Στις 25 Σεπτεμβρίου, η 28χρονη Daria Shipilova, η οποία εργαζόταν σε ερευνητικό ινστιτούτο για την πανώλη στην περιοχή Ιρκούτσκ της Ρωσίας, έσπασε έναν δοκιμαστικό σωλήνα που περιείχε το παθογόνο που προκαλεί πνευμονική πανώλη, σύμφωνα με τοπικά δημοσιεύματα.
Η πανώλη είναι μια βακτηριακή νόσος που μπορεί να αποδειχθεί απειλητική για τη ζωή και έχει να εμφανιστεί στην Ευρώπη περισσότερα από 50 χρόνια. Στο παρελθόν, προκάλεσε εκτεταμένες πανδημίες με πολύ υψηλή θνητότητα. Τον 14ο αιώνα έγινε γνωστή ως «Μαύρος Θάνατος» και προκάλεσε περισσότερους από 50 εκατομμύρια θανάτους στην Ευρώπη. Σήμερα, τα αντιβιοτικά και η υποστηρικτική θεραπεία είναι αποτελεσματικά, αρκεί η νόσος να διαγνωστεί εγκαίρως.
Σύμφωνα με τον Παγκόσμιο Οργανισμό Υγείας (ΠΟΥ), πρόκειται για μια πολύ σοβαρή νόσο, ιδιαίτερα όταν τα βακτήρια περάσουν στην κυκλοφορία του αίματος, προκαλώντας σηψαιμική πανώλη, ή προσβάλουν τους πνεύμονες, προκαλώντας πνευμονική πανώλη. Χωρίς θεραπεία, το ποσοστό θνητότητας κυμαίνεται από 30% έως 100%.
Η πνευμονική πανώλη είναι η πιο επιθετική μορφή της νόσου. Η περίοδος επώασης μπορεί να είναι μόλις 24 ώρες. Ένα άτομο που νοσεί από πνευμονική πανώλη μπορεί να μεταδώσει τη νόσο σε άλλους ανθρώπους μέσω αναπνευστικών σωματιδίων. Αν δεν διαγνωστεί και δεν αντιμετωπιστεί έγκαιρα, μπορεί να αποβεί θανατηφόρα. Ωστόσο, οι πιθανότητες ανάρρωσης είναι υψηλές όταν εντοπιστεί και αντιμετωπιστεί εγκαίρως, δηλαδή μέσα σε 24 ώρες από την εμφάνιση των συμπτωμάτων.
Τι συνέβη με την πανώλη στη Ρωσία
Η Shipilova εισήχθη σε νοσοκομείο στις 29 Σεπτεμβρίου με συμπτώματα σοβαρής πνευμονίας και πέθανε τη νύχτα μεταξύ 1ης και 2ας Οκτωβρίου.
Μετά τον θάνατό της, οι αρχές επέβαλαν καραντίνα σε αρκετές υγειονομικές μονάδες της περιοχής και έθεσαν υπό ιατρική παρακολούθηση σχεδόν 200 άτομα που είχαν έρθει σε επαφή μαζί της.
Ο κυβερνήτης της περιοχής Ιρκούτσκ, Igor Kobzev, δήλωσε ότι κανένα από τα άτομα που παρακολουθούνται δεν παρουσίαζε συμπτώματα και ότι όλα τα τεστ ήταν αρνητικά.
Ρωσικά μέσα ενημέρωσης ανέφεραν ότι η Shipilova ενδέχεται να είχε προσβληθεί από πνευμονική πανώλη, εντούτοις οι υγειονομικές αρχές δεν έχουν επιβεβαιώσει τη διάγνωση.
Η ρωσική υπηρεσία δημόσιας υγείας ανακοίνωσε ότι η Shipilova έπασχε από «πνευμονία άγνωστης αιτιολογίας» και ότι οι περαιτέρω εξετάσεις δεν εντόπισαν μικροοργανισμούς που να συνδέονται με την εργασία της. Παράλληλα, τόνισε ότι η επιδημιολογική κατάσταση στην περιοχή παραμένει σταθερή.
Η κατάσταση στην Ευρώπη και τις ΗΠΑ
Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή παρακολουθεί «πολύ στενά» την πιθανή έξαρση πνευμονικής πανώλης στη Σιβηρία και δηλώνει έτοιμη να συντονίσει την αντίδραση των κρατών μελών, εφόσον χρειαστεί.
