Μια κατηγορία φαρμάκων για τη γρίπη μπορεί να μειώσει τη γνωστική έκπτωση και την πρόωρη γήρανση σε ανθρώπους που ζουν με χρόνια ιογενή λοίμωξη, σύμφωνα με νέα μελέτη του που δημοσιεύτηκε στο επιστημονικό περιοδικό Med.

Η έρευνα ξεκίνησε με δείγματα αίματος από άτομα με HIV και στη συνέχεια επεκτάθηκε σε προκλινικές δοκιμές φαρμάκων. Τα ευρήματα δείχνουν ότι θα μπορούσε να υπάρξει μια νέα θεραπευτική προσέγγιση για τα γνωστικά προβλήματα σε άτομα με HIV, με πιθανές προεκτάσεις και για άλλες παθήσεις που σχετίζονται με τη γήρανση, όπως η άνοια.

HIV και άνοια - Πώς συνδέονται

Τουλάχιστον ένας στους 4 ανθρώπους που ζουν με HIV εμφανίζει προβλήματα μνήμης και σκέψης, ακόμη και όταν λαμβάνει αποτελεσματική αντιρετροϊκή θεραπεία. Μέχρι σήμερα, οι λόγοι πίσω από αυτά τα γνωστικά συμπτώματα δεν ήταν ξεκάθαροι.

Στη συγκεκριμένη μελέτη, οι επιστήμονες του Northwestern εντόπισαν έναν νέο βιολογικό παράγοντα που φαίνεται να εμπλέκεται: τη διάσπαση προστατευτικών μορίων σακχάρου στο σώμα, τα οποία είναι γνωστά ως γλυκάνες και φυσιολογικά βοηθούν στον έλεγχο της φλεγμονής. Όταν η φλεγμονή γίνεται χρόνια, μπορεί να επιταχύνει τη βιολογική γήρανση, καθώς κάνει το ανοσοποιητικό σύστημα να παραμένει σε κατάσταση υπερδιέγερσης για μεγάλο χρονικό διάστημα.

Οι επιστήμονες εντόπισαν αυτόν τον νέο μηχανισμό που σχετίζεται με τα σάκχαρα αναλύοντας δείγματα αίματος από περισσότερα από 100 άτομα με HIV, με και χωρίς γνωστική διαταραχή. Στη συνέχεια, η ερευνητική ομάδα πραγματοποίησε εργαστηριακές μελέτες και μελέτες σε ποντίκια, όπου διαπίστωσε ότι φάρμακα για τη γρίπη, συγκεκριμένα ένας συνδυασμός Tamiflu και ενός ακόμη πειραματικού φαρμάκου, διατήρησαν τα μόρια σακχάρου και προστάτευσαν τον εγκέφαλο.

«Δεν λέμε ακόμη ότι οι άνθρωποι πρέπει να παίρνουν φάρμακα για τη γρίπη για να προλάβουν τη γνωστική έκπτωση», εξήγησε ο επικεφαλής συγγραφέας της μελέτης Mohamed Abdel-Mohsen, αναπληρωτής καθηγητής Ιατρικής στον τομέα λοιμωδών νοσημάτων της Ιατρικής Σχολής Feinberg του Northwestern University.

«Λέμε ότι τα ευρήματά μας ανοίγουν τον δρόμο για να εξεταστεί αν αυτή η κατηγορία φαρμάκων ή καλύτερες εκδοχές επόμενης γενιάς θα μπορούσαν να αξιοποιηθούν εκ νέου για επιπλοκές που σχετίζονται με τον εγκέφαλο και τη γήρανση», πρόσθεσε.

Πώς έγινε η μελέτη

Αρχικά, οι επιστήμονες ανέλυσαν δείγματα αίματος από άτομα με HIV που συμμετείχαν στην AIDS Clinical Trials Group. Όλοι οι συμμετέχοντες λάμβαναν θεραπεία για τον HIV και είχαν αξιολογηθεί κλινικά είτε ως άτομα με φυσιολογική γνωστική λειτουργία είτε ως άτομα με γνωστική διαταραχή.

