Η στυτική δυσλειτουργία μπορεί να προκύψει για πολλούς λόγους και να επηρεάσει τόσο νεότερους όσο και μεγαλύτερους άνδρες, γίνεται όμως συχνότερη καθώς ένας άνθρωπος γερνά. Στις ηλικίες 40 έως 70 ετών, η συχνότητα της στυτικής δυσλειτουργίας ξεπερνά το 50%.

Ωστόσο, ορισμένες έρευνες έχουν δείξει ότι σχεδόν το 20% των ατόμων άνω των 55 ετών δεν θα ζητούσε συμβουλή από επαγγελματία υγείας για τη στυτική δυσλειτουργία.

Αυτό μπορεί να είναι σοβαρό λάθος, καθώς αρκετές μελέτες υποστηρίζουν ότι η στυτική δυσλειτουργία μπορεί εκτός από ζήτημα ποιότητας ζωής να είναι επίσης σημάδι διαταραχών ψυχικής υγείας, διαβήτη τύπου 2, ορμονικών προβλημάτων και καρδιοπάθειας. Επιπλέον, είναι ένα πολύ συχνό πρόβλημα σε άτομα με καρκίνο στο πάγκρεας. Αν και δεν προκαλεί απαραίτητα όλες αυτές τις παθήσεις, μπορεί να αποτελεί ένα πρώιμο εξωτερικό σημάδι κρυφών ορμονικών, αγγειακών ή μεταβολικών προβλημάτων.

Ένα ακαδημαϊκό βιβλίο που δημοσιεύθηκε πρόσφατα από κορυφαίους ενδοκρινολόγους στην Ιταλία έχει στόχο να ενημερώσει το ευρύτερο κοινό για αυτές τις συσχετίσεις.

Ο τίτλος του, The Canary in the Coal Mine: Erectile Dysfunction as the Best Biomarker of Non-Communicable Chronic Diseases, συνοψίζει το βασικό μήνυμά τους για το πώς η στυτική δυσλειτουργία μπορεί να δείχνει άλλα προβλήματα υγείας.

Το δεύτερο κεφάλαιο συνοψίζει την υπάρχουσα βιβλιογραφία για τη στυτική δυσλειτουργία ως ειδικό προειδοποιητικό σημάδι καρδιαγγειακής νόσου.

Για παράδειγμα, μία μετα-ανάλυση 7 μελετών, που δημοσιεύτηκε στο επιστημονικό περιοδικό Frontiers, έδειξε ότι η στυτική δυσλειτουργία συνδέθηκε με 1,4 φορές υψηλότερο κίνδυνο καρδιαγγειακής νόσου, σε σύγκριση με τα άτομα που δεν είχαν τη συγκεκριμένη πάθηση.

Μάλιστα, μία από τις συχνές θεραπείες για τη στυτική δυσλειτουργία, η κατηγορία αγγειοδιασταλτικών φαρμάκων στην οποία ανήκει το Viagra, είχε αρχικά προταθεί για τη στεφανιαία νόσο.

Τα οφέλη του φαρμάκου στη στυτική δυσλειτουργία ανακαλύφθηκαν τυχαία. Καθώς η λειτουργία και των δύο οργάνων εξαρτάται σε μεγάλο βαθμό από το αγγειακό σύστημα του σώματος, οι επιστήμονες έχουν αναπτύξει τη θεωρία ότι ίσως η καρδιοπάθεια και η στυτική δυσλειτουργία να έχουν παρόμοια βάση.

Καρδιά και στυτική δυσλειτουργία έχουν κοινούς παράγοντες κινδύνου

Οι συγγραφείς του βιβλίου σημειώνουν ότι η καρδιαγγειακή νόσος και η στυτική δυσλειτουργία έχουν κοινούς παράγοντες κινδύνου, όπως το κάπνισμα και η έλλειψη άσκησης.

Η στυτική δυσλειτουργία, όμως, συχνά εμφανίζεται χρόνια πριν από τα καρδιαγγειακά προβλήματα.

Παρόμοια εικόνα υπάρχει και στον διαβήτη τύπου 2, όπως εξηγείται στο τρίτο κεφάλαιο.

Οι ανεπαρκείς ή πολύ ανεπαρκείς στύσεις αποτελούν πρόβλημα για το 50% ή και περισσότερο των ανδρών με σακχαρώδη διαβήτη, πιθανώς επειδή αντανακλούν συστηματική αγγειακή ή μεταβολική δυσλειτουργία.

