Καθώς περνούν τα χρόνια, ολοένα και περισσότερες έρευνες δείχνουν ότι πολλά προϊόντα που χρησιμοποιούμε στο σπίτι μας ή καταναλώνουμε καθημερινά μπορεί να κρύβουν κινδύνους για την υγεία μας, ακόμη και να συνδέονται με αυξημένο κίνδυνο καρκίνου.

Από τα επεξεργασμένα τρόφιμα και το αλκοόλ μέχρι τα τσιγάρα, ορισμένα πλαστικά δοχεία, τα φυτοφάρμακα και συγκεκριμένα προϊόντα προσωπικής φροντίδας ή καθαρισμού, οι ειδικοί προειδοποιούν ότι η συνεχής έκθεση σε ορισμένες χημικές ουσίες μπορεί να επιβαρύνει τον οργανισμό με την πάροδο του χρόνου. Πλέον, οι επιστήμονες στρέφουν την προσοχή τους και σε προϊόντα που βρίσκονται σχεδόν σε κάθε σπίτι και χρησιμοποιούνται καθημερινά χωρίς δεύτερη σκέψη.

«Οι περισσότεροι άνθρωποι σκέφτονται τον κίνδυνο καρκίνου σε σχέση με τη γενετική ή σημαντικούς παράγοντες του τρόπου ζωής, όπως το κάπνισμα», εξήγησε στο Parade ο Amar Rewari, επικεφαλής ακτινοθεραπευτικής ογκολογίας στο Luminis Health, επίκουρος καθηγητής στην Ιατρική Σχολή του Johns Hopkins University. «Όμως, σημαντικό ρόλο παίζει και το σε τι εκτιθέμεθα καθημερινά μέσα στο σπίτι μας. Ο κίνδυνος καρκίνου συχνά διαμορφώνεται από μικρές εκθέσεις που συσσωρεύονται με τον καιρό».

«Πολλά οικιακά προϊόντα απελευθερώνουν χημικές ουσίες στον αέρα που αναπνέουμε και, ακόμη κι αν κάθε έκθεση είναι μικρή, με τον καιρό μπορεί να αυξήσει το συνολικό “χημικό φορτίο” του οργανισμού μας», πρόσθεσε ο Lee Hong, ιατρικός ογκολόγος με εξειδίκευση στη θωρακική ογκολογία στο City of Hope Orange County.

Τι αναφέρουν οι ογκολόγοι για τα αποσμητικά χώρου

Οι ογκολόγοι προτρέπουν τον κόσμο να σταματήσει να χρησιμοποιεί αποσμητικά χώρου, καθώς ορισμένες έρευνες δείχνουν ότι αυτό το κοινό προϊόν καθαρισμού μπορεί να σας εκθέτει σε επιβλαβείς χημικές ουσίες που ενδέχεται να αυξήσουν τον κίνδυνο καρκίνου.

«Αν μπείτε σχεδόν σε οποιοδήποτε σπίτι, γραφείο ή αυτοκίνητο, πιθανότατα θα σας υποδεχτεί το γνώριμο άρωμα λεβάντας, εσπεριδοειδών ή “φρεσκοπλυμένων ρούχων”», ανέφερε ο Michael J. Levitt, αιματολόγος και ογκολόγος στο Hackensack Meridian Jersey Shore University Medical Center. «Αυτά τα αρώματα έχουν σχεδιαστεί ώστε οι χώροι να μοιάζουν καθαροί και φιλόξενοι. Όμως πίσω από αυτές τις ευχάριστες μυρωδιές, οι επιστήμονες θέτουν ένα πιο ανησυχητικό ερώτημα: τι ακριβώς αναπνέουμε;»

Ο Levitt και οι υπόλοιποι ογκολόγοι με τους οποίους μίλησε το Parade συμφωνούν ότι συχνά αναπνέουμε πτητικές οργανικές ενώσεις που απελευθερώνονται από πολλά αποσμητικά χώρου. Αν και ο όρος «οργανικό» χρησιμοποιείται συχνά στον χώρο της υγείας και της ευεξίας, οι ενώσεις αυτές είναι μία ομάδα χημικών ουσιών στην οποία ανήκουν και πιθανές καρκινογόνες ουσίες όπως το βενζόλιο και η φορμαλδεΰδη.

