Η Ελληνική Στατιστική Αρχή (ΕΛΣΤΑΤ) ανακοινώνει στοιχεία για την επάρκεια των νοικοκυριών σε φαγητό, όπως προκύπτουν από την Έρευνα Εισοδήματος και Συνθηκών Διαβίωσης των Νοικοκυριών (SILC), έτους 2025, με περίοδο αναφοράς εισοδήματος το έτος 2024.

Τα ερωτήματα αναφέρονται στην περίοδο των 12 προηγούμενων μηνών, πριν τη διενέργεια της έρευνας, και έχουν σκοπό να αποτυπώσουν τη δυνατότητα ή μη παροχής, στο σύνολο των μελών του νοικοκυριού, επαρκούς ποσότητας κατάλληλης τροφής, προκειμένου να εξασφαλίζονται για κάθε μέλος οι διατροφικές προϋποθέσεις που είναι απαραίτητες για υγιή διαβίωση.

Σύμφωνα με τα αποτελέσματα της έρευνας του 2025, το 7,5% του πληθυσμού δήλωσε ότι αντιμετώπισε μέτρια ή σοβαρή ανεπάρκεια τροφής, ενώ το 1,7% μόνο σοβαρή ανεπάρκεια (βάσει της παγκόσμιας τυπικής κλίμακας ανεπάρκειας τροφής - FIES). Τα αντίστοιχα ποσοστά για τη μέτρια ή σοβαρή ανεπάρκεια κυμάνθηκαν από 6,0% έως 8,0% μεταξύ 2019 και 2024, με 7,0% το 2024, ενώ η σοβαρή ανεπάρκεια τροφής διατηρήθηκε σε σχετικά σταθερά επίπεδα, μεταξύ 1,4% και 1,7%, καταγράφοντας την υψηλότερη τιμή της το 2025 (Γράφημα 1).

• Ένα νοικοκυριό θεωρείται ότι έχει μέτρια ή σοβαρή ανεπάρκεια τροφής όταν τουλάχιστον ένα μέλος του νοικοκυριού δήλωσε ότι, κατά τη διάρκεια των 12 προηγούμενων μηνών πριν τη διενέργεια της έρευνας, αναγκάστηκε να παραλείψει ένα γεύμα, έφαγε λιγότερο από όσο θεωρούσε ότι είχε ανάγκη, έμεινε χωρίς τροφή, πεινούσε αλλά δεν έφαγε, πέρασε μια ολόκληρη ημέρα χωρίς τροφή, λόγω έλλειψης χρημάτων ή άλλων πόρων.
• Ένα νοικοκυριό θεωρείται ότι έχει σοβαρή ανεπάρκεια τροφής, όταν τουλάχιστον ένα μέλος του νοικοκυριού δήλωσε ότι, κατά τη διάρκεια των 12 προηγούμενων μηνών πριν τη διενέργεια της έρευνας, πέρασε μια ολόκληρη ημέρα χωρίς τροφή λόγω έλλειψης χρημάτων ή άλλων πόρων.

Στον Πίνακα 1 παρουσιάζεται ο επιπολασμός ανεπάρκειας τροφής του συνολικού πληθυσμού, με βάση την κλίμακα ανεπάρκειας τροφής (Food Insecurity Experience Scale - FIES) στην Ευρώπη και την Υφήλιο, για την τριετία 2023-2025.

Επιπτώσεις στην Υγεία

Η έλλειψη πρόσβασης σε επαρκή και κατάλληλη ποσότητα τροφής δεν αποτελεί μόνο ζήτημα κοινωνικής ευημερίας και οικονομικής δυσχέρειας, αλλά συνιστά έναν σοβαρό παράγοντα κινδύνου για τη δημόσια υγεία. Η μέτρια ή σοβαρή ανεπάρκεια τροφής επηρεάζει άμεσα τόσο τη σωματική όσο και την ψυχική κατάσταση των ατόμων που πλήττονται, διαμορφώνοντας μια αλυσίδα αρνητικών συνεπειών.

• Υποσίτιση και διατροφικές ανισορροπίες: Η αναγκαστική μείωση της ποσότητας των γευμάτων ή η παράλειψή τους οδηγεί συχνά σε χαμηλή πρόσληψη βασικών θρεπτικών συστατικών (βιταμινών, ιχνοστοιχείων και πρωτεϊνών). Προκειμένου να αντιμετωπιστεί το κόστος, τα νοικοκυριά συχνά καταφεύγουν σε φθηνότερες τροφές χαμηλής διατροφικής αξίας, πλούσιες σε σάκχαρα και ανθυγιεινά λιπαρά, γεγονός που αυξάνει τον κίνδυνο εμφάνισης παχυσαρκίας, σακχαρώδους διαβήτη και καρδιαγγειακών παθήσεων.
• Ψυχική επιβάρυνση και άγχος: Η διαρκής αβεβαιότητα για την εξασφάλιση του επόμενου γεύματος, το αίσθημα της στέρησης και η πείνα αποτελούν πηγές σοβαρού χρόνιου ψυχολογικού στρες. Σύμφωνα με διεθνείς και εγχώριες μελέτες, η επισιτιστική ανασφάλεια συνδέεται στενά με αυξημένα επίπεδα άγχους, κατάθλιψης και κοινωνικής απομόνωσης, επηρεάζοντας συνολικά την ποιότητα ζωής των μελών του νοικοκυριού.
• Επιπτώσεις σε ευάλωτες ομάδες: Ιδιαίτερα ευάλωτα στις συνέπειες της ανεπάρκειας τροφής είναι τα παιδιά, οι ηλικιωμένοι και τα άτομα με χρόνια νοσήματα. Στα παιδιά, η έλλειψη επαρκούς και ποιοτικής διατροφής μπορεί να επηρεάσει αρνητικά την ανάπτυξη, τη γνωστική τους λειτουργία και τη σχολική τους απόδοση, ενώ στους ηλικιωμένους επιδεινώνει τη γενικότερη ευθραυστότητα του οργανισμού και καθυστερεί την ανάρρωση από ασθένειες.

Η αποτύπωση των δεικτών αυτών από την ΕΛΣΤΑΤ αναδεικνύει την ανάγκη για στοχευμένες πολιτικές κοινωνικής προστασίας και στήριξης των ευπαθών ομάδων, με στόχο την άμβλυνση των κοινωνικοοικονομικών ανισοτήτων και τη διασφάλιση του θεμελιώδους δικαιώματος στην επαρκή και υγιεινή διατροφή.