Εάν με το πέρασμα των χρόνων έχετε παρατηρήσει ότι βγάζετε διάφορους ήχους κάθε φορά που αλλάζετε θέση, τότε ίσως να αναρωτιέστε τι σημαίνει αυτό.
Όπως εξήγησε η Lisa N. Folden, φυσικοθεραπεύτρια στη Charlotte της Βόρειας Καρολίνας, μιλώντας στη βρετανική HuffPost, «συνήθως πρόκειται είτε για μια συνήθεια είτε για αντίδραση σε πραγματικό πόνο και δυσκαμψία, τα οποία μπορεί να εμφανιστούν σε οποιαδήποτε ηλικία ή επίπεδο φυσικής κατάστασης».
Μάλιστα, μελέτες δείχνουν ότι, σε σύγκριση με το να μη βγάζετε ήχο, το βογκητό συνδέεται με μεγαλύτερη παραγωγή δύναμης σε αθλητές. Φυσικά, το να σηκωθείτε από τον καναπέ ή να σκύψετε για να σηκώσετε ένα κουτί δεν είναι το ίδιο απαιτητικό με έναν αγώνα υψηλού επιπέδου. Ωστόσο, ένα βογκητό εκείνη τη στιγμή μπορεί να δώσει στους μυς του κορμού την επιπλέον ώθηση που χρειάζονται για να ολοκληρώσετε την κίνηση.
Σύμφωνα με τους ειδικούς, η επικρατέστερη θεωρία σχετικά με το λόγο που συμβαίνει αυτό είναι ότι οι ήχοι ενεργοποιούν τη συμπαθητική αντίδραση του οργανισμού, γνωστή ως «μάχης ή φυγής», και ενισχύουν τις μυϊκές συσπάσεις.
Μπορεί να σχετίζεται με πόνο ή ακινησία
Όταν υπάρχει πόνος ή τραυματισμός, μια κίνηση μπορεί να προκαλέσει σύσπαση έναν ερεθισμένο μυ, να τον τεντώσει, να αυξήσει την πίεση σε μια άρθρωση ή να επιβαρύνει τους συνδέσμους.
«Όλα αυτά μπορούν να προκαλέσουν πόνο και να κάνουν μια δραστηριότητα πιο δύσκολη», εξήγησε η Folden. «Το βογκητό δεν μειώνει τον πόνο, αλλά λειτουργεί σαν εκτόνωση, σαν αντίδραση στο φορτίο που δέχεται το σώμα».
Οι ήχοι μπορεί επίσης να σχετίζονται με μειωμένη μυϊκή δύναμη. Αυτό είναι συχνό μετά από περιόδους ακινησίας, αλλά μπορεί να συμβεί και φυσιολογικά όσο γερνάτε. Συχνά συνοδεύεται και από μείωση του αρθρικού υγρού που λιπαίνει τις αρθρώσεις.
Σε γενικές γραμμές, οι περισσότεροι επίσημοι φορείς συστήνουν σε όλους τους ενήλικες να κάνουν προπονήσεις ενδυνάμωσης τουλάχιστον 2 φορές την εβδομάδα προκειμένου να διατηρήσουν τη μυϊκή τους μάζα, τη δύναμη και την κινητικότητά τους. Για τους άνω των 65 ωστόσο, και ιδίως για όσους δεν έχουν καλή κινητικότητα, ο Παγκόσμιος Οργανισμός Υγείας συνιστά να κάνουν προπόνηση ενδυνάμωση τουλάχιστον 3 φορές την εβδομάδα. Αξίζει να σημειωθεί ότι οι ηλικιωμένοι χρειάζονται και περισσότερη πρωτεΐνη συγκριτικά με τους νεότερους ενήλικες, προκειμένου να διατηρήσουν τη μυϊκή τους μάζα (δείτε πόση πρωτεΐνη χρειάζεστε ανάλογα με τη ηλικία σας ΕΔΩ).
«Η απώλεια μυϊκής μάζας και ευλυγισίας μειώνει την ικανότητα σωστού συντονισμού του σώματος κατά το κάθισμα, το σήκωμα και το σκύψιμο, κάνοντας αυτές τις κινήσεις πιο δύσκολες», ανέφερε ο David Miranda, φυσικοθεραπευτής στη Λουιζιάνα.
Οι δυσκολίες μπορεί να περιλαμβάνουν και πιο αργή εκτέλεση της κίνησης. «Όταν σηκώνεστε ή σκύβετε πολύ αργά, ενεργοποιούνται αντισταθμιστικοί μηχανισμοί και μη φυσιολογικά μοτίβα κίνησης», πρόσθεσε. Μπορεί επίσης να κρατάτε την αναπνοή σας για να σταθεροποιήσετε τον κορμό και να αφήνετε τον ήχο όταν ξαναρχίζετε να αναπνέετε.