Οι ρωσικές αρχές μέχρι στιγμής δεν έχουν επιβεβαιώσει ότι υπάρχει έξαρση πανώλης, ωστόσο τα σχετικά δημοσιεύματα έχουν προκαλέσει έντονη ανησυχία διεθνώς.
«Γνωρίζουμε τα δημοσιεύματα σχετικά με το εργαστηριακό περιστατικό στη Ρωσία, το οποίο φαίνεται να αφορά ένα παθογόνο που προκαλεί πανώλη. Η δημόσια υγεία αποτελεί πάντα προτεραιότητά μας, γι' αυτό και βρισκόμαστε σε επαφή με τους ειδικούς μας στο Ευρωπαϊκό Κέντρο Πρόληψης και Ελέγχου Νοσημάτων», επισήμανε εκπρόσωπος της Ευρωπαϊκής Επιτροπής σήμερα, Δευτέρα 5 Οκτωβρίου.
«Παρακολουθούμε πολύ στενά τι συμβαίνει. Μετά την πανδημία του κορωνοϊού είμαστε πολύ καλύτερα προετοιμασμένοι για ενδεχόμενες πανδημίες», πρόσθεσε ο εκπρόσωπος, σημειώνοντας ότι οι χώρες διαθέτουν αποθέματα αντιβιοτικών.
Η Επιτροπή ενημερώνεται μέσω του Παγκόσμιου Οργανισμού Υγείας από τις ρωσικές αρχές, καθώς οι απευθείας επαφές μεταξύ Ρώσων και Ευρωπαίων αξιωματούχων έχουν περιοριστεί σημαντικά μετά την έναρξη της πλήρους εισβολής της Ρωσίας στην Ουκρανία.
Προς το παρόν, η Ευρωπαϊκή Επιτροπή δεν σκοπεύει να συγκαλέσει ειδική συνεδρίαση ούτε να λάβει έκτακτα μέτρα.
Η στάση των Βρυξελλών είναι αντίστοιχη με εκείνη της Ουάσιγκτον.
Το υπουργείο Εξωτερικών των ΗΠΑ ανακοίνωσε ότι γνωρίζει την κατάσταση και την παρακολουθεί «στενά». Παράλληλα, η αμερικανική κυβέρνηση κάλεσε τη Μόσχα να δώσει «ακριβείς» πληροφορίες «γρήγορα και με διαφάνεια». Και η Ευρωπαϊκή Επιτροπή τόνισε την ανάγκη για «έγκαιρη και διαφανή ενημέρωση».
Εκπρόσωπος του Υπουργείου Υγείας και Ανθρωπίνων Υπηρεσιών των ΗΠΑ επιβεβαίωσε επίσης ότι τα Κέντρα Ελέγχου και Πρόληψης Νοσημάτων των ΗΠΑ συνεργάζονται με το υπουργείο Εξωτερικών, ενώ και ο Λευκός Οίκος παρακολουθεί τις εξελίξεις και τα μέτρα καραντίνας που έχει επιβάλει η Ρωσία.
Αυτή τη στιγμή δεν υπάρχουν απευθείας εμπορικές πτήσεις μεταξύ των Ηνωμένων Πολιτειών και της Ρωσίας, ενώ η Ουάσιγκτον δεν έχει ανακοινώσει πρόσθετους ταξιδιωτικούς περιορισμούς εξαιτίας του ύποπτου κρούσματος.
Τα δημοσιεύματα έχουν προκαλέσει ανησυχία σε ορισμένους Αμερικανούς βουλευτές και πρώην αξιωματούχους, μεταξύ άλλων λόγω του ιστορικού της Ρωσίας στην έρευνα για βιολογικά όπλα.
Ο Ρεπουμπλικανός βουλευτής Don Bacon, υψηλόβαθμο μέλος της Επιτροπής Ενόπλων Δυνάμεων της Βουλής των Αντιπροσώπων, αναφέρθηκε στους επίμονους ρωσικούς ισχυρισμούς ότι εργαστήρια στην Ουκρανία, τα οποία υποστηρίζονταν από τις ΗΠΑ, συμμετείχαν σε έρευνα για βιολογικά όπλα.
«Θυμάμαι να ακούω από όσους τάσσονταν κατά της Ουκρανίας για τα λεγόμενα βιολογικά εργαστήριά της. Ήταν ρωσικές επιχειρήσεις παραπληροφόρησης στην καλύτερή τους εκδοχή. Στην πραγματικότητα, όμως, η Ρωσία είναι αυτή που διαθέτει τα βιολογικά εργαστήρια», έγραψε ο Bacon στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης.
