Το 2024, περίπου 694.000 γυναίκες σε όλο τον κόσμο πέθαναν από καρκίνο του μαστού. Πρόκειται σήμερα για τη συχνότερη μορφή καρκίνου στις γυναίκες παγκοσμίως.

Οι πιθανότητες επιβίωσης διαφέρουν ανάλογα με τον τύπο του καρκίνου του μαστού, το στάδιο στο οποίο βρίσκεται και το αν έχει κάνει μετάσταση, δηλαδή αν έχει εξαπλωθεί σε άλλα σημεία του σώματος.

Προηγούμενες μελέτες δείχνουν ότι, εκτός από την τήρηση της θεραπείας που τους έχει συστήσει ο γιατρός, οι γυναίκες με καρκίνο του μαστού ενδέχεται να μπορούν να αυξήσουν το προσδόκιμο ζωής τους υιοθετώντας υγιεινές συνήθειες, όπως η τακτική σωματική δραστηριότητα.

Όσον αφορά τη διατροφή, προηγούμενες έρευνες διαπίστωσαν ότι ορισμένα θρεπτικά συστατικά μπορεί να συμβάλλουν στη μείωση του κινδύνου θανάτου από καρκίνο του μαστού. Σε αυτά περιλαμβάνονται οι βιταμίνες του συμπλέγματος Β, η βιταμίνη D, τα ωμέγα 3 λιπαρά οξέα και η βιταμίνη C.

Τώρα, μια νέα μελέτη που δημοσιεύτηκε στο British Journal of Nutrition αναφέρει ότι οι πολυφαινόλες, φυσικές φυτικές ενώσεις γνωστές για τις αντιοξειδωτικές τους ιδιότητες, μπορεί να συμβάλλουν στη μείωση του κινδύνου θανάτου και υποτροπής του καρκίνου του μαστού.

Η μεγαλύτερη πρόσληψη πολυφαινολών συνδέεται με μικρότερο κίνδυνο θανάτου από καρκίνο του μαστού

Για τις ανάγκες της μελέτης, οι ερευνητές παρακολούθησαν 95 γυναίκες που είχαν διαγνωστεί με καρκίνο του μαστού για 11,5 χρόνια κατά μέσο όρο. Παράλληλα, αξιολόγησαν την ποσότητα πολυφαινολών που κατανάλωναν.

Στο τέλος της μελέτης, διαπίστωσαν ότι η μεγαλύτερη συνολική πρόσληψη πολυφαινολών, καθώς και δύο συγκεκριμένων κατηγοριών τους, των φαινολικών οξέων και των λιγνανών, συνδεόταν με χαμηλότερη θνησιμότητα από καρκίνο του μαστού.

Η μεγαλύτερη κατανάλωση φαινολικών οξέων συνδέθηκε επίσης με μικρότερο κίνδυνο υποτροπής του καρκίνου του μαστού. Παράλληλα, η συνολική πρόσληψη πολυφαινολών συσχετίστηκε με μεγαλύτερη επιβίωση ως προς τη θνησιμότητα από τη συγκεκριμένη νόσο.

Οι ερευνητές επισήμαναν ότι ο καφές ήταν η βασικότερη πηγή πολυφαινολών, φαινολικών οξέων και λιγνανών στη διατροφή των γυναικών που συμμετείχαν στη μελέτη.

Πώς μπορεί οι πολυφαινόλες να μειώνουν τον κίνδυνο θανάτου από καρκίνο του μαστού

Σύμφωνα με τη Monique Richard, διαιτολόγο και ιδιοκτήτρια του Nutrition In Sight, η οποία δεν συμμετείχε στη μελέτη, οι πολυφαινόλες αποτελούν μια μεγάλη οικογένεια φυσικών φυτικών ενώσεων. Περιέχονται σε τρόφιμα όπως:

• τα μούρα

• το κακάο

• ο καφές

• τα πολύχρωμα λαχανικά

• το εξαιρετικό παρθένο ελαιόλαδο

• τα βότανα και τα μπαχαρικά

• τα όσπρια

• οι ξηροί καρποί και οι σπόροι.

«Στη φύση, οι πολυφαινόλες δεν υπάρχουν μεμονωμένα. Βρίσκονται σε τρόφιμα που περιέχουν επίσης φυτικές ίνες, βιταμίνες, μέταλλα, υγιεινά λιπαρά και χιλιάδες άλλες φυτοχημικές ουσίες, οι οποίες πιθανότατα δρουν συνδυαστικά», ανέφερε η Richard στο Medical News Today.

