Οι γυναίκες που έχουν γυναικολογικές παθήσεις, όπως ενδομητρίωση, έντονη ή ακανόνιστη περίοδο ή πολυενδοκρινικό μεταβολικό σύνδρομο ωοθηκών, μπορεί να διατρέχουν αυξημένο κίνδυνο καρδιοπάθειας, αλλά και παθήσεων που επηρεάζουν τη ροή του αίματος προς τον εγκέφαλο, όπως το εγκεφαλικό, σύμφωνα με πρόσφατη μελέτη.

Το πολυενδοκρινικό μεταβολικό σύνδρομο ωοθηκών, που παλαιότερα ήταν γνωστό ως σύνδρομο πολυκυστικών ωοθηκών, είναι πολύ συχνό στις γυναίκες με διαβήτη, γεγονός που κάνει ακόμη πιο απαιτητική τη διαχείριση του διαβήτη.

«Αν και ο βαθμός του αυξημένου κινδύνου διέφερε από μελέτη σε μελέτη, η συνολική εικόνα δείχνει έντονα ότι τα άτομα με αυτές τις παθήσεις μπορεί να έχουν μεγαλύτερη πιθανότητα να εμφανίσουν συμβάντα όπως καρδιοπάθεια ή εγκεφαλικό», εξήγησε στο Everyday Health ο Mathew Leonardi, εκ των συγγραφέων της μελέτης και αναπληρωτής καθηγητής μαιευτικής και γυναικολογίας στο McMaster University.

Η ενδομητρίωση και το πολυενδοκρινικό μεταβολικό σύνδρομο ωοθηκών συνδέονται με τον μεγαλύτερο κίνδυνο για την καρδιά και τον εγκέφαλο

Σε συστηματική ανασκόπηση και μεταανάλυση, οι ερευνητές συνδύασαν τα αποτελέσματα 28 μελετών που είχαν δημοσιευθεί έως τον Απρίλιο του 2024 και περιλάμβαναν συνολικά περισσότερους από 3,2 εκατομμύρια συμμετέχοντες. Στόχος τους ήταν να εξετάσουν τη σχέση ανάμεσα σε μη καρκινικές γυναικολογικές διαταραχές, όπως η ενδομητρίωση, το πολυενδοκρινικό μεταβολικό σύνδρομο ωοθηκών, η έντονη περίοδος και οι ακανόνιστοι εμμηνορροϊκοί κύκλοι, και την καρδιοπάθεια και την εγκεφαλοαγγειακή νόσο, δηλαδή τις παθήσεις που αφορούν τη ροή του αίματος στον εγκέφαλο.

Σε σύγκριση με τις γυναίκες που δεν είχαν γυναικολογικές διαταραχές, οι ερευνητές κατέληξαν στο συμπέρασμα ότι όσες είχαν τουλάχιστον μία τέτοια διαταραχή είχαν:

• 28% υψηλότερο κίνδυνο καρδιαγγειακής και εγκεφαλοαγγειακής νόσου
• 41% υψηλότερο κίνδυνο ισχαιμικής καρδιοπάθειας, δηλαδή καρδιακής βλάβης που προκαλείται από στένωση των αρτηριών της καρδιάς
• 33% υψηλότερο κίνδυνο εγκεφαλοαγγειακής νόσου, όπως εγκεφαλικό, ανεύρυσμα εγκεφάλου, εγκεφαλική αιμορραγία και νόσο της καρωτίδας

Οι γυναίκες με πολυενδοκρινικό μεταβολικό σύνδρομο ωοθηκών, ενδομητρίωση ή και τα δύο είχαν τον υψηλότερο συνολικό κίνδυνο.

Η ενδομητρίωση εμφανίζεται όταν ιστός παρόμοιος με το ενδομήτριο, δηλαδή την εσωτερική επένδυση της μήτρας, αναπτύσσεται έξω από τη μήτρα. Εκτιμάται ότι επηρεάζει περίπου 10% των γυναικών αναπαραγωγικής ηλικίας παγκοσμίως, δηλαδή περίπου 190 εκατομμύρια γυναίκες.

