Η συναισθηματική ωριμότητα δεν είναι ένα «χαρακτηριστικό» που είτε έχετε είτε όχι, σύμφωνα με την ψυχολογία. Αντίθετα, πρόκειται για μια δεξιότητα που καλλιεργείται με τον χρόνο, μέσα από εμπειρίες, συνειδητές επιλογές και προσωπική δουλειά. Στην πράξη, επηρεάζει τον τρόπο που διαχειρίζεστε τις σχέσεις σας, τις αντιδράσεις σας στην καθημερινότητα, αλλά και τη σχέση που έχετε με τον ίδιο σας τον εαυτό.
«Ίσως σκέφτεστε αν οι γονείς σας ή ο εργοδότης σας μπορούν να θεωρηθούν συναισθηματικά ώριμοι. Ίσως είναι η σχέση σας που σας κάνει να αναρωτιέστε αν ο δεσμός με τον σύντροφό σας είναι υγιής ή όχι. Ή μπορεί να έχετε συνειδητοποιήσει ότι εμπειρίες από την παιδική ηλικία εξακολουθούν να σας επηρεάζουν και στην ενήλικη ζωή. Ακόμη κι αν οι γονείς σας είχαν καλές προθέσεις, μπορεί να χρειάζεται να δουλέψετε πάνω σε ορισμένους μηχανισμούς αντιμετώπισης που δεν εξυπηρετούν την προσωπική σας εξέλιξη και τη συναισθηματική σας ανάπτυξη», εξήγησε η ψυχολόγος Nicole LePera στο Parade.
Τι είναι η «συναισθηματική ωριμότητα»;
Σύμφωνα με την ψυχολόγο, συναισθηματική ωριμότητα σημαίνει να μπορείτε να παραμένετε ήρεμοι και παρόντες όταν κάτι σας δυσκολεύει.
«Δεν σημαίνει ότι δεν αναστατώνεστε ποτέ. Σημαίνει ότι αναγνωρίζετε τα συναισθήματά σας και επιλέγετε πώς θα αντιδράσετε, αντί να αντιδράτε αυτόματα. Πολλές από τις έντονες αντιδράσεις μας δεν είναι συνειδητές. Προέρχονται από παλιές μνήμες που είναι αποθηκευμένες στο σώμα. Όταν κάτι μας θυμίζει το παρελθόν, το νευρικό μας σύστημα μπορεί να αντιδράσει πριν καν προλάβουμε να το επεξεργαστούμε. Συναισθηματική ωριμότητα σημαίνει να μπορείτε να πείτε: “Αυτό που νιώθω έχει νόημα. Όμως μπορώ να επιλέξω πώς θα κινηθώ τώρα”. Είναι η στιγμή που ο ενήλικος εαυτός σας μπορεί να σταθεί δίπλα στον νεότερο, πληγωμένο εαυτό σας, αντί να γίνεται αυτός», τόνισε η ίδια.
Σύμφωνα με τη LePera, η συναισθηματική ωριμότητα σημαίνει επίσης ότι:
- Μπορείτε να ηρεμήσετε το σώμα σας.
- Αναλαμβάνετε την ευθύνη για τις πράξεις σας.
- Αναγνωρίζετε τα συναισθήματά σας χωρίς να στρέφεστε εναντίον του εαυτού σας.
- Κατανοείτε ότι η δυσφορία δεν ισοδυναμεί με κίνδυνο.
- Και, όπως επισημαίνει: «Πάνω απ’ όλα, συναισθηματική ωριμότητα σημαίνει να νιώθετε αρκετά ασφαλείς μέσα σας ώστε να κάνετε μια παύση και να επιλέγετε».
8 ξεκάθαρα σημάδια συναισθηματικής ωριμότητας
1. Κάνετε παύση πριν αντιδράσετε
Όταν υπάρχει συναισθηματική ωριμότητα, μπορείτε να συγκρατηθείτε και να δώσετε λίγο χρόνο στον εαυτό σας, αντί να μιλήσετε παρορμητικά και να πείτε κάτι που μπορεί να μετανιώσετε.
