Η γνωστική λειτουργία μπορεί να επιδεινώνεται σταδιακά με την ηλικία, επηρεάζοντας ικανότητες όπως η μνήμη, η σκέψη και η συγκέντρωση. Η γνωστική εξασθένηση αποτελεί επίσης πρώιμο παράγοντα κινδύνου για την εμφάνιση άνοιας αργότερα στη ζωή. Για τον λόγο αυτό, η προστασία της υγείας του εγκεφάλου αποκτά ιδιαίτερη σημασία ήδη από τη μέση ηλικία.

Μία νέα μελέτη δείχνει ότι η σωματική δραστηριότητα και η διατήρηση του σακχάρου στο αίμα υπό έλεγχο, ιδιαίτερα στη μέση ηλικία, μπορεί να επιβραδύνουν τη γνωστική εξασθένηση.

Οι 2 συνήθειες στη μέση ηλικία που συνδέονται με καλύτερες γνωστικές λειτουργίες

Στη νέα μελέτη, η οποία δημοσιεύθηκε στο επιστημονικό περιοδικό Alzheimer’s & Dementia, οι ερευνητές εξέτασαν 402 μεσήλικες και ηλικιωμένους που δεν παρουσίαζαν ενδείξεις γνωστικής εξασθένησης ή διαταραχής όταν άρχισε η έρευνα. Στόχος των ερευνητών ήταν να διαπιστώσουν πώς επηρεάζει η καρδιαγγειακή υγεία τη γνωστική εξασθένηση και τον κίνδυνο άνοιας αργότερα στη ζωή.

Για να αξιολογήσουν την καρδιαγγειακή υγεία των συμμετεχόντων, οι ερευνητές χρησιμοποίησαν τους δείκτες Life’s Simple 7 της Αμερικανικής Καρδιολογικής Εταιρείας, που περιλαμβάνουν 7 παράγοντες υγείας και τρόπου ζωής:

• Διατροφή
• Σωματική δραστηριότητα
• Χρήση προϊόντων καπνού
• Σάκχαρο στο αίμα
• Αρτηριακή πίεση
• Ολική χοληστερίνη
• Δείκτης μάζας σώματος

Έπειτα από αρκετά χρόνια παρακολούθησης, οι ερευνητές διαπίστωσαν ότι, από τους 7 παράγοντες, η σωματική δραστηριότητα και το σάκχαρο στο αίμα παρουσίαζαν την ισχυρότερη σχέση με τη γνωστική λειτουργία και τη λειτουργία του εγκεφάλου σε βάθος χρόνου. Αξίζει να σημειωθεί ότι στους λευκούς συμμετέχοντες, η πιο αργή γνωστική εξασθένηση συνδέθηκε με τη διατήρηση του σακχάρου στο αίμα σε υγιή επίπεδα.

Αξίζει να σημειωθεί ότι η Gill Livingston, καθηγήτρια στον Τομέα Ψυχιατρικής του University College London, ανέφερε ότι τα ευρήματα συμφωνούν σε μεγάλο βαθμό με αποτελέσματα προηγούμενων ερευνών σε άλλους πληθυσμούς.

Γιατί το σάκχαρο και η άσκηση επηρεάζουν την υγεία του εγκεφάλου

Τα επίπεδα γλυκόζης, δηλαδή του σακχάρου στο αίμα, και η σωματική δραστηριότητα παίζουν σημαντικό ρόλο στην προστασία της καρδιάς. Η καλή καρδιαγγειακή υγεία συμβάλλει στη σωστή αιμάτωση του εγκεφάλου. Επομένως, τόσο η γλυκόζη όσο και η άσκηση επηρεάζουν και την υγεία του εγκεφάλου.

«Για να σκεφτείτε, ο εγκέφαλός σας χρειάζεται καύσιμα. Αυτά τα καύσιμα είναι η γλυκόζη και το οξυγόνο», ανέφερε η Livingston, τονίζοντας ότι ο εγκέφαλος χρειάζεται επαρκές οξυγόνο και τη σωστή ποσότητα σακχάρου. Εξήγησε ότι η διατήρηση της γλυκόζης σε υγιή επίπεδα και η τακτική σωματική δραστηριότητα προστατεύουν τον εγκέφαλο και συμβάλλουν στην επιβράδυνση της γνωστικής εξασθένησης καθώς μεγαλώνετε.

«Εάν η γλυκόζη είναι πολύ χαμηλή, υπάρχει κίνδυνος να υποστούν βλάβη τα νευρικά κύτταρα του εγκεφάλου. Εάν είναι πολύ υψηλή, μπορεί να προκαλέσει βλάβες στα αιμοφόρα αγγεία, με αποτέλεσμα να φτάνει λιγότερο αίμα στον εγκέφαλο», τόνισε. «Εξίσου σημαντικό είναι ότι η άσκηση ενισχύει την παροχή οξυγόνου στον εγκέφαλο και προστατεύει τα αιμοφόρα αγγεία».