Το πολυενδοκρινικό μεταβολικό σύνδρομο ωοθηκών είναι ορμονική διαταραχή που εμφανίζεται όταν οι ωοθήκες παράγουν υπερβολική ποσότητα ορμονών. Μπορεί να προκαλέσει ακανόνιστο κύκλο, απουσία περιόδου, ακμή, μη φυσιολογική τριχοφυΐα, παχυσαρκία και υπογονιμότητα. Όπως και η ενδομητρίωση, είναι συχνό, καθώς το σύνδρομο πολυκυστικών ωοθηκών εκτιμάται ότι επηρεάζει περίπου 10% έως 13% των γυναικών αναπαραγωγικής ηλικίας.

Μια γυναίκα μπορεί να έχει ταυτόχρονα ενδομητρίωση και πολυενδοκρινικό μεταβολικό σύνδρομο ωοθηκών.

Η ανάλυση αναδεικνύει την έλλειψη ποιοτικής έρευνας για τη γυναικολογική υγεία

Οι ερευνητές αναγνώρισαν ότι η συνολική ποιότητα των μελετών που συμπεριλήφθηκαν στην ανάλυση διέφερε σημαντικά. Μάλιστα, αξιολόγησαν περισσότερες από τις μισές μελέτες ως μελέτες με πολύ υψηλό κίνδυνο μεροληψίας.

«Ένα ακόμη βασικό συμπέρασμα είναι η ανάγκη για καλύτερη και πιο συνεπή έρευνα, καθώς πολλές από τις μελέτες που συμπεριλάβαμε είχαν περιορισμούς. Παρ’ όλα αυτά, συνολικά τα δεδομένα δείχνουν μια σχέση που αξίζει προσοχή τόσο στην κλινική πράξη όσο και στη μελλοντική έρευνα», ανέφερε ο Leonardi.

Η Abha Khandelwal, κλινική καθηγήτρια ιατρικής και ειδικός στην καρδιαγγειακή υγεία των γυναικών στο Stanford Medicine στην Καλιφόρνια, επισήμανε επίσης την ανάγκη για καλύτερη έρευνα σε αυτόν τον τομέα.

«Μόνο το 21% των μελετών που εξετάστηκαν είχε καλό σχεδιασμό και χαμηλό κίνδυνο μεροληψίας, αρκετές από τις μελέτες που εξετάστηκαν είχαν μεροληψία και πιθανότατα υπάρχουν αρκετοί συγχυτικοί παράγοντες για τους οποίους δεν έγινε προσαρμογή», ανέφερε.

Αυτό σημαίνει ότι οι συγκεκριμένες μελέτες δεν έλαβαν υπόψη άλλους σημαντικούς παράγοντες που θα μπορούσαν να επηρεάσουν τον κίνδυνο καρδιοπάθειας και εγκεφαλικού.

«Για να προχωρήσει η επιστήμη και να κατανοήσουμε όλες τις συσχετίσεις και τους δυνητικά τροποποιήσιμους παράγοντες κινδύνου για τις γυναίκες, είναι κρίσιμο να χρηματοδοτηθεί ποιοτική έρευνα σε αυτόν τον τομέα και οι γυναίκες να συμμετέχουν σε αυτές τις μελέτες. Ελπίζω ότι αυτό θα λειτουργήσει ως κάλεσμα προς τις γυναίκες να διεκδικήσουν καλύτερη έρευνα σε αυτούς τους τομείς και να συνεχίσουν να δουλεύουν για τον έλεγχο των παραγόντων κινδύνου για καρδιοπάθεια και εγκεφαλοαγγειακή νόσο», ανέφερε η Khandelwal.

