Συνήθως δίνουμε μεγαλύτερη σημασία στο πώς επηρεάζει τους πνεύμονές μας ο αέρας στους εξωτερικούς χώρους, για παράδειγμα λόγω αλλεργιών ή καπνού. Ωστόσο, ο Kevin Kim, πνευμονολόγος στο Hackensack University Medical Center, υπογραμμίζει ότι αφιερώνει μεγάλο μέρος του χρόνου του συζητώντας με τους ασθενείς του για όσα εισπνέουν μέσα στο ίδιο τους το σπίτι.

«Περνάμε το μεγαλύτερο μέρος της ημέρας μας σε εσωτερικούς χώρους, επομένως η ποιότητα του αέρα στο σπίτι επηρεάζει άμεσα το αναπνευστικό μας σύστημα», εξήγησε ο ίδιος στο Parade. «Πολλά καθημερινά προϊόντα που υπάρχουν σε ένα σπίτι, όπως τα καθαριστικά σε σπρέι και τα αρωματικά κεριά, μπορεί να απελευθερώνουν στον αέρα χημικές ουσίες ή μούχλα χωρίς να το αντιλαμβανόμαστε».

Όπως ανέφερε ο πνευμονολόγος, το οξυγόνο περνά από τους πνεύμονες στην κυκλοφορία του αίματος και τροφοδοτεί το σώμα, ενώ με την εκπνοή αποβάλλεται διοξείδιο του άνθρακα. «Παράλληλα, οι αεραγωγοί λειτουργούν και ως φυσικός μηχανισμός άμυνας, καθώς διαθέτουν ένα στρώμα βλέννας και μικροσκοπικές τρίχες που παγιδεύουν και απομακρύνουν τη σκόνη, τα μικρόβια και άλλες ερεθιστικές ουσίες».

Τι πρέπει να προσέχετε εάν έχετε υγραντήρα χώρου

Οι υγραντήρες είναι συσκευές που αυξάνουν την υγρασία του αέρα και μπορούν να βοηθήσουν σημαντικά όταν οι αεραγωγοί είναι ξηροί, να μειώσουν τις ρινορραγίες και να ανακουφίσουν από τα συμπτώματα του κρυολογήματος κατά τους ξηρούς χειμερινούς μήνες.

Σύμφωνα με τον Kim, όμως, «αν ένας υγραντήρας δεν συντηρείται σωστά, μπορεί ουσιαστικά να μετατραπεί σε μηχανισμό που διασπείρει στον αέρα βακτήρια, μούχλα και άλλες επιβλαβείς ουσίες σε μορφή αερολύματος».

Αυτό ακούγεται αρκετά ανησυχητικό.

«Όταν εισπνέετε αυτό το μολυσμένο νέφος, τα μικροσκοπικά σωματίδια μπορούν να φτάσουν βαθιά στους πνεύμονες, προκαλώντας έντονη φλεγμονή και διάφορα προβλήματα του αναπνευστικού», πρόσθεσε ο Kim.

Τι είναι ο «πυρετός από υγραντήρα» και ποιοι άλλοι κίνδυνοι υπάρχουν για το αναπνευστικό

Ο όρος «πυρετός από υγραντήρα» δεν αποτελεί επίσημη ιατρική διάγνωση. Περιγράφει έναν τύπο φλεγμονής των πνευμόνων που, όπως ανέφερε, θα ήταν πιο σωστό να χαρακτηρίζεται ως αναπνευστική νόσος που προκαλείται από τη χρήση υγραντήρα. Η εικόνα μπορεί να μοιάζει με πνευμονίτιδα υπερευαισθησίας.

«Εμφανίζεται όταν οι πνεύμονες αντιδρούν με έντονη φλεγμονή στην εισπνοή βακτηρίων ή μυκήτων που έχουν αναπτυχθεί στο δοχείο ενός βρόμικου υγραντήρα», ανέφερε. «Επειδή πρόκειται για φλεγμονώδη αντίδραση σε μολυσμένο νέφος, τα συμπτώματα συχνά θυμίζουν αιφνίδια γρίπη ή λοίμωξη του αναπνευστικού», επισήμανε ο Kim.

