Σύμφωνα με τη νέα έκθεση Global Cancer Statistics, 2026, σχεδόν 21 εκατομμύρια άνθρωποι διαγνώστηκαν με καρκίνο παγκοσμίως το 2024, ενώ 9,8 εκατομμύρια πέθαναν από τη νόσο.
Ωστόσο, μια νέα ανάλυση προβλέπει ότι τα νούμερα αυτά θα αυξηθούν ακόμα περισσότερο. Ειδικότερα, οι εκτιμήσεις δείχνουν ότι περίπου 1 στους 5 ανθρώπους σε όλο τον κόσμο θα εμφανίσει καρκίνο κάποια στιγμή στη ζωή του. Περίπου 1 στους 9 άνδρες και 1 στις 13 γυναίκες αναμένεται να πεθάνουν από καρκίνο.
Μάλιστα, έως το 2050, τα νέα περιστατικά καρκίνου σε ετήσια βάση προβλέπεται να φτάσουν τα 34 εκατομμύρια. Πρόκειται για αύξηση κατά 67% σε σχέση με το 2024, η οποία αποδίδεται αποκλειστικά στην αύξηση και τη γήρανση του πληθυσμού.
Η παγκόσμια εικόνα του καρκίνου
Η έκθεση εκπονήθηκε από ερευνητές της Αμερικανικής Αντικαρκινικής Εταιρείας και του Διεθνούς Οργανισμού Έρευνας για τον Καρκίνο, του οργανισμού του Παγκόσμιου Οργανισμού Υγείας που ειδικεύεται στον καρκίνο. Η μελέτη δημοσιεύθηκε στο επιστημονικό περιοδικό CA: A Cancer Journal for Clinicians.
«Ο καρκίνος αποτελεί μία από τις μεγαλύτερες προκλήσεις για τη δημόσια υγεία στον 21ο αιώνα και ένα σημαντικό εμπόδιο στην αύξηση του προσδόκιμου ζωής παγκοσμίως. Η κατανόηση της έκτασης της νόσου και της γεωγραφικής της κατανομής είναι απαραίτητη για τον σχεδιασμό αποτελεσματικών και δίκαιων στρατηγικών πρόληψης και ελέγχου», ανέφερε η Hyuna Sung, ανώτερη επιστήμονας στον τομέα της επιτήρησης του καρκίνου στην Αμερικανική Αντικαρκινική Εταιρεία και επικεφαλής συγγραφέας της έκθεσης. «Αν και το μέγεθος της επιβάρυνσης από τον καρκίνο και οι έντονες γεωγραφικές ανισότητες είναι ανησυχητικά, τα στοιχεία αυτά αναδεικνύουν παράλληλα μια τεράστια ευκαιρία. Εκτιμάται ότι σχεδόν οι μισοί θάνατοι από καρκίνο θα μπορούσαν να αποφευχθούν μέσω της αντιμετώπισης δυνητικά τροποποιήσιμων παραγόντων κινδύνου, ενώ ένα ακόμη σημαντικό ποσοστό θανάτων θα μπορούσε να προληφθεί μέσω της έγκαιρης διάγνωσης και της έγκαιρης θεραπείας».
Τα νέα στοιχεία βασίζονται στις εκτιμήσεις του GLOBOCAN για το 2024. Το GLOBOCAN είναι μια βάση δεδομένων που καταγράφει τα νέα περιστατικά και τους θανάτους από 34 διαφορετικούς τύπους καρκίνου σε 186 χώρες παγκοσμίως. Οι ερευνητές εξέτασαν πώς διαφοροποιούνται οι διαγνώσεις και οι θάνατοι από καρκίνο ανά περιοχή και ανάλογα με τον Δείκτη Ανθρώπινης Ανάπτυξης και στη συνέχεια χρησιμοποίησαν τις δημογραφικές τάσεις για να εκτιμήσουν πώς μπορεί να διαμορφωθεί η παγκόσμια επιβάρυνση από τη νόσο έως το 2050.