«Σε υψηλά επίπεδα ή ύστερα από παρατεταμένη έκθεση, αυτές οι ενώσεις έχουν συνδεθεί με διάφορα προβλήματα υγείας», επισήμανε ο Levitt. «Δεν εξαφανίζονται απλώς μόλις ψεκαστούν. Αντίθετα, μπορούν να παραμείνουν στον αέρα και να αντιδράσουν με άλλες ουσίες, δημιουργώντας επιπλέον ρύπους μέσα στο σπίτι».

Για παράδειγμα, οι πτητικές οργανικές ενώσεις έχουν συσχετιστεί με αυξημένο κίνδυνο καρκίνου του πνεύμονα. Σύμφωνα με την American Lung Association, δεν υπάρχουν ακόμη μελέτες που να συνδέουν άμεσα τα αποσμητικά χώρου με προβλήματα υγείας των πνευμόνων, όμως τουλάχιστον μία σχετική έρευνα βρίσκεται σε εξέλιξη.

«Δεν έχουμε αδιαμφισβήτητες αποδείξεις ότι “τα αποσμητικά χώρου προκαλούν καρκίνο στους ανθρώπους”, όμως από την οπτική της μείωσης της έκθεσης, δεν είναι παράλογο να θέλει κάποιος να περιορίσει τη χρήση αυτών των προϊόντων, ιδιαίτερα αν χρησιμοποιούνται συχνά σε μικρούς χώρους με ανεπαρκή αερισμό», εξήγησε ο Hong.

Επίσης, δεν υπάρχει σαφής οδηγία για το τι θεωρείται «μη ασφαλής έκθεση» στα αποσμητικά χώρου.

«Δεν υπάρχει κάποιο καθορισμένο επίπεδο φυσιολογικής οικιακής χρήσης που να έχει αποδειχθεί ότι είναι μη ασφαλές», ανέφερε ο Rewari. «Ο κίνδυνος καρκίνου αναπτύσσεται με την πάροδο του χρόνου και επηρεάζεται από πολλούς παράγοντες, όχι από ένα μόνο προϊόν».

Συστατικά στα αποσμητικά χώρου

Τα αποσμητικά χώρου μπορεί να περιέχουν πτητικές οργανικές ενώσεις.

«Αυτές μπορεί να είναι φυσικές, συνθετικές ή ημισυνθετικές και συνήθως κάθε αποσμητικό χώρου περιέχει έναν συνδυασμό από αυτές», δήλωσε ο Adeel Khan, αιματολόγος, ογκολόγος και επιδημιολόγος στο University of Texas Southwestern Medical Center.

Ο Khan εξήγησε ότι ορισμένα συστατικά στα αποσμητικά χώρου που ενδέχεται να εγκυμονούν κινδύνους για την υγεία περιλαμβάνουν:

• Τερπένια. Πρόκειται για ενώσεις που προέρχονται από φυτά και χρησιμοποιούνται σε «φυσικά» αρώματα, όπως το πινένιο (για άρωμα πεύκου ή φρεσκάδας) και η λιναλοόλη (για άρωμα λεβάντας ή λουλουδιών). «Γενικά θεωρούνται οι πιο ασφαλείς, όμως μπορούν να προκαλέσουν ερεθισμό του αναπνευστικού», ανέφερε ο Khan.

• Φορμαλδεΰδη. Ο Khan προειδοποίησε ότι τα τερπένια μπορούν να αντιδράσουν με ορισμένα μόρια και να παράγουν φορμαλδεΰδη, μία γνωστή καρκινογόνο ουσία.

• Άλλες συνθετικές ενώσεις. Οι αλδεΰδες δίνουν στα προϊόντα μία φρέσκια μυρωδιά που θυμίζει σαπούνι, ενώ οι εστέρες προσφέρουν φρουτώδες άρωμα. «Η φορμαλδεΰδη είναι μία αλδεΰδη, όμως οι κίνδυνοι από άλλες συνθετικές ενώσεις δεν έχουν τεκμηριωθεί στον ίδιο βαθμό», σημείωσε ο Khan.

• Φθαλικές ενώσεις. Οι φθαλικές ενώσεις, συμπεριλαμβανομένου του διαιθυλοφθαλικού εστέρα, χρησιμοποιούνται στα αποσμητικά χώρου για να σταθεροποιούν το άρωμα και να το κάνουν να διαρκεί περισσότερο. Ωστόσο, ο Khan προειδοποίησε ότι οι φθαλικές ενώσεις έχουν συνδεθεί με διαταραχές του ενδοκρινικού συστήματος και με καρκίνους, συμπεριλαμβανομένου του καρκίνου του μαστού.