατρικής της Burnett School of Medicine στο Texas Christian University.
Όλα αυτά μπορεί να οδηγήσουν σε χειρότερη ποιότητα ύπνου, είπε ο Alex Dimitriu. Σύμφωνα με την Oen-Hsiao, ο χρόνος που περνάτε στο στάδιο ύπνου rapid eye movement (REM), το οποίο συνδέεται με την εδραίωση της μνήμης, τη ρύθμιση της διάθεσης και τη συγκέντρωση, μπορεί να μειωθεί, με αποτέλεσμα να αισθάνεστε κουρασμένοι την επόμενη ημέρα.
Με την πάροδο του χρόνου, η επαναλαμβανόμενη έκθεση σε υψηλές θερμοκρασίες κατά τη διάρκεια του ύπνου μπορεί να οδηγήσει σε συσσώρευση στρες στον οργανισμό, κάτι που ενδέχεται να δυσκολεύει τη φυσιολογική προσαρμογή του σώματος σε υψηλές θερμοκρασίες στο μέλλον.
Ποια είναι τελικά η ιδανική θερμοκρασία στο υπνοδωμάτιο;
Σύμφωνα με τον Dimitriu, τα ευρήματα θα μπορούσαν να βοηθήσουν στη διαμόρφωση μελλοντικών συστάσεων για τις θερμοκρασίες σε εσωτερικούς χώρους τη νύχτα, ιδιαίτερα καθώς ο πλανήτης θερμαίνεται. Σήμερα, οι οδηγίες του Παγκόσμιου Οργανισμού Υγείας αναφέρουν ότι η υψηλότερη ασφαλής θερμοκρασία σε εσωτερικούς χώρους είναι περίπου 26°C, όμως δεν περιλαμβάνουν συγκεκριμένες συστάσεις για τις νυχτερινές συνθήκες.
Όσο για το πού πρέπει να ρυθμίσετε τον θερμοστάτη σας, παλαιότερες μελέτες προτείνουν ένα εύρος μεταξύ 20°C και 25°C. Ωστόσο, είναι σημαντικό να λαμβάνετε υπόψη και τις προσωπικές σας προτιμήσεις. «Πιστεύω ότι οι άνθρωποι πρέπει να κοιμούνται σε ένα περιβάλλον που τους είναι άνετο, σε μια θερμοκρασία που τους φαίνεται άνετη», είπε ο Gottlieb. Αν ξυπνάτε συχνά ιδρωμένοι μέσα στη νύχτα, αυτό μπορεί να είναι ένα σημάδι ότι χρειάζεται να χαμηλώσετε τη θερμοκρασία, πρόσθεσε η Oen-Hsiao.
Κατά τη διάρκεια περιόδων καύσωνα, το να διατηρείτε το υπνοδωμάτιό σας δροσερό και άνετο μπορεί να βοηθήσει στην προστασία της υγείας της καρδιάς σας. Χρησιμοποιήστε κλιματισμό αν είναι δυνατόν, ανοίξτε ένα παράθυρο, ενεργοποιήστε έναν ανεμιστήρα ή εξετάστε το ενδεχόμενο να μείνετε προσωρινά σε σπίτι φίλων ή συγγενών μέχρι να περάσει η ζέστη, συμβούλευσε ο Gottlieb.
