Σε ένα σημαντικό βήμα για την πρώιμη ανίχνευση του καρκίνου στο πάγκρεας προχώρησε η Mayo Clinic. Πιο συγκεκριμένα, ανέπτυξε ένα μοντέλο τεχνητής νοημοσύνης (AI), το οποίο μπορεί να βοηθήσει τους γιατρούς να ανιχνεύσουν τον καρκίνο του παγκρέατος σε συνήθεις αξονικές τομογραφίες κοιλιακής χώρας έως και τρία χρόνια πριν από την κλινική διάγνωση.
Η καινοτομία του νέου μοντέλου βασίζεται στην ικανότητά του να εντοπίζει ανεπαίσθητα σημάδια της νόσου πριν οι όγκοι γίνουν ορατοί, όταν η θεραπευτική αγωγή μπορεί να είναι ακόμη δυνατή και απολεσματική. Τα ευρήματα, που δημοσιεύθηκαν στο Gut, σηματοδοτούν ένα ορόσημο στην πολυετή ερευνητική προσπάθεια της Mayo Clinic για την έγκαιρη ανίχνευση ενός από τους πιο θανατηφόρους καρκίνους.
Η μελέτη επικυρώνει αυτό το μοντέλο τεχνητής νοημοσύνης επόμενης γενιάς χρησιμοποιώντας δεδομένα και ιατρική εμπειρία που αντικατοπτρίζουν την κλινική πρακτική, συμπεριλαμβανομένων αξονικών τομογραφιών από πολλαπλά ιδρύματα, συστήματα απεικόνισης και πρωτόκολλα. Οι ερευνητές χρησιμοποίησαν το μοντέλο τεχνητής νοημοσύνης για να αναλύσουν σχεδόν 2.000 αξονικές τομογραφίες, συμπεριλαμβανομένων σαρώσεων από ασθενείς που αργότερα διαγνώστηκαν με καρκίνο του παγκρέατος - όλες αρχικά ερμηνεύτηκαν ως φυσιολογικές.
Το σύστημα, που ονομάζεται Radiomics-based Early Detection Model (REDMOD), εντόπισε το 73% αυτών των προδιαγνωστικών καρκίνων σε διάμεσο χρόνο περίπου 16 μηνών πριν από τη διάγνωση - σχεδόν διπλάσιο από το ποσοστό ανίχνευσης των ειδικών που εξετάζουν τις ίδιες σαρώσεις χωρίς τη βοήθεια της τεχνητής νοημοσύνης. Το πλεονέκτημα ήταν ακόμη μεγαλύτερο σε προγενέστερα χρονικά σημεία. Σε σαρώσεις που πραγματοποιήθηκαν περισσότερο από δύο χρόνια πριν από τη διάγνωση, η τεχνητή νοημοσύνη εντόπισε σχεδόν τρεις φορές περισσότερους πρώιμους καρκίνους που διαφορετικά θα παρέμεναν απαρατήρητοι.
Να σημειωθεί ότι, ο καρκίνος του παγκρέατος παραμένει ένας από τους πιο θανατηφόρους καρκίνους επειδή σπάνια προκαλεί ανιχνεύσιμα σημάδια στα αρχικά του στάδια. Περισσότερο από το 85% των ασθενών λαμβάνουν τη διάγνωση αφού η ασθένεια έχει ήδη εξαπλωθεί και τα ποσοστά πενταετούς επιβίωσης παραμένουν κάτω από το 15%, σύμφωνα με το Εθνικό Ινστιτούτο Καρκίνου. Οι προβλέψεις δείχνουν ότι θα γίνει η δεύτερη κύρια αιτία θανάτου που σχετίζεται με τον καρκίνο στις ΗΠΑ έως το 2030.
«Το μεγαλύτερο εμπόδιο για τη διάσωση ζωών από τον καρκίνο του παγκρέατος ήταν η αδυναμία μας να δούμε την ασθένεια όταν είναι ακόμα ιάσιμη», λέει ο Ajit Goenka, MD, κύριος συγγραφέας της μελέτης, ακτινολόγος και ειδικός πυρηνικής ιατρικής στην κλινική Mayo. «Αυτή η τεχνητή νοημοσύνη μπορεί πλέον να αναγνωρίσει το σημάδι του καρκίνου από ένα φυσιολογικό πάγκρεας και μπορεί να το κάνει αυτό αξιόπιστα με την πάροδο του χρόνου και σε ποικίλα κλινικά περιβάλλοντα», προσθέτει.
Οι ερευνητές εξελίσσουν αυτό το project σε κλινικές δοκιμές μέσω της Τεχνητής Νοημοσύνης για την Πρώιμη Ανίχνευση του Καρκίνου του Παγκρέατος ή AI-PACED. Αυτή η προοπτική μελέτη αξιολογεί πώς οι κλινικοί γιατροί μπορούν να ενσωματώσουν την καθοδηγούμενη από την Τεχνητή Νοημοσύνη ανίχνευση στη φροντίδα ασθενών με αυξημένο κίνδυνο. Η μελέτη συνδυάζει την ανάλυση της τεχνητής νοημοσύνης της ρουτίνας απεικόνισης με τη διαχρονική παρακολούθηση για την αξιολόγηση της απόδοσης, συμπεριλαμβανομένης της έγκαιρης ανίχνευσης, των ψευδώς θετικών και των κλινικών αποτελεσμάτων.
Αυτή η έρευνα αποτελεί μέρος της πρωτοβουλίας Precure της Mayo Clinic, η οποία στοχεύει στην πρόβλεψη και την πρόληψη ασθενειών εντοπίζοντας τις πρώτες βιολογικές αλλαγές στο σώμα πριν από την έναρξη των συμπτωμάτων. Αντικατοπτρίζει επίσης τη στρατηγική Κλινικού Αντίκτυπου της Mayo Clinic, επιταχύνοντας τη μεταφορά της ανακάλυψης στη φροντίδα των ασθενών.