«Νιώθετε την καρδιά σας να χτυπά πιο γρήγορα ή το σώμα σας να σφίγγεται», ανέφερε η LePera. «Αντί να φωνάξετε ή να αποτραβηχτείτε, παίρνετε μια ανάσα. Αυτή η παύση μπορεί να αλλάξει όλη τη στιγμή».
2. Αναλαμβάνετε την ευθύνη χωρίς να κατακλύζεστε από ντροπή
Αυτό αφορά ιδιαίτερα όσους έχετε την τάση να προσπαθείτε να ικανοποιείτε τους άλλους.
«Μπορείτε να πείτε: ‘Συγγνώμη, σε πλήγωσα’, χωρίς να σκέφτεστε “είμαι κακός άνθρωπος”», εξήγησε η LePera στο Parade. «Μαθαίνετε από το λάθος, αντί να βυθίζεστε στις ενοχές».
3. Θέτετε όρια με ηρεμία
Η συναισθηματική ωριμότητα σημαίνει ότι μπορείτε να δίνετε προτεραιότητα σε αυτό που πραγματικά χρειάζεστε, ακόμη κι αν δεν είναι αυτό που θέλει να ακούσει ο άλλος.
«Μπορείτε να πείτε όχι χωρίς να γίνεστε απότομοι. Μπορείτε να πείτε ναι χωρίς να νιώθετε μέσα σας πίεση ή ενόχληση. Μιλάτε ανοιχτά για το τι σας ταιριάζει», εξήγησε η LePera.
4. Αποδέχεστε ότι οι άλλοι μπορεί να βλέπουν τα πράγματα διαφορετικά
«Κάποιος μπορεί να διαφωνεί μαζί σας και εσείς να μην διαλύεστε», ανέφερε η LePera. «Κατανοείτε ότι η διαφορετική άποψη δεν σημαίνει απόρριψη».
5. Επιδιορθώνετε μετά από σύγκρουση
Η συναισθηματική ωριμότητα δεν σημαίνει ότι δεν υπάρχουν εντάσεις ή διαφωνίες. Σημαίνει όμως ότι φροντίζετε να αποκαθιστάτε τη σχέση.
Η LePera εξήγησε: «Επιστρέφετε μετά από έναν καβγά και λέτε: ‘Μπορούμε να το προσπαθήσουμε ξανά;’ Ξέρετε ότι οι σχέσεις γίνονται πιο δυνατές όταν υπάρχει αποκατάσταση».
6. Βιώνετε τα συναισθήματά σας χωρίς να τα αποφεύγετε
Δεν είναι εύκολο να αναγνωρίσετε δύσκολα ή επώδυνα συναισθήματα, όμως η άμεση αντιμετώπισή τους είναι ένδειξη ωριμότητας.
«Αντί να δουλεύετε υπερβολικά, να κάνετε ατελείωτο scrolling, να τρώτε περισσότερο ή να αποφεύγετε, μένετε με το συναίσθημα αρκετά ώστε να το κατανοήσετε», ανέφερε η LePera.
7. Αφήνετε πίσω παλιούς ρόλους
Ακόμη κι αν στο παρελθόν είχατε φορτωθεί ρόλους, όπως να λειτουργείτε ως «γονιός» μέσα στην οικογένεια ή να είστε αυτός που κρατά τις ισορροπίες, η συναισθηματική ωριμότητα σημαίνει ότι απομακρύνεστε από αυτά και χαράζετε τη δική σας πορεία.
«Σταματάτε να πιστεύετε ότι πρέπει πάντα να είστε ‘ο δυνατός’ ή ‘αυτός που τα φτιάχνει όλα’. Επιτρέπετε στον εαυτό σας να είναι απλώς άνθρωπος», εξήγησε η LePera.
8. Επιλέγετε αυτό που σας ωφελεί και όχι απλώς αυτό που σας είναι οικείο
«Συχνά το νευρικό σας σύστημα προτιμά αυτό που γνωρίζει, ακόμη κι αν σας πληγώνει», ανέφερε η LePera. «Η συναισθηματική ωριμότητα σημαίνει να επιλέγετε αυτό που είναι καλό για εσάς και όχι μόνο αυτό που σας είναι οικείο».