Επιπλέον, η στυτική δυσλειτουργία συχνά προηγείται αυτής της μεταβολικής διαταραχής, γεγονός που δείχνει ότι μπορεί να αποτελεί χρήσιμο πρώιμο σύμπτωμα προβλημάτων με την ινσουλίνη.

Σε ανασκόπηση που δημοσιεύθηκε πρόσφατα, άλλη ομάδα επιστημόνων στην Ισπανία εξήγησε ότι «η στυτική δυσλειτουργία μπορεί να λειτουργεί όχι μόνο ως επιπλοκή του διαβήτη τύπου 2, αλλά και ως πρώιμος κλινικός δείκτης καρδιομεταβολικής νόσου».

Όταν ένα άτομο με διαβήτη τύπου 2 εμφανίζει στυτική δυσλειτουργία, οι συγγραφείς της ανασκόπησης υποστηρίζουν ότι αυτό «θα πρέπει να θεωρείται κλινικά σημαντικός δείκτης συστηματικής αγγειακής νόσου».

Σύμφωνα με τους ίδιους, ορισμένοι από τους κοινούς μηχανισμούς που συνδέουν τις δύο παθήσεις είναι το οξειδωτικό στρες, η φλεγμονή, η αυτόνομη νευροπάθεια και τα χαμηλά επίπεδα ορμονών.

«Η πιο έγκαιρη αναγνώριση της στυτικής δυσλειτουργίας σε άνδρες με διαβήτη τύπου 2, καθώς και η θεώρηση της στυτικής δυσλειτουργίας ως πρώιμου δείκτη διαβήτη τύπου 2 ή αντίστασης στην ινσουλίνη, έχει τη δυνατότητα να βελτιώσει την αναγνώριση και τη διαχείριση και των δύο παθήσεων», κατέληξαν.

Οι συσχετίσεις είναι ισχυρές, όμως η ιδέα αυτή παραμένει θεωρητική μέχρι να επιβεβαιωθεί από υψηλής ποιότητας τυχαιοποιημένες ελεγχόμενες δοκιμές ότι η στυτική δυσλειτουργία αποτελεί πρώιμο δείκτη νόσου.

Στυτική δυσλειτουργία και παθήσεις του εντέρου

Νεότερες έρευνες αρχίζουν μάλιστα να εντοπίζουν συνδέσεις ανάμεσα στη στυτική δυσλειτουργία και παθήσεις του εντέρου.

Οι άνδρες με σύνδρομο ευερέθιστου εντέρου, για παράδειγμα, έχουν πάνω από δύο φορές μεγαλύτερη πιθανότητα να εμφανίσουν στυτική δυσλειτουργία, σύμφωνα με μικρή μελέτη σε 133 φοιτητές.

Η φλεγμονώδης νόσος του εντέρου συνδέεται επίσης με τη συγκεκριμένη πάθηση.

Αν η στυτική δυσλειτουργία αποδειχθεί αξιόπιστος δείκτης κακής υγείας, είναι πιθανό να ενταχθεί καλύτερα στους τακτικούς ελέγχους υγείας, ώστε να λειτουργεί ως προειδοποίηση για όσους διατρέχουν τον μεγαλύτερο κίνδυνο.

Ο ουρολόγος Tobias Köhler, από τη Mayo Clinic, συμμετείχε σε επιτροπή που δημοσίευσε το 2024 συναινετικές συστάσεις για τους κλινικούς γιατρούς σχετικά με τη στυτική δυσλειτουργία. Η επιτροπή υποστήριξε ότι η πάθηση αυτή δεν είναι απλώς ζήτημα «ποιότητας ζωής», αλλά και καρδιαγγειακό ζήτημα.

Σε πρόσφατη πληθυσμιακή μελέτη, οι άνδρες με στυτική δυσλειτουργία και γνωστούς παράγοντες κινδύνου για καρδιαγγειακή νόσο που έπαιρναν φάρμακα τύπου Viagra συνδέθηκαν με ορισμένα εντυπωσιακά αποτελέσματα για την υγεία.

Σε αυτά περιλαμβάνονται μείωση 25% στη θνησιμότητα από κάθε αιτία, μείωση 39% στους καρδιαγγειακούς θανάτους, 17% χαμηλότερο ποσοστό καρδιακής ανεπάρκειας και 15% χαμηλότερο ποσοστό επαναγγείωσης, δηλαδή διαδικασίας για την αποκατάσταση της ροής του αίματος.