Γιατί ξυπνάμε νωρίτερα όσο μεγαλώνουμε – Τι συμβαίνει στον εγκέφαλο

Γιατί ξυπνάμε νωρίτερα όσο μεγαλώνουμε – Τι συμβαίνει στον εγκέφαλο
Τρίτη, 28/07/2026 - 11:03

Οι αλλαγές στον ύπνο συνδέονται με τις αλλαγές που συμβαίνουν στο σώμα μας όσο μεγαλώνουμε.

Όσο μεγαλώνουμε, το σώμα μας αλλάζει τόσο εσωτερικά όσο και εξωτερικά, κάτι που αποτελεί σημαντικό παράγοντα πίσω από τις αλλαγές στον ύπνο που συμβαίνουν αργότερα στη ζωή. «Όπως τα περισσότερα πράγματα που αλλάζουν με την ηλικία, δεν υπάρχει μόνο ένας λόγος και όλα είναι αλληλένδετα», δηλώνει στην HuffPost η Cindy Lustig, καθηγήτρια ψυχολογίας στο Πανεπιστήμιο του Μίσιγκαν.

Σύμφωνα με τους ειδικούς, ο εγκέφαλός μας γίνεται λιγότερο «ευαίσθητος» στα ερεθίσματα καθώς μεγαλώνουμε. «Ο εγκέφαλος δεν ανταποκρίνεται στα ερεθίσματα τόσο καλά όσο θα έπρεπε, επειδή είναι ένας γερασμένος εγκέφαλος», αναφέρει ο Δρ. Sairam Parthasarathy, διευθυντής του Κέντρου Ύπνου και Κιρκαδικών Επιστημών στο Πανεπιστήμιο Επιστημών Υγείας της Αριζόνα.

Αυτά τα ερεθίσματα περιλαμβάνουν το ηλιοβασίλεμα, το φως του ήλιου, τα γεύματα, τα κοινωνικά ερεθίσματα και τη σωματική δραστηριότητα. «Όλα αυτά βοηθούν τον εγκέφαλο να αισθανθεί πού βρίσκεται χρονικά στον 24ωρο κιρκαδικό κύκλο», προσθέτει ο Parthasarathy.

Έτσι, σε ένα νεότερο άτομο, η ώρα του δείπνου μπορεί να βοηθήσει τον εγκέφαλο να καταλάβει ότι η ώρα του ύπνου είναι σε λίγες ώρες. Για κάποιον μεγαλύτερο, αυτή η σύνδεση μπορεί να μην συμβεί. Τα νεύρα που υποτίθεται ότι δίνουν στον εγκέφαλο χρονικά σήματα έχουν υποστεί την ίδια εκφύλιση με τον εγκέφαλο, λέει ο Parthasarathy. Αυτή η αδυναμία να αντιληφθούν τα χρονικά σήματα εξηγεί το γεγονός ότι οι ηλικιωμένοι τείνουν να κουράζονται πιο εύκολα συγκριτικά με τα παιδιά ή τα εγγόνια τους. Και, ως αποτέλεσμα, ξυπνούν πλήρως ξεκούραστοι και νωρίτερα από τον υπόλοιπο κόσμο.

Ο ρόλος που παίζει το φως

«Είναι ενδιαφέρον ότι ένας από τους λόγους φαίνεται να είναι ότι οι αλλαγές στην όραση, οι οποίες συμβαίνουν με την ηλικία και μειώνουν την ένταση του βαθμού φωτεινής διέγερσης που λαμβάνει ο εγκέφαλός μας, κάτι που παίζει σημαντικό ρόλο στη «ρύθμιση» του κιρκαδικού μας ρολογιού», τονίζει η Lustig.

Ο Parthasarathy εξηγεί ότι αυτό ισχύει ιδιαίτερα για τα άτομα με καταρράκτη. «Όταν κάποιος έχει καταρράκτη, το βραδινό φως δεν φτάνει τόσο πολύ στα μάτια, επομένως, σύμφωνα με τον εγκέφαλο, το ηλιοβασίλεμα είναι νωρίτερα από ό,τι στην πραγματικότητα», διευκρινίζει ο Parthasarathy.

Γιατί έχει σημασία αυτό; Δεδομένου ότι λιγότερο φως φτάνει στα μάτια λόγω των προβλημάτων όρασης που προκαλεί ο καταρράκτης, το σώμα αρχίζει να απελευθερώνει μελατονίνη (την ορμόνη του ύπνου) νωρίτερα από ό,τι θα έπρεπε. Για τους νεότερους ανθρώπους, η μελατονίνη «αρχίζει να αυξάνεται μετά το ηλιοβασίλεμα», λέει ο Parthasarathy. Έτσι, όταν οι ηλικιωμένοι πηγαίνουν νωρίτερα για ύπνο, σημαίνει ότι θα ξυπνήσουν και νωρίτερα.

Τελευταία τροποποίηση στις 28/07/2026 - 11:19