«Οι πολυφαινόλες δρουν με διάφορους τρόπους. Φαίνεται ότι επηρεάζουν πολλές βιολογικές διεργασίες που σχετίζονται με την επιβίωση μετά τον καρκίνο, όπως το οξειδωτικό στρες, η χρόνια φλεγμονή, η ευαισθησία στην ινσουλίνη, η σηματοδότηση του ανοσοποιητικού συστήματος, η αγγειογένεση και η επικοινωνία μεταξύ των κυττάρων», πρόσθεσε η ίδια.

«Οι πολυφαινόλες επηρεάζουν επίσης τις βλάβες που προκαλούν οι ελεύθερες ρίζες και μπορούν να συμβάλουν στον περιορισμό μιας έντονης φλεγμονώδους αντίδρασης. Αυτό είναι σημαντικό, καθώς αυτού του είδους η χρόνια επιβάρυνση μπορεί να ευνοήσει την εξέλιξη των καρκινικών κυττάρων», είπε η Meridan Zerner, διαιτολόγος και ιδρύτρια του Meridan Zerner Nutrition στο Ντάλας του Τέξας, η οποία επίσης δεν συμμετείχε στη μελέτη.

«Οι πολυφαινόλες επηρεάζουν τα βακτήρια του εντέρου μας. Οι λιγνάνες, μια κατηγορία πολυφαινολών που εξετάστηκε στη συγκεκριμένη μελέτη, υποστηρίζουν τα βακτήρια του εντέρου, τα οποία με τη σειρά τους θα μπορούσαν να περιορίσουν την ανάπτυξη του ιστού του μαστού που προκαλείται από τα οιστρογόνα», εξήγησε η Zerner.

«Χρειάζεται περισσότερη έρευνα για να προσδιοριστεί αυτή η επίδραση, αλλά είναι πιθανό να εμπλέκεται κάποιος ορμονικός μηχανισμός», υπογράμμισε.

Χρειάζονται περισσότερες έρευνες σε διαφορετικούς πληθυσμούς

Το Medical News Today συνομίλησε επίσης με την Tracy Crane, εκ των επικεφαλής του Προγράμματος Ελέγχου του Καρκίνου και διευθύντρια Ιατρικής του Τρόπου Ζωής στο Sylvester Comprehensive Cancer Center του Πανεπιστημίου του Μαϊάμι.

Η Crane χαρακτήρισε τα ευρήματα της μελέτης ενθαρρυντικά και βιολογικά εύλογα. Τόνισε, όμως, ότι προς το παρόν αποτελούν τη βάση για τη διατύπωση νέων ερευνητικών υποθέσεων και όχι οριστικά συμπεράσματα.

«Η συγκεκριμένη μελέτη εντοπίζει μια σημαντική ένδειξη, αλλά δεν αποδεικνύει ότι η αύξηση της πρόσληψης πολυφαινολών μπορεί να αποτρέψει την υποτροπή ή να παρατείνει την επιβίωση», επισήμανε η Crane, η οποία δεν συμμετείχε στη μελέτη. «Τα ευρήματα επίσης δεν αποδεικνύουν ότι οι γυναίκες θα πρέπει να αρχίσουν να πίνουν μεγάλες ποσότητες καφέ ή να καταναλώνουν αλκοόλ ως πηγή πολυφαινολών».

Σύμφωνα με την Crane, το επόμενο βήμα θα πρέπει να είναι η επανάληψη της έρευνας σε πολύ μεγαλύτερους και πιο αντιπροσωπευτικούς πληθυσμούς, με επαναλαμβανόμενες αξιολογήσεις της διατροφής πριν και μετά τη διάγνωση.

«Οι μελέτες θα πρέπει να λαμβάνουν προσεκτικά υπόψη τον υπότυπο και το στάδιο του καρκίνου του μαστού, τις σύγχρονες θεραπείες, την τήρηση της θεραπείας, το σωματικό βάρος, τη σωματική δραστηριότητα, τις συννοσηρότητες και τους κοινωνικοοικονομικούς παράγοντες», διευκρίνισε. «Οι μελλοντικές έρευνες θα πρέπει επίσης να εξετάσουν τη σχέση ανάμεσα στην ποσότητα που καταναλώνεται και την επίδρασή της. Οι ερευνητές πρέπει ακόμη να διαχωρίσουν την επίδραση συγκεκριμένων τροφίμων, ιδιαίτερα του καφέ, από την επίδραση του συνολικού διατροφικού προτύπου».