Τα ποσοστά καρκίνου διαφέρουν σημαντικά ανά τον κόσμο
Ένα από τα πιο σαφή ευρήματα είναι ότι ο καρκίνος δεν επηρεάζει όλες τις περιοχές του κόσμου με τον ίδιο τρόπο.
Τα ποσοστά εμφάνισης καρκίνου παρουσίαζαν διαφορές της τάξης των 4 έως 5 φορές μεταξύ των περιοχών. Τα υψηλότερα ποσοστά καταγράφηκαν στην Αυστραλία και τη Νέα Ζηλανδία, ενώ τα χαμηλότερα σε ορισμένες περιοχές της Αφρικής και της Νότιας και Κεντρικής Ασίας.
Οι διαφορές στη θνησιμότητα από καρκίνο ήταν μικρότερες, αλλά παρέμεναν σημαντικές, καθώς τα ποσοστά διέφεραν περίπου κατά δύο φορές. Τα υψηλότερα ποσοστά θανάτων καταγράφηκαν στους άνδρες της Ανατολικής Ευρώπης και στις γυναίκες της Μελανησίας.
Ο καρκίνος του πνεύμονα παραμένει ο συχνότερος παγκοσμίως
Ο καρκίνος του πνεύμονα εξακολουθεί να βρίσκεται στην πρώτη θέση παγκοσμίως τόσο στις νέες διαγνώσεις όσο και στους θανάτους από καρκίνο, με το κάπνισμα να παραμένει ο βασικός παράγοντας κινδύνου για τη νόσο. Το 2024 καταγράφηκαν σχεδόν 2,6 εκατομμύρια νέα περιστατικά καρκίνου του πνεύμονα, τα οποία αντιστοιχούν στο 13% όλων των περιστατικών καρκίνου. Ο καρκίνος του πνεύμονα προκάλεσε επίσης 1,9 εκατομμύρια θανάτους, δηλαδή το 19% όλων των θανάτων από καρκίνο παγκοσμίως.
Ο καρκίνος του μαστού στις γυναίκες ήταν ο δεύτερος συχνότερα διαγνωσμένος καρκίνος παγκοσμίως. Καταγράφηκαν περίπου 2,4 εκατομμύρια νέα περιστατικά και 694.000 θάνατοι, γεγονός που καθιστά τον καρκίνο του μαστού τον συχνότερο καρκίνο στις γυναίκες τόσο σε αριθμό νέων περιστατικών όσο και σε θανάτους.
Τα στοιχεία αποκαλύπτουν επιπλέον μεγάλες διαφορές στην επιβίωση. Οι γυναίκες στη Δυτική Αφρική έχουν δύο φορές μεγαλύτερη πιθανότητα να πεθάνουν από καρκίνο του μαστού σε σύγκριση με τις γυναίκες στην Αυστραλία και τη Νέα Ζηλανδία, παρότι τα περιστατικά καρκίνου του μαστού στη Δυτική Αφρική είναι περίπου τα μισά. Η διαφορά αυτή αντανακλά τις ανισότητες στην πρόσβαση στη διάγνωση και τη θεραπεία.
Οι καρκίνοι του παχέος εντέρου, του ήπατος και του προστάτη αυξάνουν την παγκόσμια επιβάρυνση
Ο καρκίνος του παχέος εντέρου ήταν ο τρίτος συχνότερα διαγνωσμένος καρκίνος παγκοσμίως και η δεύτερη συχνότερη αιτία θανάτου από καρκίνο. Καταγράφηκαν περισσότερα από 2,0 εκατομμύρια νέα περιστατικά και 918.000 θάνατοι.
Ο καρκίνος του ήπατος συνδέθηκε με 843.000 νέα περιστατικά και 732.000 θανάτους, αποτελώντας την τρίτη συχνότερη αιτία θανάτου από καρκίνο παγκοσμίως.