Η ψυχική σας κατάσταση παίζει ρόλο
Η πανδημία επηρέασε έντονα τόσο τη σωματική όσο και την ψυχική υγεία. Η αύξηση της εξουθένωσης και της κατάθλιψης μπορεί να συνοδεύεται και από περισσότερους ήχους κατά την κίνηση, ακόμη και για απλές δραστηριότητες.
«Η χρόνια εξουθένωση και η κατάθλιψη έχουν αρνητικές επιδράσεις στο σώμα, μειώνοντας την αποκατάσταση των ιστών και τη συνολική υγεία», εξήγησε ο Miranda, λόγω των αυξημένων ορμονών του στρες αλλά και της μειωμένης δραστηριότητας.
Έρευνες δείχνουν ότι όσο πιο δύσκολη θεωρείτε μια δραστηριότητα, τόσο πιο πιθανό είναι να βγάλετε ήχο. «Όταν αισθάνεστε εξαντλημένοι, ακόμη και μια απλή κίνηση μοιάζει σαν να σηκώνετε βάρος», ανέφερε.
Αν αποφεύγετε δραστηριότητες επειδή σας φαίνονται δύσκολες, δημιουργείται ένας φαύλος κύκλος σωματικής και ψυχικής επιβάρυνσης, που ενισχύει το φαινόμενο.
Κάποιοι το κάνουν απλώς από συνήθεια
«Πολλοί άνθρωποι που βγάζουν ήχους όταν κινούνται το κάνουν από συνήθεια», ανέφερε η Folden. «Ακόμη κι όταν δεν υπάρχει πόνος ή δυσκαμψία, το βογκητό εμφανίζεται επειδή έχουν μάθει υποσυνείδητα ότι είναι μια φυσιολογική αντίδραση».
Αυτό μπορεί να συμβαίνει επειδή στο περιβάλλον σας, στην οικογένεια ή στους φίλους, υπήρχε αυτή η συνήθεια και την υιοθετήσατε χωρίς να το καταλάβετε. Ή μπορεί απλώς να ξεκίνησε κάποια στιγμή χωρίς συγκεκριμένη αιτία.
«Όταν το συνειδητοποιήσουν και ελέγξουν αν υπάρχει πραγματικά πόνος κατά την κίνηση, συχνά διαπιστώνουν ότι δεν υπάρχει και σταδιακά σταματούν να βγάζουν αυτούς τους ήχους», πρόσθεσε.
Πότε χρειάζεται προσοχή
Στις περισσότερες περιπτώσεις, δεν πρόκειται για κάτι ανησυχητικό. Αν είναι απλώς συνήθεια που σας ενοχλεί, η συνειδητή προσπάθεια κάθε φορά που αλλάζετε θέση μπορεί να βοηθήσει.
Οι λειτουργικές ασκήσεις μπορούν επίσης να βοηθήσουν. «Είναι σημαντικό να διατηρείτε την ευλυγισία σας, ειδικά όσο γερνάτε», τόνισε η Folden. «Αυτό σημαίνει διατάσεις σε όλο το σώμα αρκετές φορές την εβδομάδα και να κρατάτε κάθε διάταση για 30 δευτερόλεπτα».
Οι βασικές περιοχές που ωφελούνται είναι τα γόνατα και οι οπίσθιοι μηριαίοι, η μέση, οι γάμπες και οι αστράγαλοι, καθώς και ο αυχένας και οι ώμοι.
Η ενδυνάμωση είναι επίσης σημαντική. «Ασκήσεις για τους μυς του κορμού, καθώς και εκκεντρικές και συγκεντρικές συσπάσεις των εκτεινόντων του ισχίου, όπως οι γλουτοί και οι οπίσθιοι μηριαίοι, είναι αυτές που πρέπει να δουλεύονται», ανέφερε ο Miranda.
«Ένας φυσικοθεραπευτής μπορεί να αξιολογήσει τους περιορισμούς σας, όπως τη δύναμη, το εύρος κίνησης, την ευλυγισία και τον πόνο», ανέφερε η Folden. «Ειδικευόμαστε στις δυσλειτουργίες της κίνησης και μπορούμε να βοηθήσουμε στη διάγνωση, αν χρειάζεται, και να προτείνουμε στοχευμένες ασκήσεις».
Τέλος, αν συνεχίζετε να βγάζετε ήχους για να ασκήσετε δύναμη, παρότι έχετε δοκιμάσει τις παραπάνω ασκήσεις, ενώ είστε κάτω των 40 και κατά τα άλλα υγιείς, καλό είναι να συμβουλευτείτε γιατρό. Το ίδιο ισχύει αν παρατηρήσετε πρόσφατη και σημαντική μείωση στην ικανότητά σας να εκτελείτε τις καθημερινές σας δραστηριότητες.
