Ένα παλιό φάρμακο για την υψηλή αρτηριακή πίεση μπορεί να ενισχύσει σημαντικά τη δράση μιας στοχευμένης αντικαρκινικής θεραπείας, σύμφωνα με πρόσφατη μελέτη, η οποία δημοσιεύτηκε στο επιστημονικό περιοδικό The Journal for ImmunoTherapy of Cancer.
Σύμφωνα με τους ερευνητές από το Dartmouth Cancer Center, το εγκεκριμένο από τον FDA φάρμακο για την αρτηριακή πίεση telmisartan, φαίνεται να ενισχύει την αποτελεσματικότητα της στοχευμένης θεραπείας olaparib, όσον αφορά την εξόντωση καρκινικών κυττάρων. Με αυτό τον τρόπο, η χρήση της συγκεκριμένης θεραπείας θα μπορούσε να διευρυνθεί σε πολύ περισσότερους ασθενείς.
«Η μελέτη αυτή έδειξε ότι ένα κοινό, ασφαλές, καλά ανεκτό, εύχρηστο και οικονομικό φάρμακο μπορεί να βελτιώσει σημαντικά την αποτελεσματικότητα μιας σημαντικής κατηγορίας αντικαρκινικών θεραπειών», ανέφερε ο Curiel, επικεφαλής της μελέτης.
Πώς το φάρμακο ενισχύει την αντικαρκινική θεραπεία
Οι αναστολείς PARP, όπως το olaparib, είναι ένα είδος αντικαρκινικής θεραπείας που δρουν εκμεταλλευόμενοι αδυναμίες στον τρόπο με τον οποίο ορισμένα καρκινικά κύτταρα επιδιορθώνουν το κατεστραμμένο DNA. Είναι ιδιαίτερα αποτελεσματικοί σε όγκους με ελαττωματικό μηχανισμό επιδιόρθωσης DNA μέσω ομόλογου ανασυνδυασμού, όπως σε περιπτώσεις με μεταλλάξεις στο γονίδιο BRCA.
Ωστόσο, πολλοί όγκοι δεν εμφανίζουν αυτές τις βλάβες, γεγονός που περιορίζει τον αριθμό των ασθενών που μπορούν να ωφεληθούν από αυτούς τους παράγοντες. Επιπλέον, οι περισσότεροι καρκίνοι αναπτύσσουν τελικά αντοχή στους αναστολείς PARP.
Η ομάδα του Curiel διαπίστωσε ότι το telmisartan μπορεί να κάνει τους όγκους πιο ευάλωτους στους αναστολείς PARP, ακόμη και όταν δεν διαθέτουν τις συγκεκριμένες διαταραχές στην επιδιόρθωση DNA που συνήθως καθιστούν αποτελεσματικά τα φάρμακα αυτά.
Σε προκλινικές μελέτες, το telmisartan αύξησε τη βλάβη στο DNA των καρκινικών κυττάρων όταν συνδυάστηκε με το olaparib και ενεργοποίησε ισχυρά σήματα που «ξυπνούν» το ανοσοποιητικό σύστημα. Συγκεκριμένα, ο συνδυασμός ενίσχυσε την παραγωγή ιντερφερονών τύπου I, μορίων που βοηθούν το ανοσοποιητικό σύστημα να αναγνωρίζει και να επιτίθεται στον καρκίνο.
«Η ενεργοποίηση του ανοσοποιητικού φαίνεται να είναι βασικός λόγος για τον οποίο ο συνδυασμός λειτουργεί τόσο αποτελεσματικά», εξήγησε ο Curiel.
Μοναδική δράση σε σχέση με άλλα φάρμακα για την αρτηριακή πίεση
Το telmisartan ανήκει στην κατηγορία των αναστολέων υποδοχέων αγγειοτενσίνης II, φαρμάκων που χρησιμοποιούνται ευρέως για την αντιμετώπιση της υπέρτασης. Η νέα μελέτη έδειξε ότι οι αντικαρκινικές του επιδράσεις ήταν μοναδικές σε σύγκριση με άλλα φάρμακα της ίδιας κατηγορίας που εξετάστηκαν.
Το φάρμακο μείωσε επίσης τα επίπεδα της PD-L1 μέσα στα καρκινικά κύτταρα, μιας πρωτεΐνης που χρησιμοποιούν οι όγκοι για να «ξεφεύγουν» από την επίθεση του ανοσοποιητικού συστήματος, ενισχύοντας περαιτέρω τη θεραπευτική του δυναμική.
«Το telmisartan έχει πολλαπλές αντικαρκινικές δράσεις που, σε συνδυασμό με στοχευμένες θεραπείες, θα μπορούσαν να κάνουν τους όγκους πιο ευαίσθητους σε διαφορετικούς τύπους θεραπείας», είπε ο Curiel. «Σε αυτή τη μελέτη δείξαμε τη βελτιωμένη αποτελεσματικότητα με τους αναστολείς PARP, αλλά έχουμε επίσης ισχυρά δεδομένα που δείχνουν ότι το telmisartan ενισχύει την αποτελεσματικότητα διαφορετικών κατηγοριών χημειοθεραπείας και ανοσοθεραπείας σε πολλούς άλλους τύπους καρκίνου μέσω παρόμοιων μηχανισμών».
Ταχεία μετάβαση σε κλινικές μελέτες
Το telmisartan χορηγείται από το στόμα, είναι ασφαλές και καλά ανεκτό, ακόμη και σε άτομα χωρίς υπέρταση, γεγονός που το καθιστά ιδανικό υποψήφιο για εφαρμογή στην κλινική πράξη. Ο Curiel και οι συνεργάτες του ήδη δοκιμάζουν τη στρατηγική αυτή σε ασθενείς, μέσω δύο εν εξελίξει κλινικών μελετών.
Η μία μελέτη αξιολογεί τον συνδυασμό σε άνδρες με μεταστατικό καρκίνο του προστάτη που είναι ανθεκτικός στον ευνουχισμό. Ο πρώτος ασθενής που εντάχθηκε στη μελέτη παρουσίασε, σύμφωνα με τον Curiel, εξαιρετική ανταπόκριση στη θεραπεία. Η δεύτερη μελέτη αφορά καρκίνο των ωοθηκών ανθεκτικό στην πλατίνα και μόλις εντάχθηκε ο πρώτος ασθενής.
«Όσα βλέπουμε μέχρι στιγμής είναι ενθαρρυντικά. Στόχος μας είναι να διαπιστώσουμε αν αυτή η συνδυαστική προσέγγιση μπορεί να βοηθήσει περισσότερους ασθενείς να ωφεληθούν από την αυξημένη αποτελεσματικότητα των αναστολέων PARP και άλλων κατηγοριών αντικαρκινικής θεραπείας, και ενδεχομένως να ξεπεραστεί η αντοχή σε αυτά τα φάρμακα», κατέληξε ο Curiel.