Στους άνδρες, ο καρκίνος του προστάτη ήταν ο δεύτερος συχνότερα διαγνωσμένος καρκίνος και η τέταρτη συχνότερη αιτία θανάτου από καρκίνο. Καταγράφηκαν περίπου 1,5 εκατομμύρια νέα περιστατικά και 420.000 θάνατοι. Τα ποσοστά θνησιμότητας ήταν ιδιαίτερα υψηλά στην Καραϊβική και την υποσαχάρια Αφρική, όπου ο καρκίνος του προστάτη αποτελεί συχνά την κυριότερη αιτία θανάτου από καρκίνο στους άνδρες.
Ο καρκίνος του στομάχου, του τραχήλου της μήτρας και του παγκρέατος παραμένουν σημαντικές απειλές
Ο καρκίνος του στομάχου ευθυνόταν για περίπου 980.000 νέα περιστατικά και 642.000 θανάτους το 2024. Βρισκόταν στην πέμπτη θέση παγκοσμίως τόσο ως προς τον αριθμό των νέων περιστατικών όσο και ως προς τους θανάτους, με τα υψηλότερα ποσοστά να καταγράφονται στην Ανατολική Ασία.
Ο καρκίνος του τραχήλου της μήτρας εξακολουθεί να αποτελεί σημαντική αιτία θανάτων που μπορούν να προληφθούν, παρά τη διαθεσιμότητα του εμβολιασμού κατά του HPV και του προσυμπτωματικού ελέγχου. Αποτελεί την κυριότερη αιτία θανάτου από καρκίνο στις γυναίκες σε 26 χώρες, οι περισσότερες από τις οποίες βρίσκονται στην υποσαχάρια Αφρική, καθώς και σε περιοχές της Νότιας και Κεντρικής Αμερικής.
Ο καρκίνος του παγκρέατος παρουσιάζει διαφορετική εικόνα. Μολονότι βρισκόταν μόλις στην 11η θέση ως προς τον αριθμό νέων περιστατικών, προκάλεσε σχεδόν μισό εκατομμύριο θανάτους, συγκεκριμένα 491.000, και κατατάχθηκε στην έκτη θέση ως προς τη θνησιμότητα από καρκίνο.
Παράλληλα, συχνός ήταν και ο καρκίνος του θυρεοειδούς, με σχεδόν ένα εκατομμύριο νέα περιστατικά παγκοσμίως, συγκεκριμένα 959.000. Έτσι, ήταν ο έκτος συχνότερα διαγνωσμένος καρκίνος παγκοσμίως.
Η πρόληψη θα μπορούσε να κάνει τεράστια διαφορά
Παρά την προβλεπόμενη αύξηση των περιστατικών καρκίνου, οι ερευνητές τονίζουν ότι μεγάλο μέρος των θανάτων από τη νόσο θα μπορούσε να προληφθεί.
«Κάθε περιοχή αντιμετωπίζει διαφορετικές προκλήσεις όσον αφορά τον καρκίνο, επομένως κάθε χώρα χρειάζεται το δικό της σχέδιο για να περιορίσει την αυξανόμενη επιβάρυνση από τη νόσο. Όμως, η πρόληψη του καρκίνου πρέπει να αποτελεί κορυφαία προτεραιότητα για κάθε χώρα», τόνισε ο Ahmedin Jemal, ανώτερος αντιπρόεδρος στον τομέα της επιτήρησης και της ισότητας στην υγεία στην Αμερικανική Αντικαρκινική Εταιρεία και εκ των συγγραφέων της μελέτης. «Πρέπει να εντείνουμε τις προσπάθειες ώστε να βοηθήσουμε τους ανθρώπους να διακόψουν τη χρήση καπνού, να αποφεύγουν λοιμώξεις που συνδέονται με τον καρκίνο, να μην καταναλώνουν αλκοόλ, να διατηρούν υγιές βάρος και να ασκούνται περισσότερο καθημερινά».