Τι μπορεί να εξηγεί αυτή τη σύνδεση;

Η ανάλυση δεν σχεδιάστηκε για να δείξει γιατί υπάρχει αυτή η σχέση. Με βάση τις ίδιες τις παθήσεις και όχι τα ευρήματα της μελέτης, θα μπορούσαν να υπάρχουν ορισμένες πιθανές εξηγήσεις, σύμφωνα με την Khandelwal, όπως:

Το πολυενδοκρινικό μεταβολικό σύνδρομο ωοθηκών και η εγκεφαλοαγγειακή νόσος έχουν παρόμοιες φλεγμονώδεις οδούς και παράγοντες κινδύνου.

Αυτές οι γυναικολογικές παθήσεις μπορεί να δυσκολεύουν με διάφορους τρόπους έναν τρόπο ζωής που προστατεύει την καρδιά. Για παράδειγμα, εάν έχετε έντονο πόνο στην περίοδο, μπορεί να έχετε μικρότερη διάθεση για άσκηση.

Εάν έχετε ακανόνιστο κύκλο, αυτό μπορεί να οφείλεται σε διακυμάνσεις των ορμονών του φύλου. «Γνωρίζουμε ότι αυτό μπορεί να επηρεάσει τη λειτουργία των ενδοθηλιακών κυττάρων», ανέφερε η Khandelwal. Τα ενδοθηλιακά κύτταρα επενδύουν το εσωτερικό των αιμοφόρων αγγείων και βοηθούν στη ρύθμιση της ροής του αίματος.

«Δεν μπορούμε επίσης να παραβλέψουμε τις θεραπείες και τις χειρουργικές επεμβάσεις που χρησιμοποιούνται για την αντιμετώπιση αυτών των γυναικολογικών παθήσεων. Για παράδειγμα, ορισμένες ορμονικές θεραπείες ή επεμβάσεις όπως η υστερεκτομή μπορεί να επηρεάζουν οι ίδιες τον μακροπρόθεσμο κίνδυνο καρδιοπάθειας και εγκεφαλικού», ανέφερε ο Leonardi.

Τι πρέπει να κάνουν οι γυναίκες με πολυενδοκρινικό μεταβολικό σύνδρομο ωοθηκών και ενδομητρίωση για να διαχειριστούν τον πιθανό αυξημένο κίνδυνο;

Ο Leonardi υπογράμμισε ότι, παρότι τα ευρήματα δείχνουν σύνδεση, δεν αποτελούν «αδιάσειστη απόδειξη άμεσης σχέσης αιτίας και αποτελέσματος» και χρειάζεται περισσότερη έρευνα.

«Εάν έχετε γυναικολογική πάθηση, αυτό δεν σημαίνει ότι είναι δεδομένο πως θα εμφανίσετε καρδιακή ή εγκεφαλοαγγειακή νόσο. Σημαίνει απλώς ότι είναι συνετό να δώσετε λίγη περισσότερη προσοχή. Το μήνυμα εδώ είναι να είστε προνοητικές, όχι να πανικοβληθείτε», ανέφερε ο Leonardi.

Ο ίδιος δίνει τις εξής συμβουλές:

• Μιλήστε με το γιατρό σας για τους καρδιαγγειακούς παράγοντες κινδύνου. Ρωτήστε για την αρτηριακή πίεση, τη χοληστερίνη και τα επίπεδα σακχάρου στο αίμα σας, ειδικά εάν έχετε πολυενδοκρινικό μεταβολικό σύνδρομο ωοθηκών, ενδομητρίωση ή άλλες χρόνιες γυναικολογικές παθήσεις.
• Υιοθετήστε υγιεινές συνήθειες στην καθημερινότητά σας, όπως τακτική σωματική δραστηριότητα, ισορροπημένη διατροφή και αποφυγή του καπνίσματος.
• Εάν λαμβάνετε ορμονικές θεραπείες ή έχετε κάνει επεμβάσεις όπως υστερεκτομή ή ωοθηκεκτομή, δηλαδή αφαίρεση ωοθήκης, συζητήστε το με τους γιατρούς σας, ώστε να αξιολογηθεί πώς μπορεί να επηρεάζουν την καρδιαγγειακή υγεία σας.