Η χθεσινή ανακοίνωση της Ομοσπονδία Νοσοκομειακών Γιατρών Ελλάδος (ΟΕΝΓΕ) για τη συνέχιση των υποχρεωτικών μετακινήσεων γιατρών, αναδεικνύει ένα πολύ σοβαρό πρόβλημα για τα νοσοκομεία, το οποία συχνά περνάει κάτω από τα ραντάρ. Οι αριθμοί και οι στατιστικές μπορεί να μεταφράζουν σε μετρήσιμο μέγεθος τα προβλήματα του ΕΣΥ, ωστόσο και οι μετακινήσεις είναι μία συνθήκη που διαταράσσει έντονα τη λειτουργία των δομών υγείας.

Το σύστημα των μετακινήσεων στηρίζεται στην έκδοση διοικητικών εντολών («εντέλλεσθε») από τις Υγειονομικές Περιφέρειες (ΥΠΕ), οι οποίες υποχρεώνουν γιατρούς -ακόμη και νέους αγροτικούς γιατρούς υπηρεσίας υπαίθρου- να μεταβαίνουν αιφνιδιαστικά σε άλλες υγειονομικές μονάδες ή γειτονικές πόλεις για να καλύψουν πρόσκαιρα τις εφημερίες τμημάτων που μένουν ακάλυπτα. Αντί το κράτος να προχωρά σε μόνιμες προσλήψεις και να θεσπίζει ουσιαστικά κίνητρα για τη στελέχωση των περιφερειακών δομών, καταφεύγει στην τακτική του «περιοδεύοντος θιάσου», αντιμετωπίζοντας το ιατρικό προσωπικό ως αναλώσιμο ανταλλακτικό εξάρτημα. Αυτή η πρακτική μετατρέπει μια έκτακτη λύση σε μόνιμη κανονικότητα, δημιουργώντας ένα φαύλο κύκλο.

Πολλαπλές συνέπειες

Η πρακτική αυτή πυροδοτεί μια επικίνδυνη αλυσίδα παρενεργειών που αποσυνθέτει τη λειτουργία ολόκληρου του ΕΣΥ. Στο νοσοκομείο υποδοχής, ο μετακινούμενος γιατρός καλείται να κάνει εφημερίες σε ένα άγνωστο περιβάλλον, χωρίς να γνωρίζει το ιστορικό των ασθενών ή τις διαδικασίες της δομής, γεγονός που εγκυμονεί σοβαρούς κινδύνους για την ασφάλεια των νοσηλευόμενων.

Παράλληλα, στο νοσοκομείο προέλευσης δημιουργείται αμέσως «μαύρη τρύπα», καθώς η απουσία του γιατρού οδηγεί σε ακυρώσεις τακτικών εξωτερικών ιατρείων, αναβολές χειρουργείων και επιπλέον επιβάρυνση των συναδέλφων του που μένουν πίσω.

Το μεγαλύτερο όμως πλήγμα δέχεται το ίδιο το προσωπικό. η διαρκής εργασιακή περιπλάνηση και η σωματική εξάντληση οδηγούν σε επαγγελματική εξουθενώση (burnout), σπρώχνοντας όλο και περισσότερους γιατρούς στην παραίτηση προς τον ιδιωτικό τομέα ή το εξωτερικό, με αποτέλεσμα οι ασθενείς να χάνουν τη συνέχεια στη φροντίδα τους και να αντιμετωπίζουν ένα διαρκώς υποβαθμισμένο σύστημα υγείας.

Όσο οι μετακινήσεις αντιμετωπίζονται ως «πανάκεια» και όχι ως επικίνδυνο σύμπτωμα μιας βαθύτερης κρίσης, το ΕΣΥ θα συνεχίσει να ανακυκλώνει τις ελλείψεις του αντί να τις θεραπεύει. Η κάλυψη των κενών με εμβαλωματικές λύσεις δεν προστατεύει τη δημόσια υγεία· απλώς μεταθέτει το πρόβλημα από τη μία εφημερία στην επόμενη, εξαντλώντας τους ανθρώπους που κρατούν το σύστημα όρθιο. Αν δεν υπάρξει γενναία στελέχωση με μόνιμο προσωπικό και πραγματικά κίνητρα, το «εντέλλεσθε» θα συνεχίσει να λειτουργεί ως το τελευταίο στάδιο πριν την έξοδο των γιατρών από το δημόσιο σύστημα υγείας — με το τίμημα να το πληρώνουν, όπως πάντα, οι ίδιοι οι πολίτες.