Ο ιός Νίπα (Nipah), είναι μία σοβαρή μολυσματική ασθένεια που έχει χαρακτηριστεί από τον Παγκόσμιο Οργανισμό Υγείας ως νόσημα υψηλής προτεραιότητας, επειδή μεταδίδεται γρήγορα και μπορεί να προκαλέσει βαριά νόσο τόσο σε ζώα όσο και σε ανθρώπους. Μέχρι σήμερα δεν υπάρχουν ειδικά φάρμακα ή εμβόλια για τη θεραπεία του, επομένως η ενημέρωση, η πρόληψη και η έγκαιρη ιατρική παρακολούθηση είναι ιδιαίτερα σημαντικές.

Τι είναι ο ιός Νίπα;

Πρόκειται για έναν ιό RNA που ανήκει στην οικογένεια Paramyxoviridae και στο γένος Henipavirus. Ανακαλύφθηκε για πρώτη φορά το 1998 στη Μαλαισία, σε εκτροφείς χοίρων που μολύνθηκαν, με φυσικό «ξενιστή» τις νυχτερίδες.

Η λοίμωξη μπορεί να μεταδοθεί από άτομο σε άτομο και να εμφανιστεί είτε χωρίς συμπτώματα είτε ως σοβαρή νόσος, όπως οξεία λοίμωξη του αναπνευστικού ή εγκεφαλίτιδα, που μπορεί να αποβεί θανατηφόρα.

Κύρια «φυσική δεξαμενή» του ιού είναι οι φρουτοφάγες νυχτερίδες. Αν και οι ίδιες συνήθως δεν εμφανίζουν συμπτώματα, μπορούν να μεταδώσουν τον ιό μέσω:

• σάλιου
• ούρων
• περιττωμάτων

Η στενή επαφή με νυχτερίδες ή με μολυσμένο άτομο αυξάνει σημαντικά τον κίνδυνο μόλυνσης.

Πώς μεταδίδεται;

Από ζώα σε ανθρώπους

Μέσω επαφής με σωματικά υγρά ή εκκρίσεις μολυσμένων ζώων, όπως:

• νυχτερίδες
• χοίροι
• άλογα
• κατσίκες
• πρόβατα

Από άνθρωπο σε άνθρωπο

Μέσω στενής επαφής με ασθενείς ή τις εκκρίσεις τους (σάλιο, πτύελα κ.λπ.). Υψηλότερο κίνδυνο διατρέχουν οι φροντιστές και το υγειονομικό προσωπικό.

Μέσω τροφής

• κατανάλωση φρούτων με δαγκωματιές από νυχτερίδες

• κατανάλωση χυμού φοίνικα μολυσμένου με σάλιο ή ούρα νυχτερίδων

Τα συμπτώματα που πρέπει να προσέξετε

• υψηλός πυρετός
• πονοκέφαλος
• μυϊκοί πόνοι
• πονόλαιμος
• έμετος
• συμπτώματα που μοιάζουν με γρίπη

Μπορεί επίσης να παρουσιαστούν αναπνευστικά και νευρολογικά συμπτώματα όπως:

• δυσκολία στην αναπνοή
• οξεία πνευμονία
• υπνηλία
• ζάλη
• σύγχυση
• οξεία εγκεφαλίτιδα
• σπασμοί
• απώλεια συνείδησης

Διάγνωση

Η διάγνωση βασίζεται σε λεπτομερές ιστορικό ταξιδιών σε περιοχές υψηλού κινδύνου (δυτική και νότια Ινδία, Μπαγκλαντές) και σε εργαστηριακό έλεγχο με μοριακή εξέταση RT-PCR για ανίχνευση του γενετικού υλικού του ιού.

Υπάρχει θεραπεία;

Μέχρι σήμερα δεν υπάρχει εμβόλιο, ούτε ειδική θεραπεία. Η αντιμετώπιση είναι υποστηρικτική και συμπτωματική, με στόχο τη μείωση της σοβαρότητας της νόσου και την πρόληψη επιπλοκών στο αναπνευστικό σύστημα, τον εγκέφαλο και το νευρικό σύστημα.

Πόσο επικίνδυνος είναι ο ιός Νίπα

Η λοίμωξη από τον ιό Nipah είναι ζωονόσος με υψηλό ποσοστό θνησιμότητας (40–75%), ανάλογα με το στέλεχος του ιού και τη γενική κατάσταση του ασθενούς.

Παρότι σε ορισμένες χώρες δεν έχουν αναφερθεί ακόμη κρούσματα, απαιτείται συνεχής επιτήρηση, καθώς πρόκειται για σοβαρή και επικίνδυνη μεταδοτική νόσο που χρειάζεται άμεση αναφορά και έλεγχο για την αποτροπή εξάπλωσης.