Τα ανθοϊάματα Bach αποτελούν μια μορφή εναλλακτικής ή συμπληρωματικής θεραπείας που χρησιμοποιείται κυρίως για συναισθηματικές δυσκολίες και τον πόνο. Παρασκευάζονται από πολύ αραιωμένα εκχυλίσματα λουλουδιών άγριων φυτών και βασίζονται στη θεωρία ότι η συναισθηματική ισορροπία μπορεί να επηρεάσει θετικά τη συνολική υγεία.

Το συγκεκριμένο είδος θεραπείας το δημιούργησε στις αρχές του 1900 ο Edward Bach, γιατρός και ομοιοπαθητικός, ο οποίος πίστευε ότι η ψυχική κατάσταση ενός ανθρώπου συνδέεται άμεσα με τη σωματική του υγεία. Η ομοιοπαθητική, στην οποία βασίστηκε η προσέγγισή του, υποστηρίζει ότι το σώμα έχει τη δυνατότητα να θεραπεύει τον εαυτό του όταν χρησιμοποιούνται μικρές ποσότητες φυσικών ουσιών, όπως φυτά και μέταλλα.

Η φιλοσοφία πίσω από τα ανθοϊάματα Bach μοιάζει με εκείνη της ομοιοπαθητικής, εντούτοις χρησιμοποιούνται λιγότερα συστατικά και η δράση τους δεν επικεντρώνεται στα σωματικά συμπτώματα, αλλά κυρίως στα συναισθήματα και την ψυχολογική κατάσταση.

Ο Bach πίστευε ότι όταν αντιμετωπίζονται τα αρνητικά συναισθήματα, το σώμα μπορεί να υποστηριχθεί ώστε να θεραπεύσει τον εαυτό του πιο αποτελεσματικά. Το σύστημά του περιλαμβάνει 38 διαφορετικά ανθοϊάματα, καθένα από τα οποία συνδέεται με ένα συγκεκριμένο αρνητικό συναίσθημα ή ψυχολογική κατάσταση. Τα συναισθήματα αυτά χωρίζονται σε επτά βασικές κατηγορίες, τις οποίες θεωρούσε βασικές ψυχολογικές αιτίες ασθένειας:

• φόβος

• αβεβαιότητα

• έλλειψη ενδιαφέροντος για το παρόν

• μοναξιά

• υπερευαισθησία σε επιρροές και ιδέες

• θλίψη ή απελπισία

• υπερβολική φροντίδα για τους άλλους εις βάρος του εαυτού

Τα ανθοϊάματα Bach διατίθενται συνήθως σε καταστήματα υγιεινής διατροφής, ενώ αρκετοί άνθρωποι επιλέγουν να συμβουλευτούν κάποιον ειδικό ή επαγγελματία (π.χ. ομοιοπαθητικοί και βοτανοθεραπευτές) που έχει εκπαιδευτεί στη χρήση τους.

Η επιλογή ενός ανθοϊάματος γίνεται με βάση το συναίσθημα ή τα συναισθηματικά ζητήματα που θεωρείται ότι βρίσκονται πίσω από το πρόβλημα που αντιμετωπίζετε. Ανάλογα με τις ανάγκες σας, μπορείτε να επιλέξετε ένα μόνο ανθοΐαμα ή να συνδυάσετε περισσότερα μεταξύ τους.

Πώς χρησιμοποιούνται τα ανθοϊάματα Bach

Τα ανθοϊάματα Bach κυκλοφορούν κυρίως σε υγρή μορφή, μέσα σε μικρά μπουκαλάκια με σταγονόμετρο, ώστε να είναι εύκολη η χρήση τους. Μπορείτε είτε να ρίξετε μερικές σταγόνες απευθείας στη γλώσσα είτε να τις προσθέσετε σε ένα ποτήρι νερό και να το πιείτε μέσα στη διάρκεια της ημέρας.

Η δοσολογία μπορεί να διαφέρει ανάλογα με το προϊόν ή τις οδηγίες που θα ακολουθήσετε, ωστόσο οι περισσότεροι άνθρωποι λαμβάνουν λίγες σταγόνες αρκετές φορές μέσα στην ημέρα για να διατηρούν σταθερή τη χρήση τους.