Με απλά λόγια, η γλυκόζη δίνει στον εγκέφαλο την ενέργεια που χρειάζεται για να λειτουργήσει, ενώ η άσκηση βοηθά το αίμα να κυκλοφορεί σωστά και να φτάνει στον εγκέφαλο. Όταν αυτοί οι μηχανισμοί δεν λειτουργούν σωστά, μπορεί να μειωθεί η ποσότητα ενέργειας και οξυγόνου που λαμβάνει ο εγκέφαλος. Με την πάροδο του χρόνου, αυτή η έλλειψη μπορεί να επηρεάσει τη λειτουργία του και να συμβάλει στη γνωστική εξασθένηση.

Πώς να ρυθμίσετε το σάκχαρο και να παραμείνετε δραστήριοι

Εάν πλησιάζετε στη μέση ηλικία και θέλετε να προστατεύσετε την υγεία του εγκεφάλου σας καθώς μεγαλώνετε, μπορείτε να αρχίσετε από μερικά απλά αλλά σημαντικά βήματα. Η τακτική άσκηση και η διατήρηση του σακχάρου στο αίμα σε υγιή επίπεδα αποτελούν ένα καλό σημείο εκκίνησης.

«Οι ενήλικες θα πρέπει να επιδιώκουν τουλάχιστον 150 λεπτά σωματικής δραστηριότητας μέτριας έντασης ή 75 λεπτά έντονης σωματικής δραστηριότητας την εβδομάδα», επισήμανε η Livingston. Εάν, όμως, δεν είστε δραστήριοι αυτήν την περίοδο, αυτή η ποσότητα άσκησης μπορεί να σας φαίνεται δύσκολη. Δεν χρειάζεται να αρχίσετε αμέσως με απαιτητική άσκηση. Ξεκινήστε σταδιακά με περπάτημα, γιόγκα ή οποιαδήποτε άλλη μορφή κίνησης σας ευχαριστεί. Στη συνέχεια, αυξήστε προοδευτικά τη διάρκεια και την ένταση, ώστε να βελτιώσετε τη φυσική σας κατάσταση.

Ο καλύτερος τρόπος για να παρακολουθείτε το σάκχαρο στο αίμα σας είναι να κάνετε τις απαραίτητες εξετάσεις. «Είναι σημαντικό να εξετάζεστε, καθώς δεν μπορείτε να γνωρίζετε μόνοι σας πόσο είναι το σάκχαρό σας», υπογράμμισε η Livingston. «Συμπτώματα που μπορεί να δείχνουν ότι έχει εμφανιστεί κάποιο πρόβλημα με τα επίπεδα γλυκόζης είναι η πολύ συχνότερη ούρηση, η αυξημένη δίψα και η απώλεια βάρους χωρίς προσπάθεια».

Πρόσθεσε ότι, εάν οι εξετάσεις δείξουν υψηλό σάκχαρο ή διαβήτη, είναι σημαντικό να ακολουθήσετε τις οδηγίες του γιατρού σας. Η αντιμετώπιση μπορεί να περιλαμβάνει αλλαγές στη διατροφή, περισσότερη άσκηση ή φαρμακευτική αγωγή.

Ωστόσο, αυτοί δεν είναι οι μόνοι τρόποι με τους οποίους μπορείτε να προστατεύσετε τον εγκέφαλό σας καθώς μεγαλώνετε. «Δεν επηρεάζουν τον κίνδυνο άνοιας αργότερα στη ζωή μόνο η σωματική δραστηριότητα και ο έλεγχος του σακχάρου στη μέση ηλικία», ανέφερε ο David S. Knopman, καθηγητής Νευρολογίας στη Mayo Clinic. «Η ολοκληρωμένη φροντίδα της υγείας των αγγείων περιλαμβάνει και τον έλεγχο της υψηλής αρτηριακής πίεσης και της υπερλιπιδαιμίας, την ισορροπημένη διατροφή, την αποφυγή του καπνίσματος και την αντιμετώπιση της παχυσαρκίας και της αποφρακτικής υπνικής άπνοιας».

Η συγκεκριμένη μελέτη επικεντρώθηκε στη ρύθμιση του σακχάρου και στη διατήρηση ή την αύξηση της σωματικής δραστηριότητας. Είναι, όμως, εξίσου σημαντικό να φροντίζετε συνολικά την υγεία του εγκεφάλου σας. Δεν χρειάζεται να κάνετε όλες αυτές τις αλλαγές ταυτόχρονα, ιδιαίτερα εάν κάτι τέτοιο σας φαίνεται δύσκολο.

Εάν δεν γνωρίζετε ποια είναι η αρτηριακή σας πίεση, κλείστε ένα ραντεβού με τον γιατρό σας για να τη μετρήσετε. Εάν έχετε παχυσαρκία, συζητήστε μαζί του ποιες αλλαγές μπορείτε να κάνετε στον τρόπο ζωής σας ή ποιες φαρμακευτικές επιλογές υπάρχουν για την καλύτερη διαχείριση του βάρους σας.

Προς το παρόν, δεν υπάρχει ένα συγκεκριμένο μέτρο που να θεωρείται το αποτελεσματικότερο για την προστασία του εγκεφάλου. Επιπλέον, οι υγιεινές συνήθειες δεν εγγυώνται ότι θα αποφύγετε τη γνωστική εξασθένηση ή την άνοια. Όμως, ακόμη και μικρές αλλαγές στη μέση ηλικία, οι οποίες ωφελούν την καρδιά και τον εγκέφαλο, μπορούν να επηρεάσουν σημαντικά την υγεία σας καθώς μεγαλώνετε.