Μία ερευνητική ομάδα με επικεφαλής τον καθηγητή Gen-ichiro Arimura από το Τμήμα Βιολογικής Επιστήμης και Τεχνολογίας του Πανεπιστημίου Επιστημών του Τόκιο στην Ιαπωνία, διερεύνησε πώς οι συνδυασμοί γνωστών φυτικών ενώσεων παράγουν αντιφλεγμονώδη αποτελέσματα στα κύτταρα του ανοσοποιητικού συστήματος.
Η μελέτη, που δημοσιεύτηκε στο περιοδικό Nutrients, εξέτασε εάν ο συνδυασμός ενώσεων που βρίσκονται στη μέντα, τον ευκάλυπτο και τις πιπεριές τσίλι θα μπορούσε να καταστείλει τα φλεγμονώδη σήματα πιο αποτελεσματικά από τη χρήση κάθε ένωσης ξεχωριστά.
Οι ερευνητές επικεντρώθηκαν στα μακροφάγα, έναν τύπο ανοσοκυττάρων που παίζει κεντρικό ρόλο στη φλεγμονή παράγοντας μικρές πρωτεΐνες σηματοδότησης που ονομάζονται κυτοκίνες, οι οποίες προάγουν τη φλεγμονή. Στα πειράματά τους, τα μακροφάγα ποντικών διεγέρθηκαν με λιποπολυσακχαρίτη, ένα βακτηριακό συστατικό που χρησιμοποιείται συνήθως για την ενεργοποίηση φλεγμονής σε κυτταρικές μελέτες.
Στη συνέχεια, η ομάδα επεξεργάστηκε αυτά τα κύτταρα με μενθόλη (από μέντα), 1,8-κινεόλη (από ευκάλυπτο), καψαϊκίνη (από πιπεριές τσίλι) και β-ευδεσμόλη (από λυκίσκο και τζίντζερ), τόσο μεμονωμένα όσο και σε προσεκτικά ελεγχόμενους συνδυασμούς. Χρησιμοποιώντας ανάλυση γονιδιακής έκφρασης, μετρήσεις επιπέδων πρωτεΐνης και ανάλυση απεικόνισης ασβεστίου, οι ερευνητές εξέτασαν πώς αυτές οι ενώσεις επηρέασαν βασικούς φλεγμονώδεις βιοδείκτες. Εξέτασαν επίσης εάν οι φυτικές ενώσεις δρούσαν μέσω διαύλων παροδικού δυναμικού υποδοχέα (TRP). Πρόκειται για πρωτεΐνες στην κυτταρική μεμβράνη που ανιχνεύουν χημικά και φυσικά ερεθίσματα και βοηθούν στη ρύθμιση της σηματοδότησης ασβεστίου, η οποία είναι σημαντική για την ενεργοποίηση των ανοσοκυττάρων.
Όταν χρησιμοποιήθηκε μόνη της, η καψαϊκίνη ξεχώρισε ως η πιο ισχυρή αντιφλεγμονώδης ένωση. Ωστόσο, τα πιο εντυπωσιακά αποτελέσματα εμφανίστηκαν σε συνδυασμούς ενώσεων. «Όταν η καψαϊκίνη και η μενθόλη ή η 1,8-κινεόλη χρησιμοποιήθηκαν μαζί, η αντιφλεγμονώδης επίδρασή τους αυξήθηκε αρκετές εκατοντάδες φορές σε σύγκριση με όταν κάθε ένωση χρησιμοποιήθηκε μόνη της», τονίζει ο καθηγητής Arimura. Περαιτέρω πειράματα βοήθησαν στη διαλεύκανση του μηχανισμού πίσω από τη λειτουργία συνεργασιών. Η μενθόλη και η 1,8-κινεόλη έδρασαν μέσω διαύλων TRP και σηματοδότησης ασβεστίου, ενώ η καψαϊκίνη έχει προταθεί ότι καταστέλλει τη φλεγμονή μέσω μιας διαφορετικής οδού ανεξάρτητης από την TRP.
«Αποδείξαμε ότι αυτή η συνεργιστική δράση δεν είναι σύμπτωση, αλλά βασίζεται σε έναν νέο τρόπο δράσης που προκύπτει από την ταυτόχρονη ενεργοποίηση διαφορετικών ενδοκυτταρικών σηματοδοτικών οδών», διευκρινίζει ο καθηγητής Arimura. «Αυτό παρέχει σαφή στοιχεία σε μοριακό επίπεδο για τις εμπειρικά γνωστές επιδράσεις του συνδυασμού συστατικών τροφίμων», προσθέτει.
Αυτά τα ευρήματα βοηθούν στην εξήγηση του πώς τα μείγματα φυτικών ενώσεων θα μπορούσαν να ασκήσουν αξιοσημείωτες βιολογικές επιδράσεις ακόμη και σε χαμηλές δόσεις που μπορούν να επιτευχθούν μέσω της διατροφής. Επιπλέον, προτείνουν νέους τρόπους σχεδιασμού λειτουργικών τροφίμων, συμπληρωμάτων, καρυκευμάτων ή αρωμάτων που προσφέρουν ισχυρά αποτελέσματα χρησιμοποιώντας μικρές ποσότητες των ενεργών συστατικών τους.
