5 τρόποι για να ενισχύσετε την πρόσληψη σιδήρου – Χωρίς να φάτε κρέας

5 τρόποι για να ενισχύσετε την πρόσληψη σιδήρου – Χωρίς να φάτε κρέας
Pixabay
Τετάρτη, 18/11/2026 - 11:25

Είναι γεγονός ότι όσον αφορά την απορρόφηση του σιδήρου από τον οργανισμό μας δεν παίζει ρόλο μόνο τι τρώμε αλλά και με ποιες τροφές το συνδυάζουμε.

Πολλοί άνθρωποι έχουν έλλειψη σιδήρου και λαμβάνουν συμπληρώματα διατροφής. Μάλιστα, η έλλειψη σιδήρου είναι η συχνότερη διατροφική ανεπάρκεια παγκοσμίως, ιδιαίτερα μεταξύ των παιδιών και των γυναικών αναπαραγωγικής ηλικίας, σύμφωνα με επίσημα στοιχεία. Ωστόσο, υπάρχουν μερικές έξυπνες διατροφικές λύσεις αν θέλετε να αυξήσετε την πρόσληψη σιδήρου.

Δύο βασικές μορφές σιδήρου

Υπάρχουν δύο βασικές μορφές σιδήρου. Ο αιμικός σίδηρος, ο οποίος βρίσκεται στο κρέας και τα θαλασσινά, και ο μη αιμικός, ο οποίος προέρχεται από τρόφιμα φυτικής προέλευσης. Συνήθως απορροφούμε τον πρώτο ευκολότερα από τον δεύτερο. Ο οργανισμός μας απορροφά περίπου το 15-30% του αιμικού σιδήρου, ενώ το ποσοστό απορρόφησης για τον μη αιμικό σίδηρο είναι μικρότερο (περίπου 2% από τα όσπρια και περίπου 7-9% από τα φυλλώδη λαχανικά).

Εάν δεν προσέχουμε τη διατροφή μας μπορεί να διαπιστώσουμε ότι έχουμε έλλειψη σιδήρου. Ειδικά, αν δεν καταναλώνουμε επαρκή ποσότητα κρέατος. Η κατανάλωση κρέατος μπορεί να αντικατασταθεί από άλλες πηγές, όπως επισημαίνει στο BBC η Yemisi Latunde-Dada, ανώτερη λέκτορας επιστημών διατροφής στο King's College του Λονδίνου. Ας δούμε 5 χρήσιμους τρόπους.

1. Βράστε ή μαγειρέψτε στον ατμό ορισμένα χορταρικά

Ο τρόπος προετοιμασίας των τροφίμων μπορεί να επηρεάσει τη διαθεσιμότητα του σιδήρου για τον οργανισμό μας. «Μια κλασική και σίγουρη επιλογή –το σπανάκι– περιέχει ενώσεις που ονομάζονται οξαλικά άλατα. Αυτά μπορούν να δεσμεύσουν τον σίδηρο, περιορίζοντας την ποσότητα που απορροφά το σώμα μας. Ωστόσο, όταν το βράζουμε, οι ενώσεις αυτές απομακρύνονται, επιτρέποντας την απορρόφηση μεγαλύτερης ποσότητας σιδήρου. Ο κανόνας αυτός, βέβαια, αφορά μόνο τα φυλλώδη λαχανικά που είναι πλούσια σε οξαλικά άλατα, όπως το σπανάκι, τα σέσκουλα και τα φύλλα παντζαριού.

Για άλλα λαχανικά, όπως το μαρούλι, το λάχανο και το μποκ τσόι (bok choy), δεν είναι απαραίτητη η απομάκρυνση των οξαλικών αλάτων. Μάλιστα, η κατανάλωσή τους ωμά ή μαγειρεμένα στον ατμό βοηθά στη διατήρηση μεγαλύτερης ποσότητας βιταμίνης C, γεγονός που ενισχύει την απορρόφηση του σιδήρου», σημειώνει το BBC.