Ορισμένα προϊόντα με ανθοϊάματα Bach κυκλοφορούν επίσης σε άλλες μορφές, όπως χάπια, σπρέι, κρέμες για το δέρμα και άλατα μπάνιου.

Πόσο αποτελεσματικά είναι, στ’ αλήθεια;

Τα ανθοϊάματα Bach έχουν χρησιμοποιηθεί για πολλές διαφορετικές καταστάσεις, όπως το άγχος, η κατάθλιψη, το στρες, το συναισθηματικό και σωματικό τραύμα, αλλά και σοβαρές παθήσεις όπως ο καρκίνος και ο HIV. Όμως, οι διαθέσιμες αξιόπιστες επιστημονικές μελέτες μέχρι σήμερα δεν επιβεβαιώνουν αυτούς τους ισχυρισμούς.

Σε γενικές γραμμές, τα αποτελέσματα των ερευνών παραμένουν αντικρουόμενα όσον αφορά το αν βοηθούν πραγματικά στα συναισθηματικά προβλήματα ή στον πόνο. Αν και ορισμένοι άνθρωποι αναφέρουν ότι αισθάνονται καλύτερα όταν τα χρησιμοποιούν, δεν είναι σαφές αν αυτό οφείλεται στην ίδια τη δράση των ανθοϊαμάτων ή στο φαινόμενο placebo.

Το φαινόμενο placebo περιγράφει την περίπτωση κατά την οποία κάτι φαίνεται να λειτουργεί επειδή κάποιος πιστεύει ότι θα τον βοηθήσει, ακόμη και αν δεν υπάρχει αποδεδειγμένη θεραπευτική δράση.

Ειδικότερα, μια μεγάλη συστηματική μελέτη που δημοσιεύτηκε το 2010 στο επιστημονικό περιοδικό Swiss Medical Weekly και εξέτασε πολλαπλές τυχαιοποιημένες κλινικές μελέτες για τα ανθοϊάματα Bach, διαπίστωσε ότι οι πιο αξιόπιστες μελέτες δεν έδειξαν διαφορά ανάμεσα στα ανθοϊάματα και τα placebo.

Αντίστοιχα αποτελέσματα έφερε και μια συστηματική ανασκόπηση που αφορούσε άτομα με ψυχολογικά προβλήματα και πόνο, η οποία δημοσιεύτηκε στο Database of Abstracts of Reviews of Effects το 2009. Και πάλι, οι ερευνητές αποφάνθηκαν ότι τα ανθοϊάματα Bach δεν ήταν πιο αποτελεσματικά από placebo για ψυχολογικά προβλήματα.

Υπάρχουν ορισμένες μικρότερες ή παρατηρησιακές μελέτες που ανέφεραν βελτίωση στη συναισθηματική κατάσταση ή στον τρόπο που οι ασθενείς διαχειρίζονταν τον πόνο. Ωστόσο, οι ίδιοι οι ερευνητές σημείωσαν ότι δεν μπορούσε να αποδειχθεί αν η επίδραση οφειλόταν στα ανθοϊάματα ή στο placebo.

Επιπλέον, το 2002, δημοσιεύτηκε μια ανασκόπηση κλινικών στοιχείων που κατέληξε στο συμπέρασμα ότι οι πιο αυστηρά σχεδιασμένες μελέτες δεν υποστηρίζουν αποτελέσματα των ανθοϊαμάτων καλύτερα συγκριτικά με το placebo.

Παρενέργειες και ασφάλεια

Οι διαθέσιμες μελέτες έχουν δείξει ότι τα ανθοϊάματα Bach θεωρούνται γενικά ασφαλή για χρήση. Παρ’ όλα αυτά, ορισμένα προϊόντα περιέχουν μικρή ποσότητα αλκοόλ, επομένως είναι σημαντικό να διαβάζετε προσεκτικά την ετικέτα αν θέλετε να το αποφύγετε.

Τα ανθοϊάματα Bach δεν θα πρέπει να χρησιμοποιούνται ως υποκατάστατο φαρμάκων που σας έχει συνταγογραφήσει γιατρός. Αν παρατηρήσετε οποιοδήποτε πρόβλημα ή ανεπιθύμητη αντίδραση κατά τη χρήση τους, θα πρέπει να ενημερώσετε τον γιατρό σας.