Μέσα σε λίγες ώρες από τη στιγμή που θα θέσετε σε λειτουργία έναν υγραντήρα, μπορεί να εμφανίσετε:

• Πυρετό
• Ρίγη
• Ξηρό βήχα
• Δύσπνοια
• Σφίξιμο στο στήθος

Δυστυχώς, σύμφωνα με τον Kim, ένας βρόμικος υγραντήρας μπορεί να προκαλέσει και άλλα προβλήματα στο αναπνευστικό.

«Εκτός από τον ‘πυρετό από υγραντήρα’, η χρήση ενός βρόμικου υγραντήρα μπορεί εύκολα να πυροδοτήσει κρίσεις άσθματος και να επιδεινώσει τις αλλεργίες, επειδή διασπείρει στον αέρα σπόρια μούχλας και ακάρεα της σκόνης, τα οποία ευνοούνται από την υπερβολική υγρασία», ανέφερε.

Ο κρυφός κίνδυνος της «λευκής σκόνης» από τους υγραντήρες υπερήχων

Αν χρησιμοποιείτε υγραντήρα υπερήχων και παρατηρείτε μια «λευκή σκόνη» να κάθεται πάνω στα έπιπλα, πρόκειται στην πραγματικότητα για πολύ λεπτά σωματίδια μεταλλικών στοιχείων που έχουν διασκορπιστεί στον αέρα.

«Όταν χρησιμοποιείτε νερό βρύσης, τα μεταλλικά στοιχεία που περιέχει φυσιολογικά το νερό, όπως το ασβέστιο και το μαγνήσιο, μπορεί να μετατραπούν σε πολύ λεπτά σωματίδια και να διασκορπιστούν στον αέρα μαζί με τα σταγονίδια νερού», εξήγησε ο Kim. «Αυτό μπορεί να είναι επικίνδυνο, επειδή δημιουργούνται λεπτά αιωρούμενα σωματίδια PM2.5, τα οποία είναι αρκετά μικρά ώστε να φτάσουν βαθιά στους πνεύμονες».

Η εισπνοή αυτών των πολύ μικρών σωματιδίων μπορεί, σύμφωνα με τον ίδιο, να ερεθίσει τον πνευμονικό ιστό, να προκαλέσει κρίσεις άσθματος ή εξάρσεις χρόνιας αποφρακτικής πνευμονοπάθειας, ΧΑΠ, και να συμβάλει σε χρόνια φλεγμονή.

Μελέτη του 2020 έδειξε ότι η χρήση νερού βρύσης σε υγραντήρες υπερήχων μπορεί να αυξήσει τα επίπεδα PM2.5 μέσα στο σπίτι σε επίπεδα αντίστοιχα με εκείνα που καταγράφονται σε μια πόλη με έντονη ατμοσφαιρική ρύπανση.

«Αυτό μπορεί να αποφευχθεί αν χρησιμοποιείτε απεσταγμένο ή απιονισμένο νερό», τόνισε ο Kim.

Πόσο συχνά πρέπει να καθαρίζετε τον υγραντήρα

Ο υγραντήρας πρέπει να καθαρίζεται καθημερινά. Αυτό σημαίνει ότι πρέπει να αδειάζετε το νερό, να σκουπίζετε καλά το δοχείο μέχρι να στεγνώσει εντελώς και στη συνέχεια να το γεμίζετε ξανά.

«Το στάσιμο νερό αποτελεί ιδανικό περιβάλλον για την ανάπτυξη μούχλας και βακτηρίων και αρκούν λίγες ημέρες για να σχηματιστεί ένα γλοιώδες βιοφίλμ στο εσωτερικό του δοχείου», ανέφερε στο Parade. «Αν δεν καθαρίζετε τον υγραντήρα συχνά, υπάρχει κίνδυνος να διασπείρει μικρόβια απευθείας στον αέρα που αναπνέετε».

Ο Kim συμπλήρωσε ότι μία φορά την εβδομάδα πρέπει να γίνεται σχολαστικός καθαρισμός ολόκληρης της συσκευής.