2. Συνδυάστε τροφές πλούσιες σε σίδηρο με βιταμίνη C

Έρευνες έχουν δείξει ότι, όταν προσθέτουμε βιταμίνη C στη διατροφή μας, απορροφούμε περισσότερο σίδηρο. «Η βιταμίνη C αποτελεί ισχυρό παράγοντα ενίσχυσης της απορρόφησης του σιδήρου από φυτικές πηγές τροφίμων», αναφέρει η Latunde-Dada. Παράλληλα με τις τροφές που περιέχουν σίδηρο, θα μπορούσατε να δοκιμάσετε να στύψετε λίγο λεμόνι στο φαγητό σας ή να συνοδεύσετε μια φέτα ψωμί με προζύμι με ένα μικρό ποτήρι χυμό πορτοκαλιού στο πρωινό σας.

3. Βάλτε στη διατροφή σας τα προϊόντα ζύμωσης

Η ζύμωση μπορεί επίσης να βοηθήσει τον οργανισμό σας να απορροφήσει περισσότερο σίδηρο. Αυτό συμβαίνει επειδή η διαδικασία αυτή διασπά το φυτικό οξύ —μια φυσική ένωση που συναντάται στα δημητριακά, τους ξηρούς καρπούς και τους σπόρους— το οποίο δυσχεραίνει την απορρόφηση του σιδήρου από τις τροφές. Για τον λόγο αυτό, θα μπορούσατε να εξετάσετε το ενδεχόμενο να αντικαταστήσετε το κοινό ψωμί με ψωμί από προζύμι.

4. Μη βασίζεστε μόνο στα εμπλουτισμένα τρόφιμα

Πολλά βασικά είδη διατροφής, όπως το ψωμί και τα δημητριακά πρωινού, είναι εμπλουτισμένα με σίδηρο. Ωστόσο, οι εταιρείες τείνουν να χρησιμοποιούν μορφές σιδήρου που απορροφώνται πιο δύσκολα και είναι «αδρανείς», ώστε να μην επηρεάζουν τη γεύση, το χρώμα ή τη διάρκεια ζωής του προϊόντος. «Δεν απορροφούμε πολύ καλά τον σίδηρο από τα περισσότερα εμπλουτισμένα προϊόντα», επισημαίνει η Susan Fairweather-Tait, Καθηγήτρια μεταβολισμού διατροφικών μετάλλων στο Πανεπιστήμιο της Ανατολικής Αγγλίας.

Σε μια μελέτη που εξέτασε την απορρόφηση του σιδήρου από εμπλουτισμένα τρόφιμα, οι ερευνητές διαπίστωσαν ότι η απορρόφησή του από δημητριακά για βρέφη ήταν πολύ χαμηλή, κυμαινόμενη από 0,6% έως 2,2%.
Αντιθέτως, η ίδια μελέτη έδειξε ότι η απορρόφηση σιδήρου ήταν υψηλότερη στην περίπτωση των ψωμιών (τύπου ψωμάκια) που παρασκευάζονται από επεξεργασμένο λευκό αλεύρι. Μια άλλη μελέτη διαπίστωσε ότι η απορρόφηση από ψωμί που παρασκευάζεται με επεξεργασμένο αλεύρι έφτασε το 13,6%.

5. Προσέξτε τι πίνετε μαζί με το φαγητό σας

Το τι πίνουμε κατά τη διάρκεια ενός γεύματος μπορεί επίσης να επηρεάσει τον βαθμό απορρόφησης του σιδήρου από τη διατροφή μας. Όπως συμβαίνει και με τα οξαλικά, η απορρόφηση του σιδήρου μπορεί να μειωθεί από ουσίες όπως οι πολυφαινόλες, οι τανίνες, οι φυτικές ίνες και τα φυτικά άλατα (φυτάτες), εξηγεί η Latunde-Dada.

Ο καφές και το τσάι περιέχουν τανίνες και πολυφαινόλες. Αυτό σημαίνει ότι, αν καταναλώσουμε δημητριακά πρωινού πλούσια σε σίδηρο συνοδεύοντάς τα με κάποιο από αυτά τα ροφήματα, ο σίδηρος δεν θα απορροφηθεί εξίσου αποτελεσματικά. Αν θέλετε να πιείτε τσάι, είναι προτιμότερο να το κάνετε τουλάχιστον δύο ώρες μετά το γεύμα, συμβουλεύει η Fairweather-Tait.

Τελευταία τροποποίηση στις 18/11/2026 - 11:34