Η ομάδα του Abdel-Mohsen ανέλυσε τα πρότυπα σακχάρων στις πρωτεΐνες του αίματος των συμμετεχόντων και διαπίστωσε ότι υπήρχε σαφής σύνδεση ανάμεσα στη διάσπαση των μορίων σακχάρου και τη γνωστική έκπτωση.

Στη συνέχεια, η ομάδα χρησιμοποίησε ανοσοκύτταρα από ανθρώπους που ζουν με HIV, καθώς και μοντέλα ποντικών με HIV, για να εξετάσει αν η διάσπαση των σακχάρων αύξανε τη φλεγμονή.

Τέλος, οι επιστήμονες του Northwestern χρησιμοποίησαν τα φάρμακα για τη γρίπη για να δείξουν ότι, στα ποντίκια, η διατήρηση των μορίων σακχάρου μείωσε τη φλεγμονή, επιβράδυνε τη βιολογική γήρανση και προστάτευσε τη μνήμη.

Τα συγκεκριμένα φάρμακα για τη γρίπη ονομάζονται αναστολείς σιαλιδάσης και περιλαμβάνουν το Tamiflu, γνωστό και ως οσελταμιβίρη. Συνήθως χρησιμοποιούνται για την αντιμετώπιση της γρίπης, επειδή μπλοκάρουν ένα ιικό ένζυμο που βοηθά τον ιό να εξαπλωθεί. Σε αυτή τη μελέτη, όμως, οι επιστήμονες τα χρησιμοποίησαν με διαφορετικό τρόπο: μπλόκαραν άλλα ένζυμα του σώματος που διασπούν τα προστατευτικά μόρια σακχάρου.

Ισχυρότερη επίδραση στις γυναίκες

Η διάσπαση των σακχάρων ήταν πιο έντονη στις γυναίκες που συμμετείχαν στη μελέτη. Ο Abdel-Mohsen ανέφερε ότι στους άνδρες αυτές οι αλλαγές στα σάκχαρα τείνουν να εμφανίζονται σταδιακά και σταθερά με τη γήρανση. Στις γυναίκες, όμως, η διάσπαση ξεκινά πιο αργά και στη συνέχεια επιταχύνεται γύρω από την εμμηνόπαυση.

«Πριν από την εμμηνόπαυση, οι γυναίκες εμφανίζουν πιο αργή απώλεια αντιφλεγμονωδών γλυκανών και πιο αργή συσσώρευση προφλεγμονωδών γλυκανών σε σύγκριση με τους άνδρες. Γύρω από την εμμηνόπαυση, όμως, υπάρχει μια ταχεία μετατόπιση προς ένα πιο φλεγμονώδες προφίλ γλυκανών», ανέφερε ο Abdel-Mohsen, ο οποίος είναι επίσης μέλος του Potocsnak Longevity Institute της Feinberg.

Τα επόμενα βήματα

Ο Abdel-Mohsen ανέφερε ότι η ομάδα του εργάζεται τώρα σε δύο κατευθύνσεις: αφενός στη βελτιστοποίηση πιθανών θεραπευτικών στρατηγικών με τα φάρμακα για τη γρίπη και αφετέρου στη διερεύνηση του αν τα μόρια σακχάρου μπορούν να προβλέψουν μελλοντική γνωστική έκπτωση μέσω νέων αιματολογικών εξετάσεων βιοδεικτών.

«Σε ό,τι αφορά τη θεραπεία, θέλουμε να κάνουμε περισσότερη προκλινική έρευνα για να βελτιστοποιήσουμε την προσέγγιση. Αν και ορισμένοι αναστολείς σιαλιδάσης χρησιμοποιούνται ήδη με ασφάλεια σε ανθρώπους για τη γρίπη, δεν έχουν δοκιμαστεί για αυτόν τον σκοπό, σε αυτή τη δόση ή για αυτή τη διάρκεια», ανέφερε.