«Τελικά, θα ήθελα να δω τυχαιοποιημένες διατροφικές παρεμβάσεις που θα εξετάζουν αν η αύξηση της κατανάλωσης διαφορετικών τροφίμων πλούσιων σε πολυφαινόλες επηρεάζει τις σχετικές μεταβολικές και φλεγμονώδεις διεργασίες, καθώς και τους μηχανισμούς που συνδέονται με τους όγκους», συνέχισε η Crane. «Αν αυτές οι μελέτες περιλαμβάνουν επαρκή αριθμό συμμετεχόντων και διαρκέσουν αρκετά, θα μπορούσαν επίσης να εξετάσουν την υποτροπή και την επιβίωση. Είναι σημαντικό, πάντως, να μην περάσουμε απευθείας από τα ευρήματα αυτής της μελέτης σε δοκιμές συμπυκνωμένων συμπληρωμάτων πολυφαινολών».

Πώς μπορείτε να προσθέσετε περισσότερες πολυφαινόλες στη διατροφή σας

Για όσους θέλουν να αυξήσουν την πρόσληψη πολυφαινολών, η Richard και η Zerner έδωσαν τις παρακάτω συμβουλές:

• Βάλτε περισσότερα χρώματα στο πιάτο σας. Τα τρόφιμα με πιο σκούρο χρώμα περιέχουν συνήθως περισσότερες πολυφαινόλες. Επιλέξτε περισσότερα μύρτιλα, βατόμουρα και σμέουρα, καθώς και σκουρόχρωμα κόκκινα ή μοβ τρόφιμα, όπως κόκκινα σταφύλια, δαμάσκηνα, κόκκινο λάχανο και ρόδια.

• Αυξήστε την κατανάλωση σκουρόχρωμων πράσινων φυλλωδών λαχανικών.

• Για σνακ, επιλέξτε καρύδια ή φιστίκια μαζί με ένα μικρό κομμάτι μαύρης σοκολάτας.

• Ο λιναρόσπορος είναι πλούσιος σε λιγνάνες και μπορεί να προστεθεί εύκολα στη βρώμη ή στο γιαούρτι.

• Πίνετε πράσινο τσάι, μαύρο τσάι ή καφέ χωρίς ζάχαρη, εφόσον δεν σας προκαλούν ενοχλήσεις.

• Χρησιμοποιήστε εξαιρετικό παρθένο ελαιόλαδο σε ντρέσινγκ και μαρινάδες, για σοτάρισμα ή για να δώσετε περισσότερη γεύση σε ψητά λαχανικά και φρούτα στη σχάρα.

• Εντάξτε τα όσπρια στη διατροφή σας αρκετές φορές την εβδομάδα, προσθέτοντάς τα σε μπολ με δημητριακά, μπουρίτο, σαλάτες και ζυμαρικά.

• Μπαχαρικά όπως το κύμινο, το γαρίφαλο, το τζίντζερ και η κανέλα αποτελούν επίσης ιδιαίτερα πλούσιες πηγές πολυφαινολών.

«Πολλοί πελάτες μου με ρωτούν αν μπορούν να λαμβάνουν πολυφαινόλες μέσω συμπληρωμάτων. Ωστόσο, τα διαθέσιμα ερευνητικά στοιχεία δείχνουν ότι είναι πιο αποτελεσματικό να τις λαμβάνετε από τρόφιμα παρά από συμπληρώματα, επειδή τα τρόφιμα προσφέρουν ισορροπημένους συνδυασμούς θρεπτικών συστατικών και ενώσεις που λειτουργούν συνεργιστικά, ενισχύοντας την απορρόφησή τους», τόνισε η Zerner.

«Ενθαρρύνω τους πελάτες και τους ασθενείς μου να επικεντρώνονται στο χρώμα, την ποικιλία και τη συνέπεια και όχι σε κάποια συγκεκριμένη ‘υπερτροφή’ ή σε κάποιο ‘διατροφικό κόλπο’», είπε η Richard. «Κάθε γεύμα είναι μια ευκαιρία να προσθέσετε ακόμη μία πηγή πολυφαινολών».

«Οι πολυφαινόλες αποτελούν σημαντικό μέρος μιας ολόκληρης ορχήστρας θρεπτικών συστατικών που χρειάζεται ο οργανισμός μας για να λειτουργεί αρμονικά», κατέληξε η ίδια. «Το συνολικό διατροφικό πρότυπο και οι επιλογές του τρόπου ζωής μας μπορούν να υποστηρίξουν τη μακροπρόθεσμη υγεία και ανθεκτικότητα, λειτουργώντας σαν μαέστρος που διευθύνει τη συμφωνία στο εσωτερικό του οργανισμού μας».