Ο πνευμονιόκοκκος προκαλείται από βακτήρια που ονομάζονται Streptococcus pneumoniae. Τα βακτήρια μπορούν να μολύνουν διάφορα μέρη του σώματος και τα συμπτώματα ποικίλλουν ανάλογα με το σημείο, όπου εντοπίζεται η λοίμωξη.

Σύμφωνα με την Ευρωπαϊκή Πύλη Πληροφοριών Εμβολιασμού της Ευρωπαϊκής Ένωσης, τα συμπτώματα της πνευμονιοκοκκικής νόσου εξαρτώνται από το σημείο του σώματος που έχουν μολύνει τα βακτήρια.

Η λοίμωξη μπορεί να είναι σχετικά ήπια, όταν προσβάλλει μόνο τη μύτη ή τα αυτιά. Ωστόσο, εάν τα βακτήρια φτάσουν σε άλλα μέρη του σώματος, όπως το αίμα, ο εγκέφαλος ή η καρδιά, τα συμπτώματα μπορεί να καταστούν σοβαρά και απειλητικά για τη ζωή.

Τα συμπτώματα της ήπιας νόσου περιλαμβάνουν:

• Πόνο στα αυτιά
• Πονοκέφαλο
• Ρινική συμφόρηση
• Βήχα
• Πυρετό
• Απώλεια της όρεξης

Τα συμπτώματα της σοβαρότερης νόσου μπορεί να περιλαμβάνουν:

• Σύγχυση
• Θωρακικό άλγος
• Δυσκολία στην αναπνοή
• Ευαισθησία στο φως
• Έντονο πόνο ή δυσφορία
• Εξάνθημα που δεν εξαφανίζεται όταν πιέζεται
• Ωχρό, κυανό, γκρι ή με ερυθρές κηλίδες δέρμα, χείλη ή γλώσσα
• Μελάγχρωση του δέρματος γύρω από τα νύχια ή τα μάτια.

Επιπλοκές του πνευμονιόκοκκου

Οι επιπλοκές της πνευμονιοκοκκικής νόσου εξαρτώνται από το σημείο της λοίμωξης στο σώμα. Στις πιθανές επιπλοκές περιλαμβάνονται:

• Μηνιγγίτιδα (φλεγμονή της μεμβράνης που περιβάλλει τον εγκέφαλο και τον νωτιαίο μυελό)
• Σηψαιμία (σοβαρή λοίμωξη του αίματος)
• Πνευμονία (λοίμωξη και φλεγμονή των πνευμόνων)
• Οστεομυελίτιδα (φλεγμονή των οστών)
• Σηπτική αρθρίτιδα (λοίμωξη και φλεγμονή των αρθρώσεων)

Σε σπάνιες περιπτώσεις, η μηνιγγίτιδα (που εμφανίζεται κυρίως σε παιδιά) και η σηψαιμία μπορεί να οδηγήσουν σε διά βίου αναπηρίες όπως κώφωση ή εγκεφαλική βλάβη. Ο ακρωτηριασμός των άκρων είναι αναγκαίος σε σοβαρές περιπτώσεις.

Εάν δεν χορηγηθεί η κατάλληλη θεραπεία, οι σοβαρές λοιμώξεις μπορεί να αποβούν απειλητικές για τη ζωή.

Η πνευμονιοκοκκική πνευμονία αποτελεί συχνή αιτία θανάτου σε ηλικιωμένους.

Πώς μεταδίδεται ο πνευμονιόκοκκος

Τα βακτήρια που προκαλούν την πνευμονιοκοκκική νόσο συχνά βρίσκονται στη μύτη και τον φάρυγγα του προσβεβλημένου ατόμου χωρίς να προκαλούν ασθένεια. Ωστόσο, εάν τα βακτήρια μετακινηθούν σε άλλο μέρος του σώματος, η λοίμωξη που θα προκληθεί μπορεί να είναι πολύ σοβαρή.

Ακόμη και αν κάποιο άτομο δεν εμφανίζει συμπτώματα, τα βακτήρια είναι δυνατό να μεταδοθούν από το άτομο αυτό σε άλλα μέσω αναπνευστικών σταγονιδίων, κάτι που συμβαίνει συνήθως μέσω της στενής επαφής με παιδιά, ιδίως σε παιδικούς σταθμούς ή σε νοικοκυριά πολυμελών οικογενειών.

Ποιος κινδυνεύει από την πνευμονιοκοκκική νόσο

Οποιοσδήποτε μπορεί να αναπτύξει λοίμωξη από πνευμονιοκοκκική νόσο σε οποιαδήποτε ηλικία. Ωστόσο, τα άτομα που διατρέχουν μεγαλύτερο κίνδυνο λοίμωξης και σοβαρής νόσου είναι τα παιδιά ηλικίας κάτω των πέντε ετών, οι ηλικιωμένοι (που μολύνονται συχνά από τα εγγόνια τους) και τα ανοσοκατασταλμένα άτομα.

Πώς μπορεί να προληφθεί η πνευμονιοκοκκική νόσος

Ο εμβολιασμός είναι ένα από τα πιο αποτελεσματικά μέσα πρόληψης της λοίμωξης από την πνευμονιοκοκκική νόσο. Τα εμβόλια κατά του πνευμονιόκοκκου αποτελούν μέρος του προγράμματος παιδικού εμβολιασμού των περισσοτέρων κρατών μελών της ΕΕ/του ΕΟΧ.

Η τήρηση των κανόνων υγιεινής και η αποφυγή της επαφής με άτομα που εμφανίζουν συμπτώματα αδιαθεσίας μπορούν επίσης να συμβάλλουν στην προστασία από πνευμονιοκοκκική λοίμωξη. Άνθρωποι με πνευμονιόκοκκο στη μύτη και τον φάρυγγα αλλά χωρίς συμπτώματα μπορούν να μεταδώσουν τα βακτήρια, γεγονός που καθιστά δύσκολη την αποφυγή της λοίμωξης.

Τέλος, να σημειωθεί ότι η δημοσιογράφος Σία Κοσιώνη η οποία προσβλήθηκε από τον ιό του πνευμονιόκοκκου και νοσηλεύεται από την περασμένη Πέμπτη στην ΜΕΘ γνωστού νοσοκομείου της Αττικής, παρουσιάζει σημάδια βελτίωσης στην υγεία της και αναμένεται – σύμφωνα με πληροφορίες – να λάβει σύντομα εξιτήριο.