Πώς θα καθαρίσετε σωστά τον υγραντήρα σας βήμα - βήμα

Δεν χρειάζεται να σταματήσετε εντελώς να χρησιμοποιείτε τον υγραντήρα. Είναι, όμως, σημαντικό να τον καθαρίζετε τακτικά, ώστε να μην επιβαρύνετε την υγεία των πνευμόνων σας. Δείτε τι προτείνει ο Kim:

• Αποσυνδέστε τη συσκευή από την πρίζα και αδειάστε όλο το νερό που έχει απομείνει στο δοχείο και στη βάση.
• Αποσυναρμολογήστε πλήρως τον υγραντήρα, αφαιρώντας το δοχείο, το φίλτρο, εφόσον υπάρχει, και όλα τα αποσπώμενα εξαρτήματα.
• Γεμίστε το δοχείο με μείγμα νερού και λευκού ξιδιού, σε αναλογία περίπου 240 ml ξίδι ανά 3,8 λίτρα νερού, και αφήστε το να δράσει για 20 έως 30 λεπτά, ώστε να διαλυθούν οι εναποθέσεις μεταλλικών στοιχείων.
• Χρησιμοποιήστε μια μαλακή βούρτσα, όπως μια παλιά οδοντόβουρτσα, και τρίψτε απαλά τα σημεία όπου βλέπετε υπολείμματα ή γλοιώδεις επικαθίσεις, τόσο στο δοχείο όσο και στη βάση.
• Ξεπλύνετε πολύ καλά όλα τα εξαρτήματα με νερό βρύσης, μέχρι να φύγει εντελώς η μυρωδιά του ξιδιού.
• Αφήστε όλα τα μέρη να στεγνώσουν πλήρως στον αέρα πριν συναρμολογήσετε ξανά τη συσκευή και τη γεμίσετε, κατά προτίμηση με απεσταγμένο νερό.

Πότε πρέπει να αντικαταστήσετε εντελώς τον υγραντήρα

Ως γενικός κανόνας, ένας υγραντήρας καλό είναι να αντικαθίσταται κάθε 3 έως 5 χρόνια, καθώς με τον χρόνο το μοτέρ και τα εσωτερικά εξαρτήματα αρχίζουν φυσιολογικά να φθείρονται.

Υπάρχουν, όμως, περιπτώσεις στις οποίες είναι προτιμότερο να τον αντικαταστήσετε νωρίτερα. Ειδικότερα, καλό είναι να γίνει αντικατάσταση εάν:

• Δεν καθαρίζει πλέον καλά. Αν παραμένουν επίμονες λευκές ή γκρι εναποθέσεις, παρά το τρίψιμο με ξίδι, είναι ώρα να πάρετε καινούργιο υγραντήρα. «Αυτές οι σκληρές εναποθέσεις δημιουργούν μια πορώδη επιφάνεια όπου τα βακτήρια μπορούν να κρύβονται και να πολλαπλασιάζονται», ανέφερε ο Kim.
• Υπάρχει ορατή μούχλα ή επιμένει μια δυσάρεστη μυρωδιά. Αν έχετε καθαρίσει σχολαστικά το δοχείο και εξακολουθεί να μυρίζει μούχλα, ίσως είναι καλύτερο να αντικαταστήσετε τη συσκευή. «Η μούχλα πιθανότατα έχει περάσει στα εσωτερικά μηχανικά μέρη ή στην περιοχή του μοτέρ, όπου δεν μπορείτε να φτάσετε για να τα καθαρίσετε», τόνισε ο ίδιος.
• Το πλαστικό έχει ραγίσει ή έχει βαθιές γρατζουνιές. Ακόμη και μικρές φθορές μπορεί να δημιουργήσουν πρόβλημα. «Οι πολύ μικρές ρωγμές και οι γρατζουνιές στο δοχείο νερού είναι σχεδόν αδύνατο να καθαριστούν σχολαστικά, με αποτέλεσμα να αποτελούν ιδανικό σημείο για την ανάπτυξη βακτηριακού βιοφίλμ», κατέληξε ο πνευμονολόγος.